Εκλογές και προϋπολογισμός ρυθμιστές των ελαφρύνσεων

Οι επερχόμενες εκλογές του 2004 και τα στενά περιθώρια του προϋπολογισμού για
ελαφρύνσεις στη φορολογία αναδεικνύονται σε ρυθμιστές της φορολογικής
μεταρρύθμισης. Οι δύο αυτοί παράγοντες θα καθορίσουν τις τελικές αποφάσεις της
κυβέρνησης για τα μέτρα που θα περιλαμβάνει η φορολογική μεταρρύθμιση, οι
οποίες θα ληφθούν κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου από τον
Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη και τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Ν.
Χριστοδουλάκη.

Από τη μία τα στενά περιθώρια του προϋπολογισμού, τα οποία περιορίζονται ακόμη
περισσότερο λόγω της υστέρησης των φορολογικών εσόδων, και από την άλλη η
προσπάθεια ενίσχυσης του φιλολαϊκού προφίλ της κυβέρνησης, εν όψει των
βουλευτικών εκλογών, είναι οι δύο άξονες στους οποίους επιδιώκεται – από την
ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας – να ισορροπεί το πακέτο της φορολογικής
μεταρρύθμισης. Σε αυτό αποσκοπεί, άλλωστε, η αναβολή, για μετά τις εκλογές,
της εισαγωγής του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και των αυξήσεων των αντικειμενικών
τιμών των ακινήτων, προκειμένου να αποφευχθούν ανατιμήσεις και επιβαρύνσεις
για τους φορολογούμενους, που θα μπορούσαν να αμαυρώσουν την εικόνα της
μεταρρύθμισης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ανακοινώθηκαν εσπευσμένα
οι αυξήσεις των τελών κυκλοφορίας των Ι.Χ. αυτοκινήτων του 2003, κατά 15%,
ώστε να αποσυνδεθούν από τη μεταρρύθμιση.

Βασικό κριτήριο στην επεξεργασία των μέτρων που προκρίνονται στο πλαίσιο των
αλλεπάλληλων συσκέψεων που πραγματοποιούνται αυτήν την περίοδο στο οικονομικό
επιτελείο μεταξύ του κ. Χριστοδουλάκη, του υφυπουργού Οικονομικών κ. Φωτιάδη
και των αρμόδιων υπηρεσιακών παραγόντων, είναι να μην προκαλείται αύξηση της
φορολογικής επιβάρυνσης για τα μικρά και μεσαία εισοδήματα.

Αυτό όμως δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο καθώς η καχεξία των δημοσίων εσόδων όχι
μόνο αναγκάζει τους αρμόδιους να περιορίσουν τις φοροελαφρύνσεις που
προγραμματίζονται αρχικά αλλά και να αναζητούν τρόπους για την αύξηση των
εσόδων που θα στηρίζουν αυτές που θα αποφασισθούν τελικά. Γι’ αυτό και
παραμένει ανοικτό το θέμα της αύξησης των συντελεστών του ΦΠΑ και της έμμεσης
φορολογίας στα καύσιμα. Από τις συσκέψεις του οικονομικού επιτελείου έχουν
διαφανεί οι προθέσεις τής ηγεσίας του σχετικά με το πακέτο των μέτρων που θα
προβλέπει η μεταρρύθμιση, από τα οποία τα πιο φιλολαϊκά θα εξαγγείλει ο ίδιος
ο Πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ, στις αρχές Σεπτεμβρίου. Το πακέτο των
μέτρων θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

1Τη θέσπιση νέας φορολογικής κλίμακας με τρία κλιμάκια και συντελεστές, αντί
τεσσάρων κλιμακίων και συντελεστών που έχει η σημερινή (για τους μισθωτούς και
τους συνταξιούχους). Στο υπουργείο Οικονομικών οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν
διάφορες παραλλαγές στα κλιμάκια και στους συντελεστές της φορολογικής
κλίμακας, μετρώντας το κόστος που προκαλούν στον προϋπολογισμό αλλά και την
επίπτωσή τους στο φορολογητέο εισόδημα. Η οριστική κλίμακα θα προσδιοριστεί
αφού ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τις αφορολόγητες δαπάνες που θα
καταργηθούν. Πάντως, η πρόθεση είναι να διευρυνθεί προς τα κάτω το ανώτατο
εισοδηματικό κλιμάκιο, ώστε να συμπεριλάβει περισσότερους φορολογούμενους με
υψηλότερα εισοδήματα. Με τον τρόπο αυτό θα αντισταθμισθούν τουλάχιστον τα
οφέλη που θα έχουν οι κάτοχοι υψηλών εισοδημάτων από τις ελαφρύνσεις που θα
γίνουν στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια (αύξηση του αφορολόγητου κ.ά.)

Όσον αφορά στους φορολογούμενους που δεν έχουν εισοδήματα από μισθωτές
υπηρεσίες (ελεύθερους επαγγελματίες κ.ά.) θα καταργηθεί ο κατώτατος
συντελεστής 5% και θα εξομοιωθεί με αυτόν που θα ισχύει και για τους μισθωτούς
(δηλαδή στο 15%). Στο κλιμάκιο αυτό υπολογίζεται ότι βρίσκονται περί τους
340.000 φορολογούμενους.

2. Την αύξηση του αφορολόγητου ποσού, για τα εισοδήματα που θα
αποκτηθούν το 2003, στα επίπεδα των 10.270 ευρώ (3,5 εκατ. δρχ.), από 8.400
ευρώ φέτος (2,. 870 εκατ. δρχ.). Στο υπουργείο εκτιμούν ότι η καχεξία των
εσόδων του προϋπολογισμού και οι δύσκολοι στόχοι για το δημόσιο έλλειμμα και
τα υπόλοιπα μακροοικονομικά μεγέθη που πρέπει να εκπληρωθούν με τον
προϋπολογισμό του 2003 – σύμφωνα με τις επιταγές του προγράμματος σταθερότητας
– δεν επιτρέπουν, σε αυτή τη φάση, να υπάρξει μεγαλύτερη αύξηση στο
αφορολόγητο ποσό εισοδήματος. Η αύξησή του στα 11.700 ευρώ (4 εκατ. δρχ.)
εξετάζεται για τα εισοδήματα που θα αποκτηθούν το 2004. Σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας, έχει κόστος για
τον προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 200 δισεκατομμύρια δραχμές.

3. Την καθιέρωση ειδικού αφορολόγητου ορίου για τα εισοδήματα των
πολύτεκνων οικογενειών. Το αφορολόγητο αυτό θα υπερβαίνει τα 30.000 ευρώ (πάνω
από 10 εκατ. δρχ.) και αφορά στις οικογένειες που έχουν πάνω από τέσσερα
παιδιά.

4. Την αύξηση κατά 15% έως 20% των μειώσεων φόρου, ανάλογα με τον
αριθμό των παιδιών που έχει ο φορολογούμενος.

5. Την κατάργηση ορισμένων αφορολόγητων δαπανών. Πρόκειται για τις
δαπάνες που εκπίπτουν σήμερα από το εισόδημα των φορολογούμενων. Προς
κατάργηση οδεύουν οι δαπάνες του ενός εκατ. δραχμών με αποδείξεις, οι δαπάνες
για δίδακτρα, καθώς και για αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή. Εξετάζεται, επίσης,
η κατάργηση των δαπανών που καταβάλλουν οι φορολογούμενοι για ενοίκια πρώτης
κατοικίας. Θα διατηρηθούν οι δαπάνες για ιατρονοσοκομειακή περίθαλψη και οι
τόκοι που καταβάλλουν οι φορολογούμενοι για αποπληρωμή στεγαστικού δανείου
πρώτης κατοικίας. Στους τόκους αυτούς εξετάζεται να τεθεί ανώτατο όριο
έκπτωσής τους, που θα σχετίζεται και με το εισόδημα του φορολογούμενου.
Επίσης, δεν πρόκειται να καταργηθούν οι δαπάνες για ασφάλιστρα ζωής.

Τέλος στα τεκμήρια

6. Την κατάργηση της υποχρέωσης να υποβάλουν φορολογική δήλωση για
όσους έχουν εισοδήματα μόνο από μισθωτές υπηρεσίες (μισθωτοί και
συνταξιούχοι), μέχρι ενός ορισμένου ύψους. Το μέτρο εξετάζεται να ισχύσει από
τις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2003 στην Εφορία.

7. Την κατάργηση των τεκμηρίων διαβίωσης των Ι.Χ. αυτοκινήτων και
μοτοσυκλετών. Εξετάζεται, πάντως, να παραμείνουν σε ισχύ τα τεκμήρια διαβίωσης
για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού και αξίας, καθώς και για τα πολυτελή
σκάφη αναψυχής.

Ανοικτό το θέμα της απόσυρσης Ι.Χ.

Ανοικτό είναι και το θέμα της απόσυρσης Ι.Χ. αυτοκινήτων παλαιότερης
τεχνολογίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα θα έχει ξεκαθαρίσει μέχρι το
τέλος Αυγούστου, στις συναντήσεις του Πρωθυπουργού με τον κ. Χριστοδουλάκη.
Στην περίπτωση που ληφθεί απόφαση να προχωρήσει το μέτρο, ο κ. Σημίτης θα το
εξαγγείλει από το βήμα της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης. Η κυβέρνηση
εξετάζει το μέτρο αυτό και ως ένα από τα μέτρα περιβαλλοντικού χαρακτήρα, εν
όψει της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Ελλάδα.

Δεν αποκλείεται, πάντως, να υπάρξουν και εξαγγελίες για μείωση της φορολογίας
των Ι.Χ. αυτοκινήτων. Κάτι τέτοιο, αν αποφασισθεί, θα ισχύσει για τα
αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού – πάνω από 2.000 κ.ε. – στα οποία η φορολογία στην
Ελλάδα εξακολουθεί να είναι υψηλότερη σε σχέση με τις άλλες χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.