Απειλή από το φονικό νέφος της Ασίας

Ένα νέφος από αιθάλη και αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου,
πάχους τριών χιλιομέτρων και έκτασης 25 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων,
έχει καλύψει μεγάλο μέρος της Ασίας και του Ινδικού Ωκεανού με ανησυχητικές
επιπτώσεις στη ζωή και το κλίμα.

Σύμφωνα με μελέτη που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα από το Πρόγραμμα του ΟΗΕ για
το Περιβάλλον, το ασιατικό φαιό νέφος, όπως το ονόμασαν οι επιστήμονες, είναι
το συσσωρευμένο αποτέλεσμα της ρύπανσης στις μεγάλες πόλεις της Ασίας, της
δραματικής αύξησης της χρήσης φυσικών καυσίμων σε οχήματα, βιομηχανίες και
σταθμούς ενέργειας, των πυρκαγιών στα δάση της Ινδονησίας και των εκπομπών από
εκατομμύρια σόμπες που καίνε ξύλα ή κοπριά αγελάδας. Ο Κλάους Τέπφερ,
διευθυντής του Προγράμματος για το Περιβάλλον, δήλωσε πως το πυκνό αυτό νέφος
κάνει φανερή την πρόκληση την οποία θα πρέπει να αντιμετωπίσει η Παγκόσμια
Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη, η οποία θα πραγματοποιηθεί αυτό τον
μήνα στο Γιοχάνεσμπουργκ. Πώς θα μπορέσουν τα αναπτυσσόμενα έθνη να
αναπτυχθούν οικονομικά χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά το περιβάλλον της Γης
και να δημιουργήσουν έτσι έναν πλανήτη αφιλόξενο για τις μελλοντικές γενιές;

Οι κάτοικοι της Ασίας ήξεραν από το τσούξιμο στα μάτια τους και τη φαγούρα στη
μύτη τους ότι η ρύπανση εδώ και αρκετά χρόνια αυξανόταν. Το πόσο πολύ
αποκαλύπτεται από τη μελέτη των 200 επιστημόνων, οι οποίοι πήραν μέρος στο
πείραμα του Ινδικού Ωκεανού που ξεκίνησε το 1995, χρησιμοποιώντας δεδομένα από
επίγειους σταθμούς, αερόστατα, αεροσκάφη, δύο πλοία, δορυφόρους και
ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Το στρώμα της ρύπανσης εκτείνεται πάνω από το μεγαλύτερο τμήμα του τροπικού
Ινδικού Ωκεανού, της Νότιας, της Νοτιοανατολικής και της Ανατολικής Ασίας.
Αποτελείται κυρίως από θειικά και νιτρικά άλατα, οργανικές ουσίες, μαύρο
άνθρακα και ιπτάμενη τέφρα. Η έκθεση αναφέρει πως οι ασιατικές μεγαλουπόλεις
με τις «απαράδεκτα υψηλές εκπομπές αερίων και σωματιδίων που απειλούν την
υγεία», όπως η Καλκούτα, το Δελχί, η Βομβάη, το Καράτσι και η Ντάκα,
ευθύνονται εν πολλοίς για το νέφος. Οι πόλεις αυτές είναι μεταξύ εκείνων με τη
μεγαλύτερη ρύπανση στον κόσμο.

«Χρειάζεται περισσότερες μελέτες, αλλά τα αρχικά ευρήματα φανερώνουν σαφώς ότι
αυτό το αυξανόμενο κοκτέιλ αιθάλης, σωματιδίων, αεροζόλ και άλλων ρυπαντών
γίνεται μείζων περιβαλλοντικός κίνδυνος για την Ασία», δήλωσε ο Τέπφερ.
«Υπάρχουν επίσης παγκόσμιες επιπτώσεις, αφού ένα νέφος ρύπων σαν αυτό, με 3
χλμ πάχος, μπορεί να κάνει τον γύρο της μισής υδρογείου σε μία εβδομάδα».

Στην έκθεση επισημαίνεται πως οι επιστήμονες μόλις τώρα αρχίζουν να κατανοούν
τις περιφερειακές κλιματικές αλλαγές που έχουν συμβεί και ότι θα χρειαστούν
τουλάχιστον μία δεκαετία περαιτέρω παρατηρήσεων και μελετών για να σχηματίσουν
μια πλήρη εικόνα. Αλλά αυτά τα αρχικά ευρήματα φανερώνουν πως το νέφος όχι
μόνο μειώνει σημαντικά την ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που φθάνει στην
επιφάνεια, με συνέπεια τη μείωση της απόδοσης των καλλιεργειών, αλλά παγιδεύει
επίσης τη θερμότητα και οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας στην κατώτερη
ατμόσφαιρα. Εμποδίζει τις βροχοπτώσεις σε μερικές περιοχές και τις αυξάνει σε
άλλες, ενώ προκαλεί ζημιές στα δάση και τις καλλιέργειες εξαιτίας της όξινης
βροχής. Το νέφος ευθύνεται επίσης για εκατοντάδες χιλιάδες πρόωρους θανάτους
από ασθένειες του αναπνευστικού. Τα αποτελέσματα από επτά πόλεις της Ινδίας
δείχνουν ότι έως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η ατμοσφαιρική ρύπανση ήταν
υπεύθυνη για 37.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο. Άλλες επιπτώσεις είναι
πιθανόν η μείωση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της Γης και η αύξηση της
συχνότητας των θερμικών αναστροφών που παγιδεύουν ακόμη περισσότερη ρύπανση
και η διαταραχή των μουσώνων.

Η έκθεση

Τα τελευταία χρόνια, αναφέρεται στην έκθεση, «σημειώθηκαν δύο διαδοχικές
ξηρασίες το 1999 και το 2000 στο Πακιστάν και τις βορειοδυτικές περιοχές της
Ινδίας» και παράλληλα «αύξηση των πλημμυρών στις περιοχές υψηλής βροχόπτωσης
του Μπανγκλαντές, του Νεπάλ και τον βορειοανατολικών κρατιδίων της Ινδίας.

Σύμφωνα με την έκθεση, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί:

* Αν το νέφος αυξάνει ή μειώνει τη θερμοκρασία του πλανήτη.

* Πώς επηρεάζει τις συγκεντρώσεις όζοντος και άλλων ρυπαντών.

* Πώς επιδρά στην υγρασία του εδάφους και στα υδάτινα αποθέματα.

Η έκθεση παρομοιάζει τη ρύπανση της Ασία με το περιβόητο νέφος του Λονδίνου,
το οποίο είχε προκληθεί από την καύση άνθρακα, και με το πετροχημικό νέφος του
Λος Άντζελες. Αναφέρει πως και στις δύο αυτές πόλεις έχουν γίνει μεγάλες
βελτιώσεις είτε μέσω αυστηρότερων ελέγχων στις εκπομπές είτε χρησιμοποιώντας
φυσικό αέριο αντί του άνθρακα και υπογραμμίζει πως παρόμοια μέτρα πρέπει να
ληφθούν στην Ασία για να μη γίνει η ρύπανση ανεξέλεγκτη.