Ο γύρος του κόσμου με ένα χάμπουργκερ

Δεν είναι ότι λαχταρούσα ένα προκάτ αμερικανικό γεύμα, αλλά επειδή μου το
ζητήσανε εδώ στο μαγαζί. Ο υιός κάποιου γνωστού μας από την Αυστραλία, σε
διακοπές στην Ικαρία, το νησί των προγόνων του, φαίνεται δεν άντεξε άλλο
καριώτικο κατσίκι και ήθελε κάτι «νόστιμο» να φάει! Ήθελε ένα χάμπουργκερ, όχι
το δικό μας μεγάλο, ζουμερό μπιφτέκι από δύο κιμάδες κ.λπ., αλλά το
συγκεκριμένο με το μαλακό ψωμάκι και τη χαρακτηριστική σάλτσα. Το παιδί έπεσε
από τα σύννεφα όταν του είπαμε ότι εδώ, στο νησί του Ίκαρου, αψίδες
χρυσαφένιες δεν υπάρχουν.

Το φαγητό αυτό, με τις γερμανικές του ρίζες (από το Αμβούργο), το
σκωτσέζικο όνομά του (MacDonald σημαίνει «ο υιός του Ντόναλντ») και τον
αμερικανικό χαρακτήρα έχει γίνει κυριολεκτικώς η λιχουδιά της
παγκοσμιοποίησης. Όλος ο πλανήτης συνδέει το χάμπουργκερ με το όνομα της
αλυσίδας MacDonald’s – η εταιρεία έχει πάνω από 30.000 εστιατόρια σε 121
χώρες, από την Αργεντινή μέχρι την Κίνα.

Γενικότερα, το χάμπουργκερ είναι συνδεδεμένο με την έννοια του φιλικού,
εύκολου, απλού φαγητού. Έχει ανθήσει παντού και μαζί του έχει δημιουργηθεί μια
ολόκληρη ορολογία, που κι αυτή είναι παγκοσμίως οικεία. Η έννοια του
φάστφουντ, για παράδειγμα, σίγουρα αναπτύχθηκε ανάμεσα σε δύο στρογγυλά
κομμάτια μαλακού ψωμιού, το γνωστό φραντζολάκι του χάμπουργκερ. Η έννοια της
πιο σύντομης ονομασίας «μπούργκερ», η οποία στα γερμανικά σημαίνει «αστός»,
σήμερα έχει μεταβληθεί. Το μπούργκερ είναι ο κιμάς σε μορφή μπιφτεκιού. Για
τους Αμερικανούς, άραγε, ο αστός είναι κιμάς! Μασήστε το για ένα λεπτό.
Σίγουρα κάτι βαθύτερο και μεταφορικό υπάρχει εκεί, αν μη τι άλλο ένα κόκαλο
για τους ντεκονστρουκτιονίστες.

Σίγουρα το χάμπουργκερ έγινε παγκοσμίως γνωστό χάρη στην αλυσίδα
MacDonald’s και σίγουρα είναι το σύμβουλο πια της μαζικής εστίασης και της
γευστικής ισοπέδωσης. Παρ’ όλα αυτά, όμως, το κοσμοπολίτικο μπιφτέκι δεν είναι
παντού το ίδιο πράγμα. Ακόμα στις μεγάλες πολυεθνικές αλυσίδες φάστφουντ
προσπαθούν να προσαρμοστούν στις τοπικές γευστικές απαιτήσεις. Το MacDonald’s
στην Ελλάδα προσφέρει ένα χάμπουργκερ με φέτα και ντομάτα, για παράδειγμα.
Στην Αγγλία το κέτσαπ που συνοδεύει το γνωστό Big Mac είναι γλυκό, σαν
μαρμελάδα. Στη Σιγκαπούρη το Big Mac συνοδεύεται από σάλτσα τσίλι.

Δεν είναι ανάγκη, όμως, να κοιτάμε μόνο στις μεγάλες αλυσίδες εστίασης για να
καταλάβουμε ότι το χάμπουργκερ έχει γίνει μια γαστρονομική tabla rasa παντού
στον κόσμο. Το κάνει όπως και ό,τι θέλει ο καθένας.

Οι δογματικοί προτιμούν το χάμπουργκερ απλό, σκέτο, χωρίς ούτε κετσάπ,
έτσι για να γευθούν καλύτερα την τσίκνα του βοδινού κιμά, διότι το σωστότερο
χάμπουργκερ σίγουρα ψήνεται στη σχάρα. Τα τελευταία χρόνια, μετά τις
πανικόβλητες ημέρες των τρελών αγελάδων, το βιολογικό κρέας έχει πάρει φόρα,
κι έτσι τώρα στην Αμερική είναι πολύ της μόδας τα «πράσινα» – οικολογικά
χάμπουργκερ – χάμπουργκερ φτιαγμένα από βοδινό κιμά, από αγελάδες οι οποίες
έχουν τραφεί μόνο με φρέσκο χορταράκι. Συνήθως είναι και σερβιρισμένα σε
ντιζαϊνάτο ψωμί.

Είτε σικάτο είναι είτε πεζό, ένα καλό χάμπουργκερ θέλει και το λίπος του. Για
να ψηθεί σωστά, για να είναι ζουμερό και παχουλό, και πλούσιο, ο κιμάς – πάντα
βοδινός – πρέπει να περιέχει περίπου 20%-25% λίπος.

Από τους Τατάρους μέχρι τους ΜακΝτόναλντ

Το φαγητό που έχει κατακτήσει τον κόσμο έχει μακρά ιστορία. Παρακάτω η…
χρονική γραμμή του χάμπουργκερ τα λέει όλα!

13ος αιώνας: Λένε ότι ο πρώτος κιμάς ήταν δημιουργία των Τατάρων της
Κεντρικής Ασίας, οι οποίοι έβαζαν κρέας κάτω από τις σέλες τους για να το
μαλακώνουν καθώς κάλπαζαν στη στέπα.

1834: Το Hamburg steak (η μπριζόλα του Αμβούργου) πρωτοεμφανίστηκε στο
μενού ενός φημισμένου εστιατορίου στη Νέα Υόρκη, το «Delmonicos». Ήταν
μπριζόλα κοπανισμένη όμως, όχι κιμάς.

1891: Η πρώτη συνταγή για Hamburg steak εμφανίστηκε στο «Fanny Farmer’s
Boston Cooking School Cook Book». Η συνταγή έμοιαζε πιο πολύ με ρολό απ’ ό,τι
με μπιφτέκι.

1902. Εμφανίζεται άλλη μία συνταγή για το μπιφτέκι του Αμβούργου στο βιβλίο
«Mrs. Rorer’s New Cook Book» και μοιάζει πάρα πολύ με το σημερινό χάμπουργκερ.

1904: Η «πρεμιέρα» του χάμπουργκερ γίνεται στην παγκόσμια έκθεση στο St.
Louis, της πολιτείας Missouri.

1921: Η πρώτη αλυσίδα που πουλάει χάμπουργκερ άνοιξε: το «White Castle» στο
Wichita, της πολιτείας Kansas.

1934: Η πρώτη αλυσίδα χάμπουργκερ η οποία άνοιξε στο εξωτερικό ήταν η Wimpy
Grills. Έκλεισε το 1978 όταν ο ιδρυτής της, κάποιος Ed Gold, πέθανε.

1954: Ο Ray Kroc γνωρίζει τους αδελφούς MacDonald, οι οποίοι είχαν ένα
εστιατόριο με σπεσιαλιτέ τα χάμπουργκερ, στο San Bernardino της Καλιφόρνιας. Ο
κ. Kroc είχε εφεύρει ένα μηχάνημα για αναψυκτικά με γάλα και πούλησε ένα στους
αδελφούς MacDonald. Λίγα χρόνια μετά αγόρασε το μαγαζί τους, κράτησε το όνομα
και σιγά σιγά δημιούργησε αυτό που σήμερα έχει κατακτήσει ολόκληρο τον
πλανήτη.

Σήμερα στις ΗΠΑ: Ένας στους 15 Αμερικανούς, κάποια στιγμή στη ζωή τους,
δουλεύουν σε MacDonald’s.

Σήμερα στο Αμβούργο. Τα χάμπουργκερ στο Αμβούργο θα τα βρείτε σχεδόν μόνο
στα MacDonald’s!

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Για σωστό ψήσιμο

Τα κάρβουνα

Τα καλύτερα χάμπουργκερ ψήνονται στα κάρβουνα, που πρέπει να είναι πολύ ζεστά.
Τοποθετούμε το χάμπουργκερ στο πιο ζεστό σημείο της σχάρας και μόλις πιάσει
κρούστα, το βάζουμε σε άλλο σημείο πάνω στη σχάρα για να ψηθεί χωρίς να καεί.
Μπορούμε τότε να το αλείψουμε με λίγη σάλτσα μπάρμπεκιου.

Η σχάρα

Ποτέ να μη σκεπάζουμε τη σχάρα με το καπάκι της, καθώς ψήνουμε το χάμπουργκερ.

Χρόνος

Το σωστό ψήσιμο πρέπει να γίνει σιγά σιγά, για να είναι ζουμερό το
χάμπουργκερ.

Τεχνική

Να μην πατάμε ποτέ το χάμπουργκερ με τη σπάτουλα, διότι με την πίεση φεύγουν
όλα τα ζουμιά.

INFO

Χωρίς αμφιβολία οι Αμερικανοί είναι οι βασιλιάδες των χάμπουργκερ. Ο μέσος
Αμερικανός τρώει τρία την εβδομάδα, δηλαδή 38 δισεκατομμύρια χάμπουργκερ τον χρόνο.