Νέο κεμαλικό μέτωπο

Νέο μέτωπο εναντίον των ισλαμιστών του κυβερνώντος κόμματος ανοίγουν οι
κεμαλικοί στον χώρο της παιδείας, λίγες μόλις ημέρες μετά την απόφαση του
προέδρου της Τουρκίας να θέσει φραγμό στον δρόμο του Ερντογάν προς την
πρωθυπουργία.

Οι φοιτήτριες. Διαδηλώσεις στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης από τη «μάχη της μαντίλας»

Σε έντονο ύφος, το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης κατηγόρησε ευθέως την
ισλαμική κυβέρνηση ότι προσπαθεί να αλώσει τα Πανεπιστήμια. Σε διακήρυξη του
Συμβουλίου υπογραμμίζεται ότι το κυβερνητικό πρόγραμμα δεν είναι παρά ένα
σχέδιο κυριαρχίας επί της ανώτατης παιδείας. «Η Τουρκία δεν πρόκειται να
κολλήσει στον βάλτο του καθεστώτος των μουλάδων», δήλωσε ο πρόεδρος του
Συμβουλίου Κεμάλ Γκιουρούζ το Σάββατο. Απαντώντας, ο πρωθυπουργός Αμπντουλάχ
Γκιουλ είπε ότι «θα γίνουν ριζικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία και
στα Πανεπιστήμια» και προσέθεσε ότι «δεν θα επιτραπεί η διαμόρφωση
κατεστημένου» και πως «το συμβούλιο απλώς θα συντονίζει χωρίς να αναμειγνύεται
στα πάντα και χωρίς να ελέγχει απόλυτα τα Πανεπιστήμια». Το Συμβούλιο είναι
από τους βασικούς θεσμούς του τουρκικού κράτους. Τα μέλη του ορίζονται από τον
πρόεδρο της χώρας, ο οποίος επιλέγει και τους πρυτάνεις των Πανεπιστημίων.

Εντύπωση προκαλεί η αιφνίδια συνάντηση του ηγέτη του Κόμματος Δικαιοσύνης και
Ανάπτυξης Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό πρεσβευτή Ρόμπερτ Πίρσον, το
Σάββατο, στην Άγκυρα. Κατά τη συνάντηση, μάλιστα, όπως είπε ο Ερντογάν, ο
Αμερικανός πρεσβευτής «μετέφερε κάποιο μήνυμα». Η συνάντηση έγινε στο
αεροδρόμιο της τουρκικής πρωτεύουσας, λίγη ώρα πριν από την αναχώρηση του
Ερντογάν για την Κωνσταντινούπολη. Ήταν δεκάλεπτη και έγινε με πρωτοβουλία του
Αμερικανού πρεσβευτή. Η αιφνίδια αυτή συνάντηση πραγματοποιήθηκε προκειμένου
να δοθεί κάποιο μήνυμα της αμερικανικής κυβέρνησης και μάλιστα όχι στον
πρωθυπουργό Αμπντουλάχ Γκιουλ, αλλά στον Ερντογάν. Το μήνυμα της Ουάσιγκτον
φτάνει σε μια περίοδο που η Άγκυρα δεν έχει συνέλθει ακόμη από το σοκ που
προκάλεσε η απόφαση του προέδρου της Τουρκίας Αχμέτ Σεζέρ να ασκήσει βέτο στην
αναθεώρηση του Συντάγματος, με την οποία θα άνοιγε ο δρόμος για την
πραγματοποίηση συμπληρωματικών εκλογών και για την εκλογή του Ερντογάν ως
βουλευτή και στη συνέχεια ως πρωθυπουργού.

Η κηδεία

Το πολιτικό πρόβλημα έχει πάρει διαστάσεις, την ίδια ώρα που εκφράζονται
ανησυχίες για αποσταθεροποιητικές εξελίξεις, μετά τη δολοφονία του καθηγητή
Νετζίπ Χαμπλεμίτογλου, στην Άγκυρα, που όλα δείχνουν ότι θα προστεθεί και αυτή
στον μακρύ κατάλογο των πολιτικών δολοφονιών οι οποίες παραμένουν
ανεξιχνίαστες. Χιλιάδες άνθρωποι, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της χώρας, ο
πρωθυπουργός και ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Χιλμί Οζκιόκ, συνόδευσαν το
Σάββατο στην τελευταία κατοικία του τον καθηγητή, ο οποίος ήταν από τους
γνωστότερους επικριτές του ριζοσπαστικού Ισλάμ.

Ο Ερντογάν μελετά τα σενάρια

Η αντιπαράθεση. Σεζέρ εναντίον Ερντογάν

Οι πολιτικοί αναλυτές αναλογίζονται τα προβλήματα που έχει μπροστά της
η κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης μετά το βέτο που άσκησε ο
πρόεδρος Σεζέρ στις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα επέτρεπαν στον
Ερντογάν να γίνει πρωθυπουργός αφού εκλεγεί βουλευτής (του έχει απαγορευθεί
βάσει του Συντάγματος, επειδή έχει καταδικαστεί για «αναμόχλευση θρησκευτικών
παθών»). Ακόμη και αν οι ισλαμιστές κατορθώσουν να αποσπάσουν την πλειοψηφία
των 367 βουλευτών στην Εθνοσυνέλευση (όπου διαθέτουν 362 έδρες) για να
επαναφέρουν τη συνταγματική τροπολογία, θα χρειαστούν ένα θετικό αποτέλεσμα
στο δημοψήφισμα. Όμως, το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί σε μια περίοδο εσωτερικών
και εξωτερικών προβλημάτων, αφού η κυβέρνηση θα είναι υποχρεωμένη να λάβει
σημαντικές αποφάσεις για το Ιράκ, την Κύπρο και την οικονομία. Αν δεν
κατορθώσει να ξεπεράσει αυτά τα προβλήματα, σχολιάζει η εφημερίδα «Τέρκις
Ντέιλι Νιους», δεν αποκλείεται να χάσει ένα μεγάλο μέρος από τη λαϊκή βάση
της. Και ακόμη και αν ο πρωθυπουργός Γκιουλ δεχθεί να παραιτηθεί, ο πρόεδρος
της χώρας δεν είναι υποχρεωμένος να καλέσει τον Ερντογάν να σχηματίσει νέα
κυβέρνηση. Ο πρόεδρος μπορεί να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε
άλλο πρόσωπο, οπότε, αν οι ισλαμιστές την καταψηφίσουν, ο Σεζέρ θα μπορούσε να
διαλύσει τη Βουλή και να προκηρύξει νέες εκλογές.