Αφιέρωμα: 11.09 Ένας χρόνος μετά Η περιφρόνηση τούς οδηγεί στην απομόνωση

Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 είναι, όπως και η 7η Δεκεμβρίου 1941, “μία ημέρα που θα
γνωρίσει το όνειδος”. Τα λόγια του προέδρου Ρούζβελτ, όμως, ήταν ένα πολεμικό
συλλαλητήριο απέναντι σε έναν πραγματικό “άξονα του Κακού” (Βερολίνο – Ρώμη –
Τόκιο). Ενώ η εκστρατεία του προέδρου Μπους εναντίον ενός νέου “άξονα του
Κακού” (Πιονγκγιάνγκ – Τεχεράνη – Βαγδάτη) είναι επιλεκτική (δεν υπάρχουν
λοιπόν άλλα “διαβολικά” έθνη στον κόσμο;), μανιχαϊστική (“αν δεν είστε μαζί
μας, είστε εναντίον μας”) και νεφελώδης (η τρομοκρατία δεν αντιστοιχεί σε
συγκεκριμένα κράτη, δεν έχει πρόσωπο, ούτε αναγνωρίσιμο στρατό και είναι
ενίοτε έργο – όπως αποδεικνύει η περίπτωση Τίμοθι Μακβέι – ενός μεμονωμένου
ατόμου).

Ο νέος, αυτός, ορισμός του άξονα του Κακού ενέχει πολυάριθμους κινδύνους. Ο
πρώτος κίνδυνος είναι να υπονομευτεί το κύρος των θεσμών που έχουν
δημιουργηθεί για να επιλύουν νόμιμα τα διεθνή προβλήματα. Ο δεύτερος είναι να
θυσιαστούν οι ατομικές ελευθερίες των Αμερικανών πολιτών στον βωμό του αγώνα
εναντίον της τρομοκρατίας. Ο τρίτος να επικαλυφθούν τα πραγματικά προβλήματα
που θέτει η τρομοκρατία: η φτώχεια, η αδικία, η απώλεια των πολιτισμικών αξιών
και ο θρησκευτικός φανατισμός. Ο τέταρτος να προκαλέσει η μονομέρεια των ΗΠΑ
την εχθρότητα των φίλων και συμμάχων χωρών.

Πώς μπορεί ένα έθνος να είναι φίλος των ΗΠΑ όταν βλέπει πως περιφρονούν κάθε
άλλη άποψη πλην της δικής τους; Δεν συνειδητοποιεί η κυβέρνηση Μπους πως η
περιφρόνηση με την οποία αντιμετωπίζει τους διεθνείς οργανισμούς και τους
κανόνες, τις διαφωνίες και την κριτική των κυβερνήσεων και τη διπλωματία
μπορεί να οδηγήσουν τις ΗΠΑ (αν δεν τις οδηγούν ήδη) σε μία εξαιρετικά
επικίνδυνη απομόνωση, καθιστώντας τις όλο και περισσότερο ευάλωτες απέναντι
στους ίδιους αυτούς τρομοκράτες που επιζητούν να νικήσουν;

Πρέπει να επανέλθουμε στη μακρά αμερικανική δημοκρατική παράδοση. Και να
ελπίζουμε πως οι πολυάριθμες φωνές που υποστηρίζουν την άσκηση εξουσίας μέσω
της νομιμότητας και της λογικής θα υπερισχύσουν.

Ο Carlos Fuentes είναι Μεξικανός συγγραφέας.