Ελεύθεροι να βασανίζουν

Χιλιάδες φυλακισμένοι σε «λευκά κελιά», οχλήσεις, απειλές, συλλήψεις και
διώξεις όσων υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, εκτεταμένη και
συστηματική χρήση βασανιστηρίων σε όλη την επικράτεια, εξαφανίσεις Κούρδων
πολιτικών, απαγορεύσεις πολιτικών κομμάτων και πλήθος πολιτικών δολοφονιών.

Αυτή είναι η εικόνα της χώρας που διεκδικεί άμεση έναρξη ενταξιακών
διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από τις σελίδες της ετήσιας
έκθεσης της Διεθνούς Αμνηστίας.

Τον Μάιο του 2001 η τουρκική κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα εθνικό πρόγραμμα
μεταρρυθμίσεων, για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του κριτηρίου της
Κοπεγχάγης για τα ανθρώπινα δικαιώματα: η τελευταία έκθεση της Διεθνούς
Αμνηστίας (2002) όμως είναι απογοητευτική. «Ενώ αναιρέθηκαν ορισμένοι
περιορισμοί θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εισήχθησαν νέοι που δεν
ανταποκρίνονται στις διεθνείς υποχρεώσεις της Τουρκίας. Δεν ελήφθησαν
σημαντικά μέτρα για να σταματήσουν τα βασανιστήρια. Μπορεί να ανελήφθησαν
νομοθετικές πρωτοβουλίες και να δημιουργήθηκαν νέες ανεξάρτητες αρχές, δεν
σημειώθηκε όμως κάποια ουσιαστική πρόοδος σε ό,τι αφορά τον φάκελο των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Τι άλλαξε

Μέχρι σήμερα, πράξη έχουν γίνει μόνο η κατάργηση της θανατικής ποινής και η
άρση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης στις κουρδικές περιοχές.

Με πιο διπλωματικά λόγια, στην ίδια διαπίστωση κατέληξε και ο πρόεδρος της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ρομάνο Πρόντι: «Εκτιμούμε πολύ τις νομοθετικές
πρωτοβουλίες για μεγαλύτερο εκδημοκρατισμό και ισχυρότερο κράτος δικαίου.
Σημασία όμως δεν έχουν τόσο τα κείμενα όσο η εφαρμογή τους» είπε στη
«Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε» ο πρόεδρος της Επιτροπής.

Κυριολεκτικά στο παραπέντε πριν από την Κοπεγχάγη, οι Τούρκοι προώθησαν
αλλαγές στη νομοθεσία με σκοπό να ενισχύσουν την υποψηφιότητα της χώρας τους
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χθες, στο τουρκικό Κοινοβούλιο ξεκίνησε η συζήτηση για
ένα πακέτο τριάντα νέων νόμων με σκοπό την εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά
κριτήρια.

Με τις μεταρρυθμίσεις θα άνοιγε ο δρόμος για τη δίωξη βασανιστών που ανήκουν
στις δυνάμεις ασφαλείας, θα γινόταν δυσκολότερη η απαγόρευση των πολιτικών
κομμάτων και θα εξασφαλιζόταν περισσότερη ελευθερία στον Τύπο.

Ωστόσο, αργά το βράδυ της Τετάρτης, το τουρκικό Κοινοβούλιο ανέβαλε την
υιοθέτηση των νέων μεταρρυθμίσεων για συνταγματικούς λόγους. Ενδεχομένως η
αναβολή να αποτελεί «μήνυμα» στη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης, του τύπου
«δώστε μας ημερομηνία, αλλιώς δεν έχει δικαιώματα». Οι Τούρκοι θα περιμένουν
τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής την Πέμπτη και την Παρασκευή.