ΜΑΞ ΦΙΝΛΕΪΣΟΝ «Το λάθος των οικολόγων είναι ότι αγνοούν τον άνθρωπο»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
Στη Λίμνη Τσιλίκα, στην Ινδία, ο πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Υγροτόπων |
Βρίσκεται καθημερινά αντιμέτωπος με επιστημονικά προβλήματα, γραφειοκρατικά
κολλήματα, απαιτητικές επαφές ή συνεργασίες, στοίβες αναφορών και κρίσεις,
πολλές από τις οποίες έχουν να κάνουν με τη φτώχεια, την κοινωνική εξαθλίωση,
αλλά και τον αγώνα για ανάπτυξη, ανθρώπων που ζουν σε απομακρυσμένες κοινωνίες
ή φυλές. Η δουλειά του Μαξ Φίνλεϊσον (Max Finlayson) είναι το νερό, ο χώρος
γύρω απ’ αυτό, τα πλάσματα που ζουν εντός και εκτός. Ο Αυστραλός πρόεδρος της
Διεθνούς Επιτροπής Υγροτόπων (Wetland International), ο οποίος διακρίθηκε
φέτος με το βραβείο 2002 της διεθνούς σύμβασης Ramsar, μιλά στους «Ορίζοντες»
για την πρόκληση, για το περιβαλλοντικό κίνημα, την ισορροπία ανάμεσα στο
«φαίνεσθαι» και στην ουσία.
Τα κείμενα με τα οποία τεκμηριώνεται η επιλογή του Μαξ Φίνλεϊσον για το
βραβείο Ramsar 2002 βρίθουν από επιτεύγματα, επιστημονικές διακρίσεις,
καινοτόμες ιδέες ή πρωτοποριακά τεχνικά έργα. Ο ίδιος όμως, αν για κάτι
υπερηφανεύεται (που δεν το κάνει…), είναι για τη δουλειά κοντά στους
Αβοριγίνους της Αυστραλίας, κοντά σε ιθαγενείς που ζουν στα βόρεια της χώρας
του ή σε άλλες, μακρινές για εκείνον, ηπείρους.
Εκείνοι που μαστίζονται από τη φτώχεια, δύσκολα ακούνε κάποιον που τους
μιλά για την προστασία του περιβάλλοντος. Όμως, ο Μαξ Φίνλεϊσον δεν έχει μάθει
τόσο να μιλά, όσο να ακούει. «Η προσωπική επαφή, η συζήτηση και ο χρόνος που
αφιερώνεις για να ακούσεις και να καταλάβεις τους ανθρώπους που συνθέτουν μία
μικρή και απομακρυσμένη κοινωνία, στην Αυστραλία ή στην Ινδία, είναι η
αφετηρία. Διαφορετικά, κάνεις μια τρύπα στο νερό», λέει. «Η συνεννόηση, η
αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των ντόπιων, των κυβερνητικών ή κοινοτικών
εκπροσώπων και των επιστημόνων, δεν είναι δεδομένη. Χτίζεται σταδιακά, με
κόπο. Απαιτεί καλή διάθεση και προσπάθεια να νιώσεις αυτόν που έχεις απέναντί
σου».
Τα εμπόδια που επαναλαμβάνονται σε όλες τις ηπείρους, «είναι κυρίως η
ανυπομονησία των ντόπιων και η, πολλές φορές εσκεμμένη, παραπληροφόρησή τους».
Στην περίπτωση των Αβοριγίνων, στη Βόρεια Αυστραλία, ξεπεράστηκαν γρήγορα.
«Όλες οι δράσεις έγιναν από κοινού. Εκπαιδεύτηκαν οι ντόπιοι και σήμερα πια η
τοπική κοινωνία είναι αυτή που επεξεργάζεται και χειρίζεται τις πληροφορίες
που αρχικά συγκέντρωσε η επιστημονική μας ομάδα. Το παιχνίδι είναι στα δικά
τους χέρια πια».
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη του οικολογικού κινήματος στις τελευταίες δεκαετίες
ήταν το γεγονός ότι αγνόησε την ύπαρξη των ανθρώπων – και σ’ αυτό συμφωνούν
ολοένα και περισσότεροι ειδικοί. «Δεν πιστεύω ότι η διάχειριση των
υδροβιοτόπων και γενικά η προστασία της φύσης είναι κάτι ξέχωρο από τις
υπόλοιπες ανθρώπινες δραστηριότητες», θα πει ο Αυστραλός Μαξ Φίνλεϊσον, η φήμη
του οποίου ταξιδεύει στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική. «Αποτελούμε όλοι τμήμα
της ίδιας μεγάλης εικόνας. Η φύση και ο άνθρωπος είναι ένα. Γι’ αυτό, οι
λύσεις στα προβλήματα βρίσκονται στα χέρια μας». Η εμπεριστατωμένη
επιστημονική γνώση, η οικολογική συμπεριφορά και η ενεργή δράση, από μόνα τους
δεν αποτελούν κίνητρο ούτε πρόκληση για τον πρόεδρο της Διεθνούς Επιτροπής
Υγροτόπων. «Πρόκληση, είναι η δυνατότητα που μου δίνεται να βοηθήσω ανθρώπους,
είτε μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα είτε μέσα από έρευνα και συλλογή νέων
πληροφοριών είτε απλά συζητώντας ιδέες και πιθανότητες».
«Με εξοργίζουν οι γραφειοκράτες»
«Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξος. Πιστεύω στους ανθρώπους και στην ικανότητά
τους να ξεπερνούν τις δυσκολίες, να βάζουν καρδιά και μυαλό για την επίτευξη
ενός στόχου. Και η ισορροπία στη φύση, η προστασία των υδροβιοτόπων και των
υδάτινων αποθεμάτων είναι ένας τέτοιος σημαντικός στόχος. Ελάχιστοι άνθρωποι
δεν μπορούν να το δουν, και ακόμη λιγότεροι είναι οι άπληστοι ή οι
διεφθαρμένοι»… Ναι, έχει συναντήσει πολλούς εκπροσώπους αυτού του… είδους
ο Μαξ Φίνλεϊσον σε όλους τους χώρους: σε κυβερνητικά πόστα, στο οικολογικό
κίνημα, ακόμη και ανάμεσα σε μικρές ομάδες ιθαγενών.
«Βέβαια και εξοργίζομαι. Αγγίζω τα όριά μου, όταν συναντώ ανόητους
γραφειοκράτες που καταλαμβάνουν θέσεις μόνο και μόνο για να δημιουργούν
προβλήματα ή εγωιστές καριερίστες που δουλεύουν σε περιβαλλοντικές οργανώσεις
ή φορείς προστασίας της φύσης, στοχεύοντας όμως μονάχα στην προσωπική τους
δόξα. Εκνευρίζομαι φοβερά και με τους τσαρλατάνους που “πουλάνε” καλά τον
εαυτό τους και περνιούνται ως ειδικοί. Όπως και με το πάθος εκείνων που έχουν
ως μοναδική θεότητα το χρήμα. Υπάρχουν όμως πολλοί περισσότεροι γνήσιοι και
ειλικρινείς άνθρωποι εκεί έξω. Αυτούς χαίρομαι με όλη μου την ψυχή όταν τους
συναντώ και κάνω ό,τι μπορώ για να τους βοηθήσω, είτε με κάποιες τεχνικές
συμβουλές ή λύσεις, είτε απλά δείχνοντας συμπάθεια, αγάπη και εκτίμηση».
Ο άνθρωπος που διακρίνεται για την αφοσίωσή του στις μικρές κοινωνίες των
ιθαγενών και την ικανότητά του να συνεργάζεται στενά μαζί τους για την
ορθολογική διαχείριση των υγροτόπων, γνωρίζει καλά, πως «συχνά, για να φτάσεις
εκεί που θέλεις, χρειάζεται να περάσεις από σημεία που απεχθάνεσαι». Και έχει
μάθει όχι να συμβιβάζεται, αλλά να ελίσσεται. «Για παράδειγμα, σιχαίνομαι τα
αεροδρόμια και μισώ οτιδήποτε έχει να κάνει με τις μεταφορικές υπηρεσίες. Από
τη στιγμή όμως που αφήνω πίσω μου το πλήθος των ανθρώπων, για να μπω σε ένα
αεροσκάφος ή σε μία βάρκα με κατεύθυνση μια λιμνοθάλασσα ή μία όχθη ποταμού
και στόχο να δω τη λάμψη του νερού και την κίνηση των καλαμιών, η εσωτερική
γαλήνη επιστρέφει. Αν μπορώ να βοηθήσω στο να σταματήσει η υποβάθμιση της
φύσης, με το συναντήσω άλλους επιστήμονες ή ανθρώπους που ζουν κοντά σε μία
περιοχή που κινδυνεύει, επιλέγω συνειδητά να αγνοήσω τα συναισθήματά μου για
τα αεροδρόμια. Είναι μόνο ένα μονοπάτι, από το οποίο πρέπει αναγκαστικά να
περάσεις, αν θες να συνεργαστείς με άλλους ανθρώπους, να τους ακούσεις, να
μάθεις από τη διαδικασία της αναζήτησης λύσεων και νέων τεχνικών».
Για τους ελληνικούς υδροβιότοπους
Ο Μαξ Φίνλεϊσον θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες διεθνώς σε
θέματα νερού και υγροτόπων. Συνέβαλε καθοριστικά στο να ξεκινήσει μια
πρωτοβουλία προστασίας των υδάτινων οικοσυστημάτων της Μεσογείου
(Mediterranean Wetlands Initiative-MedWet) και γνωρίζει καλά τα προβλήματα της
περιοχής. Ξέρει πως «δυστυχώς, οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν από τα λάθη του
παρελθόντος. Επαναλαμβάνουν πρακτικές που προκαλούν την καταστροφή και
ανακυκλώνουν τη μιζέρια και τα προβλήματα». Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα… «έχω
ακούσει πραγματικά τρομακτικές ιστορίες για υποβαθμισμένους υδροβιοτόπους και
διαμάχες γύρω από την αποκατάσταση λιμνών και παράκτιων οικοσυστημάτων. Τα
ίδια προβλήματα που συναντά κανείς παντού στον πλανήτη, όμως από μία χώρα με
την ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας, θα περίμενε κανείς να είχε βρεθεί η
ισορροπία. Εξάλλου, οι πρακτικές ανάπτυξης είναι δυνατόν να συμβαδίζουν με
εκείνες της σωστής διαχείρισης οικοσυστημάτων – συνέβαινε τους προηγούμενους
αιώνες, μπορεί να συμβεί και σήμερα».
LINKS
http: //www.ramsar.org/key-awards2002-report-finlayson.htm
http: //www.sws.org/regional/australia/
Google news
