Βιότοποι έξω από τη… γυάλα

Στροφή 180 μοιρών κάνει το ΥΠΕΧΩΔΕ σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική
πολιτική του. Στο πλαίσιο αυτής της στροφής θα επανεξεταστεί το καθεστώς των
προστατευόμενων περιοχών (Natura κ.λπ.) με σκοπό να προωθούνται και φιλικές
προς το περιβάλλον ανθρώπινες δραστηριότητες.

Εξετάζεται ακόμη και η θεσμοθέτηση εισιτηρίου εισόδου σε οικοτόπους κατά το
πρότυπο του Νυμφαίου (αρκούδες) και της Ρόδου (πεταλούδες) προκειμένου να
αυξηθούν οι πόροι για τις δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος. Τις αλλαγές θα
επεξεργαστεί και θα προωθήσει η επιτροπή «Φύση 2000». Οι αποφάσεις της θα
έχουν γνωμοδοτικό χαρακτήρα ενώ μέσω αυτού του οργάνου θα ελέγχονται οι υπό
σύσταση 25 φορείς διαχείρισης που θα κληθούν να διαχειριστούν κονδύλια
δισεκατομμυρίων του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.

«Οι προστατευόμενες περιοχές δεν πρέπει να είναι κλεισμένες σε γυάλα», τόνισε
χθες ο κ. Γιάννης Μπουτάρης, πρόεδρος της νέας επιτροπής για το περιβάλλον
“Φύση 2000”, δίνοντας έτσι το στίγμα της νέας πνοής στην περιβαλλοντική
πολιτική. Η εν λόγω επιτροπή στην οποία μετέχουν πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι
μη κυβερνητικών οργανώσεων και συναρμόδιων υπουργείων, καλείται να αναλάβει
ένα «γενικό συμμάζεμα» στις προστατευόμενες περιοχές, που σύμφωνα με το
ΥΠΕΧΩΔΕ καταλαμβάνουν το 20% της δημόσιας γης. Το ποσοστό θεωρείται μεγάλο σε
σύγκριση με αυτό της Γαλλίας π.χ., που ενώ είναι μεγαλύτερη σε έκταση έχει
κηρύξει σε καθεστώς προστασίας το 12%.

Η υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Βάσω Παπανδρέου που βρήκε στα συρτάρια του υπουργείου
έτοιμο το νομοσχέδιο για την σύσταση της επιτροπής που θα έχει γνωμοδοτικό
χαρακτήρα, ανακοίνωσε χθες λεπτομέρειες της δράσης της αφού εξήγησε για ποιους
λόγους το υπουργείο προχωρεί σε νέα οπτική διαχείρισης του κεφαλαίου
«Περιβάλλον».

«Μία πρώτη σημαντική εμπειρία είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ υπήρχαν
πλήρεις περιβαλλοντικές μελέτες το αποτέλεσμα δεν ήταν το αναμενόμενο. Ένας
από τους βασικούς λόγους για τα φτωχά αποτελέσματα είναι ότι οι τοπικές
κοινωνίες δεν συμμετείχαν, δεν κινητοποιήθηκαν, δεν αποδέχθηκαν αυτές τις
διαδικασίες. Ένα δεύτερο χρήσιμο συμπέρασμα είναι ότι, οι προστατευόμενες
περιοχές δεν μπορούν να είναι απομονωμένες νησίδες από το ευρύτερο γεωγραφικό,
κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, αλλά θα πρέπει να αποτελούν δυναμικές
ενότητες που μεταβάλλονται με τον χρόνο».

Η κ. Παπανδρέου εξήγγειλε σειρά πρωτοβουλιών του υπουργείου με στόχο την
κινητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της
επιστημονικής κοινότητας στα θέματα του περιβάλλοντος, όπως π.χ. η δημιουργία
site στο ιnternet για ανταλλαγή πληροφοριών και δημοσιοποίηση εργασιών των
εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας (ήδη χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα
του υπουργείου Παιδείας), πέντε νέα μεταπτυχιακά τμήματα σε θέματα
περιβάλλοντος. Η επιτροπή «Φύση 2000¦ θα απονέμει κάθε χρόνο 3 υποτροφίες και
αντίστοιχες εύφημες μνείες στις καλύτερες διπλωματικές, μεταπτυχιακές και
διδακτορικές εργασίες με αντικείμενο τη διαχείριση των προστατευόμενων
περιοχών.

Μεταξύ των μελών είναι οι κ.κ. Σ. Ντάφης Ομ. καθηγ. Πανεπ Θεσ/νίκης (Τμήμα
Δασοπονίας), Δ. Καράβελλας εκπρόσωπος του ελληνικού WWF, Τ. Δημαλέξης
εκπρόσωπος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, Δ. Αλιφραγκής αν. καθηγ.
Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης (Εδαφολογία), Τ. Λεγάκις επ. καθηγ. Παν. Αθηνών
(Ζωολογία) και οι Α. Καραγκούνη επ. καθ. Παν. Αθηνών (Βοτανική), Α. Νικολαΐδου
αναπλ. καθ. Παν. Αθηνών (Θαλάσσια Βιολογία), ενώ τον πρόεδρο της Επιτροπής κ.
Ι. Μπουτάρη θα αντικαθιστά το μέλος κ. Κ. Μάργαρης καθ. Πανεπ. Αιγαίου
(Οικολογία).

«Σώθηκαν και οι αρκούδες και οι άνθρωποι»

Ήπιες χρήσεις, που στόχο έχουν να φέρουν ξανά τον άνθρωπο και τις
δραστηριότητές του στους οικοτόπους και γενικά στις προστατευόμενες περιοχές
επεξεργάζεται ήδη η επιτροπή «Φύση 2000». Η αντίληψη που φαίνεται να κυριαρχεί
είναι να «ανοίξουν» αυτές οι περιοχές σε επισκέπτες αλλά και να αποτελέσουν
μοχλό ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας. Το παράδειγμα που χρησιμοποίησαν ήδη
ορισμένοι επιστήμονες με τις 700.000 πεταλούδες της Ρόδου «οι οποίες κόβουν
δυο φορές περισσότερα εισιτήρια απ’ ό,τι οι Δελφοί» και το Νυμφαίο, όπου
«σώθηκαν και οι αρκούδες και οι άνθρωποι», είναι χαρακτηριστικό της νέας
οπτικής του ΥΠΕΧΩΔΕ για τις προστατευόμενες περιοχές. Πηγές του υπουργείου
πάντως χθες διέψευδαν πληροφορίες που θέλουν την επανεξέταση των οικοτόπων με
σκοπό τη δόμηση.