Με ρυθμούς 2001 η ανάπτυξη του τουρισμού έως το 2011

Γήπεδα γκολφ, συνεδριακά κέντρα, μαρίνες και κέντρα θαλασσοθεραπείας αποτελούν
πόλους έλξης για εκατομμύρια τουρίστες μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων, αλλά
στην Ελλάδα οι υποδομές αυτές βρίσκονται ακόμη σε… εμβρυακή κατάσταση. Την
ίδια στιγμή που η Ισπανία διαθέτει 254 γήπεδα γκολφ, χάρη στα οποία αποσπά,
κατά μέσο όρο, περί το 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Η Ελλάδα έχει μόλις
τέσσερα. Η ίδια εικόνα και σε άλλες ειδικές τουριστικές υποδομές. Σύμφωνα με
στοιχεία της Andersen, η γειτονική Τουρκία, η οποία έχει πραγματοποιήσει
σημαντικές επενδύσεις σε αυτούς τους τομείς τουρισμού, διαθέτει 10 γήπεδα
γκολφ (ενώ κατασκευάζονται οκτώ ακόμη) και 31 κέντρα θαλασσοθεραπείας, όταν η
Ελλάδα έχει μόλις πέντε. Σημαντική υστέρηση παρουσιάζει η χώρα μας και στην
ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού. Διαθέτει μόλις εννέα συνεδριακά κέντρα,
έναντι 46 της Ισπανίας και 44 της Πορτογαλίας.

Το τίμημα των ελλείψεων που παρουσιάζει η Ελλάδα σε υποστηρικτική τουριστική
υποδομή φαίνεται πως θα είναι ο βραδύς ρυθμός ανάπτυξης του τουρισμού της
χώρας τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με έρευνα του διεθνούς οίκου Andersen, η
οποία βασίστηκε και σε στοιχεία του WTTC, ο μέσος ρυθμός αύξησης της
τουριστικής κίνησης στην Ελλάδα έως το 2011 προβλέπεται ότι θα κυμαίνεται στα
επίπεδα του 2001, δηλαδή στο 16,74%, ενώ για την Αίγυπτο εκτιμάται ότι θα
είναι 11,24% έναντι 10,32% το 2001, για την Πορτογαλία 25,71% έναντι 20,41%,
για την Ισπανία 21,85% έναντι 19,9% και για την Κύπρο 34,23% έναντι 30,91%.

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών
Επιχειρήσεων, οι σημαντικές διαφορές, ποσοτικές και ποιοτικές, που
παρατηρούνται στο επίπεδο της υποστηρικτικής υποδομής στην Ελλάδα, σε σχέση με
άλλες ανταγωνίστριες χώρες, έχουν αποτέλεσμα την καλύτερη αξιοποίηση των
δυνατοτήτων αυτών από τους ανταγωνιστές και την επίτευξη καλύτερων τουριστικών
επιδόσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, σε αντίθεση με την τουριστική κίνηση
στην Ελλάδα, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα.

Εποχικότητα

Στην Ελλάδα, πάνω από το 80% των αφίξεων ξένων τουριστών πραγματοποιείται στο
διάστημα Απριλίου – Σεπτεμβρίου, σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπως η Τουρκία, η
Πορτογαλία και η Αίγυπτος, που το αντίστοιχο ποσοστό κατανέμεται στο διάστημα
από τον Απρίλιο έως τον Δεκέμβριο. Μάλιστα, είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι
στην Ελλάδα, στη διάρκεια της δεκαετίας 1990 – 2000, πάνω από το 50% των
ετησίων αφίξεων ξένων τουριστών πραγματοποιήθηκαν σταθερά στο τρίμηνο Ιουλίου
– Σεπτεμβρίου. Οι όποιες προσπάθειες άμβλυνσης της εποχικότητας δεν είχαν
αποτέλεσμα, είτε διότι δεν είχαν συνέπεια και συνέχεια είτε διότι δεν
βασίστηκαν στον εμπλουτισμό και στη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος».

Είναι γεγονός ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης του τουρισμού στην Ελλάδα άρχισαν να
φθίνουν από το 1990 και μετά. Ενώ το 1990 ο ρυθμός αύξησης των αφίξεων στη
χώρα ήταν της τάξεως του 68,33%, το 2000 έπεσε στο 40,88% και η μείωση αυτή
είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή και παγκόσμια. Τα στοιχεία αυτά
εύκολα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, αν η ελληνική τουριστική αγορά δεν
αντιδράσει άμεσα και δυναμικά, θα εισέλθει σε μια περίοδο στασιμότητας και –
πιθανότατα – ακόμη και πτώσης.

Με δεδομένες τις τελευταίες εξελίξεις, ο τουρισμός, σε παγκόσμιο επίπεδο,
καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από έκτακτες καταστάσεις. Η μοναδική
«ασπίδα» του, όπως εκτιμούν στελέχη του κλάδου, είναι ο στρατηγικός
σχεδιασμός, ώστε να υποστεί όσο το δυνατόν μικρότερες συνέπειες και να
εξομαλυνθεί η αρνητική τάση που εμφανίζεται ως συνέπεια ευρύτερων προβλημάτων,
τα οποία οφείλονται σε οικονομικές συγκυρίες (ανεργία, ακρίβεια κ.ά.), σε
κοινωνικοπολιτικά φαινόμενα όπως η τρομοκρατική επίθεση στις ΗΠΑ ή ακόμη και
σε ακραία καιρικά φαινόμενα.

Απαισιόδοξες προβλέψεις

Σε μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (ΠΟΤ) αναλύθηκαν οι τουριστικές
ροές και έγιναν εκτιμήσεις για τη μελλοντική πορεία τους, σε παγκόσμιο
επίπεδο, μέχρι το έτος 2020. Τα αποτελέσματα δεν είναι και τόσο ενθαρρυντικά
για τη χώρα μας, αφού οι μέσοι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης των διεθνών τουριστικών
αφίξεων (1995 – 2020) προβλέπονται για την Ελλάδα στο 2,1%, έναντι 2,6% για τη
Νότια Ευρώπη και 3% για την Ευρώπη. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο μέσος ετήσιος
ρυθμός αύξησης των διεθνών τουριστικών αφίξεων εκτιμάται σε 4,1%, ενώ
ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ότι, στην ίδια μελέτη, η Μέση Ανατολή
εμφανίζει ρυθμούς αύξησης της τάξεως του 7,1%.

Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς παραδέχονται ότι ο μαζικός εποχικός τουρισμός
είναι ένα μοντέλο του παρελθόντος. «Στόχος θα πρέπει να είναι να επιτύχουμε
ελεγχόμενη τουριστική ανάπτυξη, με αύξηση του αριθμού των αφίξεων αλλά και
καλύτερη γεωγραφική και χρονική κατανομή,» λένε οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου
Τουριστικών Επιχειρήσεων Ελλάδος.

600 εκατ. ευρώ για τον τουρισμό από το Γ’ ΚΠΣ

Το ποσό των 600 εκατ. ευρώ πρόκειται να διατεθεί για την ελληνική τουριστική
βιομηχανία από τα κονδύλια του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Σύμφωνα με το
πρόγραμμα, τα κονδύλια θα κατανεμηθούν ως εξής: 40% για την αναβάθμιση των
ξενοδοχειακών μονάδων της χώρας, 13% για την ενίσχυση ειδικών μορφών τουρισμού
(αγροτικός, οικολογικός κ.ά.), 7% για την αναβάθμιση της τουριστικής
εκπαίδευσης και 40% για την αναβάθμιση μικρομεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων.

Εντός του Οκτωβρίου θα ξεκινήσει και η νέα διαφημιστική καμπάνια – συνολικού
προϋπολογισμού 13 δισ. δραχμών – για την τουριστική προβολή της χώρας στο
εξωτερικό για το 2003, ενώ με το ποσό των 2,8 εκατ. ευρώ πρόκειται να
συμμετάσχει ο ΕΟΤ στα προγράμματα τουριστικής προβολής των Νομαρχιών. Η
συμμετοχή του ΕΟΤ θα φτάσει σε ποσοστό έως και 50% του προγράμματος.