Επιστημονική φαντασία ή αλήθεια;

«Ανθρωπότητα, γονάτισε!», είναι ο πηχυαίος τίτλος στις μεγάλες αφίσες που
διαφημίζουν το «Prey» («Η Λεία»), το τελευταίο μυθιστόρημα του συγγραφέα του
«Τζουράσικ Παρκ», Μάικλ Κράιτον. Τα φρικτά θηρία που απειλούν την ανθρωπότητα
σ’ αυτό το νέο θρίλερ, δεν είναι γιγάντιοι δεινόσαυροι, αλλά σμήνη
μικροσκοπικών νανορομπότ, που μπορούν να εισβάλουν στο ανθρώπινο σώμα και να
πάρουν τον έλεγχο. Και τα οποία έχουν πάθει αμόκ.

Στο «Prey», τον ρόλο του «κακού» παίζουν ένα σμήνος νανορομπότ, καθένα από τα οποία έχει πάχος λιγότερο από το μισό του πάχους μιας ανθρώπινης τρίχας

Επιστημονική φαντασία και επιστημονική αλήθεια. Και τα δύο δεν απέχουν και
πολύ, τουλάχιστον όσον αφορά το πιο πρόσφατο βιβλίο του Μάικλ Κράιτον. Όπως
συμβαίνει με όλα τα βιβλία του Κράιτον, η τεχνολογία για την οποία γράφει τόσο
γλαφυρά, είναι ήδη υπαρκτή. Ο Κράιτον, απλούστατα, την τραβάει ώς ένα σημείο
που μπορούμε μονάχα να ελπίζουμε ότι θα παραμείνει υπαρκτό μονάχα στον χώρο
της επιστημονικής φαντασίας!

Μισή τρίχα. Στο «Prey» («Η Λεία»), τον ρόλο του «κακού» παίζουν ένα
σμήνος νανορομπότ ­ καθένα έχει πάχος λιγότερο από το μισό του πάχους μιας
ανθρώπινης τρίχας ­, τα οποία είναι λιλιπούτειες μηχανές με ενσωματωμένες
κάμερες. Αυτά τα νανορομπότ έχουν τη δυνατότητα να αναπαράγονται και να
εξελίσσονται, ανεξάρτητα από τους ανθρώπους που τα δημιούργησαν. Αυτό σημαίνει
ότι αυτά τα νανορομπότ είναι, κυριολεκτικά, ζωντανά όντα ­ και μπορούν να
γίνουν πολύ, πολύ κακά…

Γεγονός είναι πάντως ότι, όπως επισημαίνει και το περιοδικό «Economist» σε
πρόσφατο τεύχος του, πολλοί επιστήμονες ανησυχούν για την ανάπτυξη της
νανοτεχνολογίας. Και όχι άνευ λόγου και αιτίας. Το περασμένο καλοκαίρι, μια
έρευνα που δημοσιεύθηκε από μια καναδέζικη περιβαλλοντική οργάνωση, επιτέθηκε
στη νανοτεχνολογία. Αυτή η οργάνωση απηύθυνε έκκληση να υπάρξει μια απαγόρευση
στην κατασκευή νέων νανο-υλικών, έως ότου να διαπιστωθεί ο αντίκτυπός τους στο
περιβάλλον.

Προσδοκίες. Στην αντίθετη πλευρά του φάσματος βρίσκονται οι οπαδοί της
νανοτεχνολογίας, οι οποίοι, χωρίς να λογαριάζουν τους κινδύνους, έχουν
ανέλπιστα μεγάλες προσδοκίες ότι θα υπάρξει τεράστιο οικονομικό όφελος από τη
νανοτεχνολογία.

Ο ίδιος ο Κράιτον, πάντως, δεν μοιάζει να απασχολείται και πολύ από τον
πεσιμισμό που εκφράζει στο έργο του. Απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ
και της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, με μεταδιδακτορικό στο Ινστιτούτο Σολκ,
στο Σαν Ντιέγκο, ο 60χρονος Μάικλ Κράιτον δεν είναι μια συνηθισμένη περίπτωση
συγγραφέα έργων επιστημονικής φαντασίας που γίνονται πετυχημένες ταινίες.

Ο Μάικλ Κράιτον έχει επίσης, σε διάφορες φάσεις της καριέρας του, γράψει και
σκηνοθετήσει ταινίες, έχει διευθύνει εταιρείες παραγωγής λογισμικού για
ηλεκτρονικούς υπολογιστές, και έχει δημιουργήσει επιτυχημένα παιχνίδια για
υπολογιστές. Ο Μάικλ Κράιτον μάλιστα, έχει μόλις υπογράψει ένα συμβόλαιο με
την Sega, την εταιρεία που βρίσκεται πίσω από ορισμένα από τα πιο επιτυχημένα
βίντεογκεϊμς που κυκλοφορούν.

Πολυπράγμων. Ο πολυπράγμων κύριος Κράιτον, όμως, έχει επίσης μόλις
γράψει άλλα τέσσερα βιβλία που δεν είναι μυθιστόρηματα, και είναι ο δημιουργός
της ρηξικέλευθης και πολύ δημοφιλούς στις ΗΠΑ τηλεοπτικής σειράς «ER»
(«Αίθουσα επειγόντων περιστατικών»).

Σε συνέντευξη που έδωσε στους «Los Angeles Times», ο Κράιτον επισημαίνει ότι
ποτέ δεν θα έγραφε ένα βιβλίο που να έχει ως αποκλειστικό θέμα του τις
ανθρώπινες σχέσεις, χωρίς να εισάγει μέσα στην πλοκή του έργου το θέμα της
τεχνολογίας.

«Δεν θα έγραφα ένα τέτοιο βιβλίο, επειδή δεν είμαι σίγουρος ότι θα μπορούσα να
προσθέσω κάτι σ’ αυτά που ήδη υπάρχουν. Εννοώ, τα περισσότερα μυθιστορήματα
για τα οποία διαβάζω αφορούν τις διαπροσωπικές σχέσεις, και αυτό το θέμα
πιστεύω ότι το διαχειρίσθηκαν πολύ καλύτερα απ’ όλους η Τζορτζ Έλιοτ ή Τζέιν
Όστεν», δηλώνει.

Η απάτη του Φρόυντ. Και συνεχίζει: «Το έναυσμα για το μεγαλύτερο μέρος
της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, το έδωσε η απάτη του Φρόυντ. Δεν υπάρχει ούτε
“εγώ” ούτε “υπερεγώ”. Ούτε καταπιεσμένη μνήμη. Όλα αυτά ήταν ένα ψέμα, μια
υπέροχη φαντασία. Αλλά μια φαντασία τόσο πειστική, τόσο γοητευτική, που
επηρέαζε καταλυτικά την πνευματική ζωή των τελευταίων εκατό χρόνων. Καθώς όμως
η Φροϋδική θεωρία πέφτει σε αχρησία και το κύρος του Φρόυντ διαβρώνεται, και
αυτό το είδος της γραφής μοιάζει ξεπερασμένο επίσης».