Οι Έλληνες διανοούμενοι στο Παρίσι

Από τη συγγραφέα κ. Μιμίκα Κρανάκη λάβαμε επιστολή σχετικά με τη συνέντευξή
της στη Μικέλα Χαρτουλάρη, που δημοσιεύτηκε στον «Ταχυδρόμο» (7/9/2002) με
τίτλο «Στο Παρίσι του Καστοριάδη, του Σαρτρ του Κον-Μπεντίτ και του…
Γιωτόπουλου».

Ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ τον Μάη του ’68 στο Παρίσι

Η κ. Κρανάκη επισημαίνει ότι η συνέντευξη έγινε στο σπίτι της στην Κέα «χωρίς
μαγνητόφωνο» και ότι όταν ζήτησε να «ρίξει μια ματιά στο τελικό κείμενο», η
δημοσιογράφος τής το αρνήθηκε. Σπεύδει λοιπόν να αποκαταστήσει κάποια
«σοβαρά», όπως υποστηρίζει, λάθη. Ανάμεσα σε αυτά το λάθος στη χρονολόγηση της
φωτογραφίας εποχής που είναι του 1945 και όχι του 1975 όπως από τυπογραφική
αβλεψία αναγράφηκε (φαίνεται άλλωστε από τα ρούχα και μόνον των προσώπων) ή το
λάθος στην ημερομηνία έκδοσης του βιβλίου της «Grece» (1955 και όχι 1952) όπου
οι φωτογραφίες δεν είναι του Κρις Μαρκέρ, «ο οποίος έκανε απλώς την
εικονογράφηση». Ειδικότερα, η κ. Κρανάκη, σχολιάζοντας το κείμενο της
συνέντευξης, λέει:

α) «Η “Χρυσή Αριστερά” ούτε δικός μου όρος είναι ούτε κατάλληλος. Ο ιστορικός
Νίκος Σβορώνος, συνυπότροφος του “Ματαρόα”, λέτε ν’ ανήκει στη “Χρυσή
Αριστερά”; β) Ο Άδωνις Κύρου δεν ήταν επιβάτης του “Ματαρόα”. Βρισκόταν από
καιρό στο Παρίσι. Είχαμε κάνει έναν ακριβή κατάλογο με τον Μανώλη Νιάδα πολλών
συνεπιβατών του “Ματαρόα”. Τον παρέδωσα στην κ. Χαρτουλάρη που έκρινε σκόπιμο
να τον λογοκρίνει, να σβήσει μερικούς, λ.χ. τον γλύπτη Ανδρέου και να
προσθέσει άλλους π.χ. τον Κύρου. Δικό της ένθετο είναι και η παράγραφος “οι
επίγονοί τους”. γ) Δεν μίλησα για αλισιβερίσια, μυστικές υπηρεσίες, διπλούς
και τριπλούς πράκτορες. Είπα απλώς (για τη 17Ν) ‘κείνο που ‘χε πει ο Φλωράκης
προ ετών: “30 χρόνια παρανομία χωρίς την παραμικρή αστυνομική ενόχληση είναι
φαινόμενο πρωτάκουστο”. δ) Ο Αντρέ Μαλρό δεν ήταν ποτέ “μεγάλος αρχηγός των
μαοϊκών”. Αρχηγός των μαοϊκών τον Μάιο του 1968 ήταν ο Alain Geismar. ε) Ο
Κον-Μπεντίτ δεν ήταν φοιτητής μου. Ήταν αρχηγός του κινήματος της “22ας
Μαρτίου” (του 1968) και σπούδαζε κοινωνιολογία στη Ναντέρ. Εγώ δίδασκα
φιλοσοφία σε άλλο τμήμα».

Η απάντηση της Μ. Χαρτουλάρη έχει ως εξής:

Με έκπληξη διάβασα την επιστολή της κ. Κρανάκη που λησμονεί φαίνεται πως –
παραβαίνοντας μια πάγια δημοσιογραφική αρχή – είχα προσφερθεί να της στείλω με
κούριερ το κείμενο της συνέντευξης. Εκείνη όμως επανήλθε με μήνυμα στον
τηλεφωνητή μου για «να τ’ αφήσουμε, δεν πειράζει». Δυστυχώς δεν είναι στις
συνήθειές μου το να κρατώ τις κασέτες των τηλεφωνικών συνομιλιών μου… Θα
ήθελα επίσης να την ενημερώσω, πως 18 χρόνια τώρα που εργάζομαι στα «ΝΕΑ», δεν
έχω χρησιμοποιήσει παρά ελάχιστες φορές μαγνητόφωνο, αλλά ποτέ δεν έχω δεχθεί
την οποιαδήποτε ένσταση και αρνούμαι κατηγορηματικά κάθε υπόνοια ότι
παραποιήθηκαν τα λεγόμενά της.

Όσο για τη «Χρυσή Αριστερά» τής θυμίζω επίσης ότι είναι κατάδικός της όρος στο
ωραίο μυθιστόρημά της «Οι Φιλέλληνες», σελ. 148. Επίσης, ο Κον-Μπεντίτ δεν
ήταν μεν φοιτητής της αλλά πράγματι τον άκουγε να αναπτύσσει «το πρόγραμμα της
νέας αυθόρμητης επανάστασης» και ο Μαλρό δεν ήταν ο «μέγας» αρχηγός των
μαοϊκών αλλά υπήρξε από τους διασημότερους στα νιάτα του μαοϊκούς. Οι επιβάτες
του Ματαρόα ήσαν πάνω από 100, ίσως 150, η κ. Κρανάκη κατέγραψε τους 48 που
φυσικά δεν ενδιέφεραν όλοι στο άρθρο του «Τ», το οποίο αφορμάται από τη
συνέντευξη για να σταθεί στους Έλληνες διανοούμενους του Παρισιού. Αν, λοιπόν,
η κ. Κρανάκη προτιμά την εκδοχή της λογοκρισίας, θα πρέπει να εξηγήσει πώς
ξέχασε μεταξύ άλλων τον Εμμανουήλ Κριαρά (και τη γυναίκα του Αικατερίνη
Στριφτού) που, αν μη τι άλλο, ανήκει κι αυτός στους πιονιέρους του Παρισιού
και το όνομά του είναι γνωστότερο στην Ελλάδα από το δικό της. Τέλος, για τα
όσα αποδίδει στον Χ. Φλωράκη, θα μπορούσε να το είχε κάνει και στην προφορική
μας συζήτηση που η ελευθερία της επέτρεπε και λίγο χρώμα από πλευράς της, περί
μυστικών υπηρεσιών και άλλων πολλών. Γι’ αυτό και ήταν γλαφυρή.