Πρόσωπα Εκρήξεις δυσαρέσκειας

«Είναι πολύ νωρίς να πούμε αν η τραγωδία της Μόσχας θα δυσκολέψει ακόμη
περισσότερο τον διάλογο ανάμεσα στον ισλαμικό κόσμο και στη Δύση. Αν είναι
αλήθεια, πάντως, ότι μέρος της ομάδας που έδρασε στη Μόσχα προερχόταν από τη
Μέση Ανατολή, η κατάσταση περιπλέκεται».

Μπέρναρντ Λιούις. Ένας από τους πιο γνωστούς ειδικούς παγκοσμίως για ισλαμικά θέματα

Αυτά δηλώνει σε συνέντευξή του στην ιταλική «Κοριέρε ντέλα Σέρα» ο Μπέρναρντ
Λιούις, ένας από τους πιο γνωστούς ειδικούς παγκοσμίως για ισλαμικά θέματα. Ο
καθηγητής θεωρεί πως η συστηματική ταπείνωση των γυναικών, έτσι όπως φάνηκε
από τις εικόνες των νεαρών καμικάζι γυναικών που είχαν ζωστεί με εκρηκτικά στο
θέατρο της Μόσχας, αποτελεί μεγάλο εμπόδιο για τη δημοκρατική ανάπτυξη του
ισλαμικού κόσμου, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα αίτια της παρακμής του.
«Μιλάμε για τον μισό πληθυσμό, και ιδιαίτερα για εκείνο το κομμάτι που έχει τη
μέριμνα της εκπαίδευσης του άλλου μισού. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν ο Κεμάλ
Ατατούρκ ανέλαβε την εξουσία, το 1923, εκφώνησε μια σειρά λόγων ζητώντας
πολιτικά δικαιώματα για τις γυναίκες. Και βέβαια δεν υπήρχε άνθρωπος πιο ξένος
προς τον φεμινισμό από εκείνο τον γυναικά στρατηγό».

Μπορούμε να δούμε τις εκρήξεις δυσαρέσκειας στον ισλαμικό κόσμο με δύο
τρόπους, λέει ο Μπέρναρντ Λιούις. Μπορούμε να εξετάσουμε χωριστά τις
συγκρούσεις στην Τσετσενία, στο Κασμίρ, στην Αλγερία, στο Σουδάν, στο Κόσοβο,
στη Βοσνία, και βέβαια στην Παλαιστίνη. Καθεμιά από τις συγκρούσεις αυτές έχει
τη σημασία της και τη βαρύτητά της. Υπάρχει όμως και μια άλλη προσέγγιση, πιο
ορθή και πιο χρήσιμη. Να θεωρήσουμε τις συγκρούσεις αυτές ως συμπτώματα ενός
ευρύτερου προβλήματος που ανάγεται στις ρίζες του ισλάμ, και συγκεκριμένα στη
σύγκρουση ανάμεσα στον χριστιανικό και στον ισλαμικό πολιτισμό. Πρόκειται για
δύο πολιτισμούς που δεν βασίζονται στην εθνικότητα αλλά στη θρησκεία, και
συγκεκριμένα σε δύο θρησκείες που αμφότερες θέλουν να είναι οικουμενικές και
αποκλειστικές.

«Υπάρχει και ένας άλλος παράγων που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη», λέει ο
Λιούις. «Είναι το πρόβλημα του ουαχαμπισμού (ή βαχαβισμού). Ο ουαχαμπισμός
είναι μια ακραία μορφή ισλαμικού ριζοσπαστισμού, τον οποίο δίδαξε πρώτος ο
Μουχάμαντ Ιμπν Αμπντ αλ-Ουαχάμπ στη Ναντζντ, μια ερημική περιοχή της
βορειοανατολικής Αραβίας. Το κίνημα αυτό άσκησε επιρροή έξω από τη ζώνη αυτή,
χωρίς όμως τίποτα υπερβολικό. Ύστερα συνέβησαν δύο πράγματα. Το πρώτο ήταν η
ίδρυση του σαουδαραβικού βασιλείου, το 1925. Το άλλο ήταν το πετρέλαιο. Ο
ουαχαμπισμός απέκτησε έτσι αφενός το τεράστιο κύρος που απορρέει από τον
έλεγχο του προσκυνήματος στη Μέκκα και στη Μεδίνα, αφετέρου τα μεγάλα κέρδη
από το πετρέλαιο».