Αγορά μετοχών εκτός Χρηματιστηρίου

Παράκαμψη των Εθνικών Χρηματιστηρίων προτίθεται να επιτρέψει η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή. Έτσι θα δώσει τη δυνατότητα στους επενδυτές να κάνουν αγοραπωλησίες
μέσω Επενδυτικών Εταιρειών και όχι μέσω Χρηματιστηρίων.

Την ώρα που η κρίση στις διεθνείς αγορές χτυπούσε τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια
και το γερμανικό Χρηματιστήριο ανακοίνωνε το κλείσιμο της αγοράς μετοχών
υψηλής τεχνολογίας (η αντίστοιχη ΝΕΧΑ της Ελλάδας), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
ανακοίνωσε την πρόθεσή της να επιτρέψει στους επενδυτές να παρακάμπτουν τα
εθνικά χρηματιστήρια και να αγοράζουν και να πωλούν μετοχές μέσω των τραπεζών
και των μεγάλων επενδυτικών εταιρειών.

Οι πρόεδροι των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων βρίσκονταν εδώ και καιρό σε
επικοινωνία συζητώντας το μέγεθος της κρίσης και αναζητώντας λύσεις. Την
περασμένη εβδομάδα συμφώνησαν ότι από μόνα τους τα χρηματιστήρια δεν μπορούν
να κάνουν τίποτα και εναπόθεσαν τις ελπίδες τους σε πρωτοβουλίες της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής (βλέπε «ΤΑ ΝΕΑ», φύλλο Τρίτης, 24 Σεπτεμβρίου 2002).

Σχέδιο της Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της ενιαίας ευρωπαϊκής χρηματιστηριακής
νομοθεσίας και της ενοποίησης των ευρωπαϊκών αγορών επεξεργάζεται σχέδιο,
σύμφωνα με το οποίο οι επενδυτές θα μπορούν να αγοράζουν και να πωλούν μετοχές
από το ένα χρηματιστήριο στο άλλο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρακάμπτοντας
τα εθνικά χρηματιστήρια. Οι συναλλαγές θα γίνονται μεταξύ των μετόχων και των
τραπεζών-επενδυτικών εταιρειών. Πρόκειται για τα λεγόμενα «ιδιωτικά
χρηματιστήρια» ή αλλιώς Εναλλακτικά Συστήματα Συναλλαγών (ATS).

Ήδη, έχουν προκύψει κόντρες μεταξύ των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών σχετικά με
τη λειτουργία ιδιωτικών χρηματιστηριακών αγορών. Τέτοιες αγορές λειτουργούν σε
πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Μεγάλη Βρετανία, όπου υπάρχουν
περίπου 25 ιδιωτικά χρηματιστήρια.

Πώς λειτουργούν

Στις αγορές αυτές μία εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, όπως είναι για
παράδειγμα οι ξένοι επενδυτικοί οίκοι, δίνει τη δυνατότητα στους πελάτες της
να αγοράζουν και να πωλούν μεταξύ τους τις μετοχές που έχουν, χωρίς να
μεσολαβεί οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά (π.χ. Χρηματιστήριο Λονδίνου).
Επίσης, ο ίδιος επενδυτικός οίκος αναλαμβάνει την εκκαθάριση και τον
διακανονισμό.

Αντίθετες απόψεις

Στην Ευρώπη, οι Επιτροπές Κεφαλαιαγοράς έχουν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα: Το
ένα επιθυμεί τη λειτουργία τους, ενώ το άλλο ισχυρίζεται το αντίθετο. Η
ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει δηλώσει τη διαφωνία της σχετικά με τη
λειτουργία και τη δημιουργία ιδιωτικών χρηματιστηριακών αγορών, διότι η
εξέλιξη αυτή αποδυναμώνει τις εθνικές οργανωμένες αγορές. Διαφωνίες επίσης
εκφράστηκαν και από άλλες ευρωπαϊκές Επιτροπές Κεφαλαιαγοράς, μεταξύ των
οποίων είναι της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Γερμανίας. Το θέμα θα έχει
ξεκαθαρίσει μέχρι το 2005, όταν θα έχει θεσμοθετηθεί η σχετική Ευρωπαϊκή
Οδηγία (ISD) που θα αποτελέσει την ενιαία ευρωπαϊκή χρηματιστηριακή νομοθεσία.
Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχουν πολλά θέματα που πρέπει να ξεπεραστούν
και η εφαρμογή του σχετικού σχεδίου μπορεί να αργήσει πέραν του 2005.

Χονδρική – λιανική

Ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου κ. Παναγιώτης Αλεξάκης, σχολιάζοντας τις
εξελίξεις, δήλωσε στα «ΝΕΑ» ότι «είναι γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει
να ενδυναμώσει τόσο την χονδρική όσο και τη λιανική αγορά μετοχών. Το σχέδιο
που προτείνεται αφορά στην χονδρική αγορά μετοχών, αφού απαιτείται η ύπαρξη
λιανικής αγοράς μετοχών. Τα εθνικά χρηματιστήρια θα συνεχίσουν να υπάρχουν,
καθώς δεν μπορούν να αντικατασταθούν συγκεκριμένες δραστηριότητές τους.
Ωστόσο, όλα αυτά βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο. Το ελληνικό Χρηματιστήριο
και η ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς παρακολουθούν τις εξελίξεις,
συμμετέχοντας στα διάφορα όργανα και στις σχετικές διαδικασίες».