Κυβέρνηση δύο ταχυτήτων

«Πώς είναι δυνατόν η ίδια κυβέρνηση τη μια μέρα να πνίγεται στις πλημμύρες
του Κηφισού και την επομένη να συλλαμβάνει τον Κουφοντίνα;». Παρά την
καταιγιστική επικαιρότητα της τελευταίας εβδομάδας από τα ΑΕΙ και το Ιράκ ώς
το Κυπριακό και τη Σωτηροπούλου, το ερώτημα αυτό δεν έχει πάψει να
προβληματίζει το Μέγαρο Μαξίμου.

Ούτε να το σκέφτονται δεν θέλουν. Επανάληψη των πλημμυρών, στον άξονα του Κηφισού, θα είναι καταστροφική για την κυβέρνηση

Όπως χαρακτηριστικά λέγεται, «δεν κινούνται όλα τα βαγόνια της κυβερνητικής
αμαξοστοιχίας με την ίδια ταχύτητα. Κάποια ρολάρουν, ενώ κάποια άλλα
εμφανίζουν προβλήματα στους τροχούς, γεγονός που δημιουργεί κίνδυνο
εκτροχιασμών».

Πράγματι, παρά τις καλοκαιρινές επιτυχίες στο μέτωπο της τρομοκρατίας και την
αναστροφή του πολιτικού κλίματος στην κορυφή, τα προβλήματα παραμένουν. Στις
περισσότερες περιπτώσεις, πρόκειται για ζητήματα που αγγίζουν άμεσα τους
πολίτες. Το πρώτο πρόβλημα παραμένει η ακρίβεια. Το «τσίμπημα» στις τιμές
πλήττει την υπόθεση της ΟΝΕ, στην οποία έχει επενδύσει πολιτικά η κυβέρνηση
Σημίτη από το 1996. Αντί να κάνει τους Έλληνες Ευρωπαίους, το ευρώ απειλεί να
αδειάσει τις τσέπες τους. Παρά τις κυβερνητικές ιαχές κατά των κερδοσκόπων, οι
ενδείξεις είναι ότι από τα καφάσια με τις ντομάτες ώς τα τραπεζάκια των
καφενείων, το πρόβλημα παραμένει.

Έλεγχος του πληθωρισμού. Στο μεταξύ, το «στένεμα» του διεθνούς
οικονομικού ορίζοντα περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων του οικονομικού
επιτελείου της κυβέρνησης. Τούτο προσδιορίζει και την τύχη των οικονομικών
αιτημάτων. Η γραμμή του Μεγάρου Μαξίμου είναι σαφής: «συνεπής στάση, χωρίς
πισωγυρίσματα». Η αντίληψη του Κώστα Σημίτη είναι ότι «μετά το Ασφαλιστικό και
τη φορολογική μεταρρύθμιση, οι οικονομικές δυνατότητες είναι περιορισμένες». Ο
Πρωθυπουργός εκτιμά ότι «πρέπει να ελέγξουμε τον πληθωρισμό που κινείται σε
ανησυχητικά επίπεδα και προπαντός να μη διολισθήσουμε σε μια πολιτική παροχών,
που θα οδηγήσει την Ελλάδα να αντιπαρατεθεί με την Ε.Ε., σε μια περίοδο που
έχει ιδιαίτερη σημασία η σχέση της με την Ε.Ε.». Το συμπέρασμα είναι ότι το
πολιτικό κόστος θα είναι πολύ μεγαλύτερο αν γίνουν υπερβάσεις στο πλαίσιο του
προγράμματος σταθεροποίησης, παρά αν δεν ικανοποιηθεί κάποιο αίτημα.

Ο χειμώνας του αγροτικού. Ανησυχία υπάρχει στην κυβέρνηση και για τον
«χειμώνα του αγροτικού». Η εκτίμηση του Πρωθυπουργού είναι ότι «στο επίκεντρο
θα βρίσκεται τους επόμενους μήνες η συζήτηση για την αναμόρφωση της Κοινής
Αγροτικής Πολιτικής. Η πρόταση της Επιτροπής περιέχει στοιχεία που ευνοούν
τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς και την αναδιανομή των πιστώσεων υπέρ των
λιγότερο αναπτυγμένων αγροτικών περιοχών. Ευνοούν, άρα, τους Έλληνες
παραγωγούς». Συμπέρασμα; «Θα είναι λάθος να ακολουθήσουμε μια λογική απόλυτης
άρνησης και διασφάλισης των κεκτημένων», τη στιγμή που «μας δίνεται η ευκαιρία
να κάνουμε μια επιθετική πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη». Πάντως, στο
Μαξίμου, δεν έχουν αυταπάτες: «Θα υπάρξουν και άλλες κινητοποιήσεις μέχρι
τέλους του έτους, αφού είναι το κύριο όπλο για να παρεμποδισθεί το κυβερνητικό
έργο». Στο Μαξίμου γνωρίζουν επίσης ότι η επανάληψη των πλημμυρών στον άξονα
του Κηφισού θα είναι καταστροφική. Αξιοσημείωτη, από αυτή την άποψη, είναι η
τοποθέτηση του πρώην αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. Γεωργακόπουλου στη Γραμματεία
Πολιτικής Προστασίας. Ο Γεωργακόπουλος δεν είχε διακριθεί ακριβώς στη
διαχείριση κρίσεων (Νιόβης, Πάσσαρης), ενώ η αποχώρησή του από το υπουργείο
Δημόσιας Τάξης το καλοκαίρι του 2001, δεν έγινε με τους καλύτερους όρους. Το
ερώτημα είναι αν θα συνεργαστεί αρμονικά με τον μηχανισμό της Κατεχάκη
(Αστυνομία, πυροσβέστες) στην επόμενη κρίση. Πάντως, η κυβέρνηση δεν
κινδυνεύει μόνο από κρίσεις που προκαλούν τα καιρικά φαινόμενα. Υστέρηση
υπάρχει και σε άλλους τομείς. Η αλλαγή ηγεσίας στο υπουργείο Υγείας στις αρχές
του καλοκαιριού έχει ως αποτέλεσμα να «βρίσκονται σε καταστολή» οι εντάσεις
μεταξύ κυβέρνησης και ιατρικού κόσμου. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει επίγνωση στο
Μαξίμου ότι, πέραν της ηρεμίας, «δεν υπάρχει σημαντική κινητικότητα» σε ένα
θέμα που απασχολεί τον απλό πολίτη.

Στο επίκεντρο η οικογένεια. Τι μέλλει γενέσθαι; Ο Πρωθυπουργός έδειξε
αρκετό ενδιαφέρον για το επικοινωνιακό πρόσωπο της κυβέρνησης την περασμένη
άνοιξη. Συνεστήθη μάλιστα ειδικό επικοινωνιακό όργανο (Λαλιώτης, Πρωτόπαπας,
Χυτήρης, Αθανασάκης, Νεονάκης, Θέμελης, Πανταγιάς) που συνέρχεται τακτικά υπό
τον Κώστα Σημίτη στο Μαξίμου. Πράγματι, η κυβέρνηση σταμάτησε να «μιλά με
πολλές φωνές» και υπάρχει συντονισμός με τη Χαριλάου Τρικούπη. Τώρα το Μέγαρο
Μαξίμου καλείται να αντιμετωπίσει εστίες υστέρησης του κυβερνητικού έργου.
Μάλιστα, η νέα στόχευση του Κώστα Σημίτη, ύστερα από επίμονη πολιτική εισήγηση
του υπουργού Οικονομίας Νίκου Χριστοδουλάκη είναι να μπει η ελληνική
οικογένεια στο επίκεντρο των κυβερνητικών δράσεων. Άλλωστε, οι ανάγκες της
κοινωνικής αυτής ομάδας ορίζουν ουσιαστικά και τα σημεία αιχμής της πολιτικής
ατζέντας. Η οικογένεια αντιμετωπίζει την ακρίβεια, πληρώνει για φροντιστήρια ή
ταλαιπωρείται στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων.

Οι «καλοί» και οι «κακοί». Οι προβληματισμοί για το έργο «προβάλλονται»
επάνω σε δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές. Το αποτέλεσμά τους θεωρείται
κρίσιμο για το πολιτικό κλίμα. Από εκεί και πέρα, η επίγνωση του Μαξίμου για
υστέρηση σε συγκεκριμένους τομείς δημιουργεί το ερώτημα πώς θα αντιμετωπισθεί.
Ο Πρωθυπουργός απέκλεισε το ενδεχόμενο «ανασχηματισμού» στη συνέντευξη Τύπου
στην ΔΕΘ. Είναι γνωστή η αντιπάθεια του Κώστα Σημίτη σε συνεχείς αλλαγές
προσώπων και δεν έχει περάσει ούτε χρόνος από τον περσινό, μετα-συνεδριακό
ανασχηματισμό. Ο Πρωθυπουργός αρέσκεται να λέει ότι «μεταξύ μας δεν υπάρχουν
“καλοί” και “κακοί”». Υπάρχει επίσης η προεδρία της Ε.Ε. που ξεκινάει τον
Ιανουάριο του 2003. Το κυβερνητικό σχήμα «στήθηκε» ήδη από πέρσι με γνώμονα να
είναι στα κρίσιμα για την προεδρία πόστα οι κατάλληλοι άνθρωποι και να υπάρχει
επαρκής χρόνος για το «ροντάρισμα». Ο σχεδιασμός αυτός δεν πρόκειται να
ανατραπεί την ενδεκάτη ώρα.

«Ο ανασχηματισμός δεν προαναγγέλλεται»

Πηγές με γνώση των προβληματισμών του Πρωθυπουργού υπενθυμίζουν ότι «ο
ανασχηματισμός δεν προαναγγέλλεται». Υπάρχουν δυνατότητες αλλαγών σε μικρότερα
πόστα, ενίσχυση υπουργών με υφυπουργούς, ακόμη και μεταφορά αρμοδιοτήτων,
παραδείγματος χάριν «να πάνε οι ντομάτες από το Ανάπτυξης στο υπουργείο
Οικονομίας». Προσδοκία για δομικές αλλαγές υπάρχει και σε μέλη του Υπουργικού
Συμβουλίου, όπου κάποιοι προτείνουν «ορισμό αντιπροέδρων» ως «θεαματική
πολιτική κίνηση». Το τι θα γίνει δεν μπορεί από τώρα να προσδιοριστεί. Αυτό
όμως που μπορεί να προσδιοριστεί είναι η επίγνωση του Μαξίμου για «κυβέρνηση
δύο ταχυτήτων».