Σενάρια για κάλπες τον Σεπτέμβριο

Λίγο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές του Κώστα Σημίτη, είχε
πραγματοποιηθεί στο γραφείο του, στο Μέγαρο Μαξίμου, μια ακόμη σύσκεψη του
επικοινωνιακού οργάνου της κυβέρνησης. Στόχος ήταν να προσδιορισθούν οι άξονες
της στρατηγικής του ΠΑΣΟΚ και της κυβέρνησης. Η θεματολογία είχε συνοδευτεί
από τη χαρακτηριστική επισήμανση «για το διάστημα ώς το τέλος της τετραετίας».

Κώστας Σημίτης. Η εξάντληση των στόχων που είχε θέσει η κυβέρνηση, του αφήνει ένα θετικό ισοζύγιο

Φιλόδοξος στόχος, αν σκεφθεί κανείς ότι τότε το διάστημα ώς το τέλος της
τετραετίας, ήτοι τον Απρίλιο ή έως τον Μάιο του 2004, ήταν κάτι περισσότερο
από 20 μήνες.

Οι άξονες. Μετά το τέλος της σύσκεψης, «εγκύρως» οι δημοσιογράφοι
πληροφορήθηκαν ότι οι άξονες της στρατηγικής της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ θα ήταν
α) η τρομοκρατία, β) οι δημοτικές εκλογές, γ) το Κυπριακό και τα υπόλοιπα
εθνικά θέματα, δ) η ελληνική προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ε) η
προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων. Και πως η κυβέρνηση θα πορευτεί το επόμενο
διάστημα μ’ αυτούς τους στόχους, ώστε να ολοκληρώσει την τετραετή διακυβέρνηση
της χώρας. Είναι, είχε αναφέρει η «αρμόδια κυβερνητική πηγή», πρόθεσή μας να
προχωρήσουμε βάσει αυτού του προγραμματισμού, για να μπορούμε να
αντιμετωπίσουμε με επιτυχία τις προκλήσεις. Ποιες προκλήσεις, δεν είχε
αναφέρει. Αλλά και δεν χρειαζόταν. Πρόκειται για την εξής μία – τις επόμενες
εκλογές.

Η 13η Αυγούστου 2004. Για το πρώτο και το τελευταίο θέμα αυτής της
ατζέντας, οι εξελίξεις είναι μάλλον οι αναμενόμενες και, ως εκ τούτου, λίγη
συζήτηση μπορεί να γίνει. Οι έρευνες για την τρομοκρατία επανεντείνονται μετά
τη φυσιολογική καταστολή τους, λόγω των δημοτικών και των νομαρχιακών εκλογών.
Και η ολυμπιακή προετοιμασία έχει μπει πια στον αυτόματο πιλότο έως τις 13
Αυγούστου 2004.

Η εξάρθρωση. Αν όμως το θέμα των Ολυμπιακών Αγώνων είναι ένα θέμα που η
κυβέρνηση δεν το έχει ακόμη κεφαλαιοποιήσει – οι πολίτες έχουν μόνο μια μικρή
εικόνα τού τι συμβαίνει στο κρατίδιο του 2004, τα έργα που γίνονται και κυρίως
οι οργανωτικές υποδομές που στήνονται – με την τρομοκρατία δεν συμβαίνει το
ίδιο. Ό,τι και να συμβεί στην επερχόμενη δίκη των τρομοκρατών, η κυβέρνηση
έχει ήδη πιστωθεί τόσο την εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη, όσο, κι αυτό είναι το
μεγάλο της κέρδος, και το γεγονός ότι αποκαταστάθηκε σε έναν βαθμό η
εμπιστοσύνη των πολιτών στη σοβαρότητα της κυβέρνησης και την
αποτελεσματικότητα των μηχανισμών της Πολιτείας.

Οι δημοτικές. Έχει ενδιαφέρον να επισημανθεί ότι ένας ένας οι στόχοι
που είχαν τεθεί σ’ εκείνη τη σύσκεψη ολοκληρώνονται. Και ολοκληρώνονται θετικά
για το ΠΑΣΟΚ. Ο «κάβος των δημοτικών εκλογών», όπως ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κ.
Σημίτης είχε χαρακτηρίσει τις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές, ξεπεράσθηκε
χωρίς ουσιαστικές απώλειες. Η Ν.Δ. δεν κατάφερε να θέσει πολιτικό θέμα για την
κυβέρνηση, οι απώλειες ήταν μικρότερες του αναμενόμενου, και η νίκη της Φώφης
Γεννηματά απέδειξε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει αποκτήσει, παρά την πολυετή παραμονή του
στην εξουσία, ικανότητα ανανέωσης του πολιτικού προσωπικού του.

Η προεδρία της Ε.Ε. Τι απέμεινε από εκείνη την αρχική καταγραφή στη
σύσκεψη του επικοινωνιακού οργάνου της κυβέρνησης; Η προεδρία στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Πριν από τα σχέδια του Μπους για πόλεμο κατά του Ιράκ, φάνταζε υγιεινός
περίπατος για τον Κ. Σημίτη. Ταξίδια, συναντήσεις, παρουσία σε μεγάλες
διασκέψεις ως προεδρεύων της Ευρ. Ένωσης – η καλύτερή του. Τώρα μπορεί να
κληθεί να διαχειριστεί την κρίση, και ο κίνδυνος είναι να συνθλιβεί από τις
πιέσεις των Αμερικανών και των Άγγλων. Όχι αυτός βέβαια, η ίδια η Ευρωπαϊκή
Ένωση…

Πολλοί έλεγαν ότι «άμα βάλει ο Σημίτης την Κύπρο στην Ευρώπη, δεν τις χάνει
τις εκλογές». Το ίδιο έλεγαν και σχετικά με την τρομοκρατία. «Αν πιάσει τη 17
Νοέμβρη, τις έχει στο τσεπάκι του τις εκλογές». Μέχρι στιγμής, κανείς δεν έχει
πει ότι «αν αποτρέψει τον πόλεμο ή αν σταματήσει τον πόλεμο, τις κέρδισε τις
εκλογές».

Θετικό ισοζύγιο. Ανεξάρτητα απ’ αυτό όμως, το γεγονός είναι η εξάντληση
των στόχων που είχε θέσει η κυβέρνηση. Το ότι η εξάντληση αυτή αφήνει θετικό
ισοζύγιο, δημιουργεί πια την αίσθηση ότι ο Κ. Σημίτης συγκεντρώνει στα χέρια
του καλά χαρτιά. Τι θα τα κάνει; Εδώ πια αρχίζει κανείς να σκέφτεται ότι η
εξάντληση της τετραετίας μπορεί να μην είναι απόλυτα στις επιδιώξεις της
κυβέρνησης. Όλα δείχνουν ότι με το τέλος της ελληνικής προεδρίας, στις 30
Ιουνίου 2003, θα αρχίσει να μετράει αντίστροφα ο χρόνος για τις εκλογές.
Σχεδόν μετά βεβαιότητος, κορυφαία κυβερνητικά στελέχη μιλούν για πρόωρη
προσφυγή στις κάλπες το φθινόπωρο του 2003. «Από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, κάθε
Κυριακή μπορεί να είναι Κυριακή των εκλογών», είπε χθες στα «ΝΕΑ» ένα από τα
πιο γνωστά στελέχη της κυβέρνησης και του ΠΑΣΟΚ. Μπορεί. Αλλά επειδή στην
πολιτική ισχύει ο (χρυσός) κανόνας τού «ποτέ δεν πας σε πρόωρες εκλογές, αν
δεν είσαι σίγουρος ότι θα τις κερδίσεις», ο Κ. Σημίτης θα το αποφασίσει μόνο
αν είναι σίγουρος, ή σχεδόν σίγουρος για το αποτέλεσμα.

Μετρήσεις. Και αυτό θα του το πει μόνο ένας άνθρωπος: ο Στράτος Φανάρας
της Μέτρον Ανάλυσις, που τον εμπιστεύεται απόλυτα. Και που διεξάγει συνεχώς
μετρήσεις γι’ αυτόν. Αλλιώς θα εξαντλήσει και το τελευταίο περιθώριο που του
δίνει το Σύνταγμα για να προκηρύξει εκλογές, τον Μάιο του 2004 – μήπως και
στην πορεία βελτιωθεί το κλίμα.

«Το ΠΑΣΟΚ πήρε μεγάλη ανάσα»

Ακόμη και στη Ρηγίλλης παραδέχονται ότι στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές
«το ΠΑΣΟΚ πήρε μια μεγάλη ανάσα». Για τη συνέχεια προφανώς. Τώρα, ο επόμενος
μεγάλος στόχος είναι το Κυπριακό. Η απόφαση των Βρυξελλών για την ολοκλήρωση
της διεύρυνσης της Ευρ. Ένωσης δίνει το πράσινο φως για την ένταξη της Κύπρου.
Παράλληλα όμως, άνοιξε την υπόθεση της συνολικής επίλυσης του Κυπριακού. Είναι
κοινό μυστικό ότι διανύουμε την πιο κρίσιμη περίοδο στο μεγάλο εθνικό θέμα.
Όλα κρέμονται από μια κλωστή. Η συμφωνία έχει ίδιες πιθανότητες για επιτυχία ή
ναυάγιο. Και η προϊστορία δείχνει ότι πιο κοντινό είναι το ναυάγιο παρά η
επιτυχία και σ’ αυτή τη φάση του κυπριακού προβλήματος.