Δρόμοι

Οι πίνακες…

… ζωγραφικής, οι μεγάλοι, σπάνια δείχνουν βροχή. Μαινόμενες καταιγίδες και
βρεγμένους δρόμους, ίσως, αλλά όχι βροχή. Όσο και αν ψάξουμε, δεν θα θυμηθούμε
κανέναν σπουδαίο πίνακα ζωγραφικής με βροχή. Με άνεμο, ναι. Με λιακάδα,
ασφαλώς. Και με ομίχλη. Αλλά όχι με βροχή. Δυσκόλευε πάντα τους ζωγράφους. Γι’
αυτό προτιμούσαν να ζωγραφίζουν μόνο τις συνέπειές της: βρεγμένους δρόμους και
βιβλικές πλημμύρες, σαν και αυτές που βλέπουμε κάθε τόσο στην τηλεόραση. Το
υγρό στοιχείο ήταν πάντα ατίθασο: υποβάλλει σε σκληρή δοκιμασία τόσο τον
χρωστήρα του ζωγράφου όσο και τα αντιπλημμυρικά μέτρα της πολιτείας. Οι πιο
σοφοί από τους ζωγράφους το σέβονται και το αποφεύγουν, αντίθετα με τους
πολιτικούς, που κάθε τόσο τσαλαβουτούν μέσα του.

Αυτός…

… που αγαπά τη βροχή, είναι ο κινηματογράφος. Του είναι εύκολη. Η βασική
σκηνή από τη μουσική ταινία «Τραγουδώντας στη βροχή», όπου ο Τζιν Κέλι χορεύει
μέσα στη νεροποντή – έστω στο στούντιο – έχει μείνει στην κινηματογραφική
ιστορία, επειδή είναι γεμάτη κίνηση, μας λέει ο Μαρκ Κόζινς στο περιοδικό
«Πρόσπεκτ». Η κάμερα σαρώνει, ο χορευτής τρέχει, πηδά, στριφογυρίζει και η
εικόνα λαμπυρίζει από το αντιφέγγισμα πάνω στον βρεγμένο δρόμο. Μοιάζει κάπως
παράδοξο να απολαμβάνει κανείς τόσο πολύ το μουσκίδι, μα ο κλασικός
κινηματογράφος ήξερε πάντα να αφαιρεί από τη ζωή τις δυσάρεστες πλευρές της
και να κρατάει τις καλές.

Στο «Ψυχώ»…

… του Άλφρεντ Χίτσκοκ, μπροστά στο τιμόνι, η Τζάνετ Λι φέρνει στον νου της
τα χρήματα που μόλις έχει κλέψει. Οι ανησυχίες για τις συνέπειες τη ζώνουν
ολοένα και πιο ασφυκτικά, σκοτεινιάζει και αρχίζει να βρέχει. Η κάμερα την
κοιτάζει μέσα από το βρεγμένο παρμπρίζ, καθώς τα μάτια της πλημμυρίζουν από
φόβο. Η βροχή μοιάζει με κρίση. Την επόμενη «νεροποντή» τη βλέπουμε μέσα στο
κατάλευκο λουτρό, αφού έχει πια αποφασίσει να επιστρέψει τα χρήματα. Είναι
χαρούμενη και ξεπλένεται. Η βροχή και το ντους επικυρώνουν την ηθική της
επιλογή.

Στις ταινίες…

… του Αντρέι Ταρκόφσκι, όπως έχει προσέξει ο Μαρκ Κόζινς, μερικές φορές
βρέχει μέσα στα δωμάτια (εμάς δεν μας κάνει πια εντύπωση). Στον «Μαύρο
νάρκισσο» των Πάουελ και Πρέσμπεργκερ, η βροχή καθαρίζει τον ουρανό (πού
τέτοια τύχη!). Στη «Βασίλισσα της Αφρικής», η βροχή φουσκώνει τόσο πολύ το
νερό, όσο για να μπορέσει ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ να ξεκολλήσει το σκάφος του από
τα βούρλα. Η βροχή κινείται και η κάμερα ακολουθεί οτιδήποτε κινείται. Κυλάει
πάνω και γύρω από πράγματα, δείχνει το σχήμα των αντικειμένων και των
ανθρώπων. Η ίδια η κάμερα κλείνει μέσα της κάτι αργυρόχρωμο και βροχερό.
Ωστόσο, καμιά βροχή δεν μοιάζει πια αρκετή για να μας «ξεπλύνει». Βρέχει, αλλά
πόσοι από εμάς τραγουδάμε στη βροχή;