Οι ελεγκτές εισιτηρίων δεν μπορούν να υποκαθιστούν την Αστυνομία

Η ώρα ήταν έντεκα παρά τέταρτο χτες το πρωί. Το τρόλεϊ 3, που κάνει τη
διαδρομή Πατήσια – Γηροκομείο, ήταν γεμάτο, φτάνοντας στην Πλατεία Κάνιγγος.
Στη στάση μπαίνει ελεγκτής. «Τα εισιτήριά σας παρακαλώ», λέει στους επιβάτες.
Μία μετανάστρια δεν είχε χτυπήσει εισιτήριο. «Πράσινη κάρτα έχεις; Δώσε μου
την άδεια παραμονής, το διαβατήριό σου πού είναι; Κατέβα. Πάμε στο Τμήμα στο
Σύνταγμα».

Εκείνη τον κοιτούσε με απορία όση ώρα της μιλούσε. Ο ελεγκτής και η γυναίκα
κατέβηκαν στη στάση επί της Ακαδημίας. Δεν είχε προλάβει να κάνει έλεγχο παρά
μόνο σε όσους βρίσκονταν στο πίσω μέρος του τρόλεϊ.

Χωρίς αμφιβολία η γυναίκα ήταν παραβάτισσα, αφού δεν είχε φροντίσει να έχει
και να ακυρώσει το εισιτήριό της. Από την άλλη πλευρά όμως μέχρι ποιο σημείο
φτάνει η δικαιοδοσία του ελεγκτή, όχι μόνο απέναντι στους μετανάστες αλλά
απέναντι σε κάθε επιβάτη;

Τις περισσότερες φορές, όταν οι επιβάτες δεν έχουν εισιτήριο και παράλληλα δεν
έχουν χρήματα να πληρώσουν το πρόστιμο εκείνη τη στιγμή οι ελεγκτές ζητούν
αμέσως ταυτότητα ή πράσινη κάρτα. Και το κάνουν μέσα στο όχημα, χωρίς την
παρουσία αστυνομικού οργάνου.

«Ουδείς, πέρα από τις κρατικές Αρχές, δηλαδή την Αστυνομία, δεν έχει δικαίωμα
να ζητήσει να δει ταυτότητα ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο του επιβάτη», εξηγεί ο
κ. Δημήτρης Βερβεσός, δικηγόρος και μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.
«Κάτι τέτοιο είναι αντισυνταγματικό.

Θα πρέπει να κατεβάσει τον επιβάτη από το μεταφορικό μέσο και να ζητήσει τη
συνδρομή αστυνομικού οργάνου. Μόνο ο αστυνόμος μπορεί να ζητήσει από τον
πολίτη να δείξει τα στοιχεία του. Και αν ο πολίτης αρνείται και τότε, είναι
δυνατό να μεταφερθεί στο Τμήμα, γιατί πρόκειται για αυτόφωρο αδίκημα».

Στην πράξη πάντως κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο. Όπως εξηγεί ο κ.
Γιάννης Πετρόπουλος, πρόεδρος του ΗΛΠΑΠ, «σπάνια οι ελεγκτές οδηγούν τους
παραβάτες στο Τμήμα. Δεν διαφωνώ ότι κάποιοι επιδεικνύουν άσχημη συμπεριφορά
προς το επιβατικό κοινό. Είναι όμως η μειοψηφία και η κατάσταση βελτιώνεται
συνεχώς». Από τους 40 ενεργούς ελεγκτές που διαθέτει ο ΗΛΠΑΠ, ο ίδιος ο κ.
Πετρόπουλος ύστερα από παράπονα επιβατών για άσχημη συμπεριφορά ή για άδικη
επιβολή προστίμου έχει επιβάλει κυρώσεις σε 10 (τους έχει αφαιρέσει την κάρτα
ελεγκτή είτε για ορισμένο χρονικό διάστημα είτε οριστικά).

«Η αλήθεια είναι ότι μερικοί ελεγκτές το παρακάνουν, επιδεικνύουν ίσως
υπερβάλλοντα ζήλο στην εκτέλεση των καθηκόντων τους. Όμως νομίζω ότι όσο
περνάει ο καιρός και περισσότεροι μετανάστες νομιμοποιούνται, τα πράγματα
βελτιώνονται», λέει ο κ. Μοαβία Αχμέτ, πρόεδρος της κοινότητας των Σουδανών
που κατοικούν στην Ελλάδα.

Στους κανόνες για τον έλεγχο των κομίστρων του ΗΛΠΑΠ αναφέρεται ρητά ότι «σε
περίπτωση πλήρους άρνησης συνεργασίας του παραβάτη στην καταβολή του
προβλεπόμενου προστίμου και στη γνωστοποίηση της ταυτότητάς του, ο ελεγκτής
προσφεύγει στα προβλεπόμενα μέσα, π.χ. συνδρομή αστυνομικού οργάνου». Το
πρόστιμο για κάθε παράβαση ανέρχεται στις 6.000 δραχμές, δηλαδή 40 φορές το
αντίτιμο του εισιτηρίου. Από τα χρήματα αυτά το 40% είναι η αμοιβή του
ελεγκτή…

«Υπάρχουν 4-5 παράπονα κάθε μήνα για πρόστιμα. Αρκετές φορές, κυρίως όταν οι
επιβάτες είναι συχνοί χρήστες και έχουν κάρτα απεριορίστων διαδρομών, το
πρόστιμο σβήνεται. Άλλωστε ο στόχος μας δεν είναι να κερδίσουμε χρήματα, αλλά
να σταματήσουμε τη λογική του λαθρεπιβάτη», σημειώνει ο κ. Πετρόπουλος. Και
εξηγεί ότι για το 2001 τα χρήματα που έχασε ο ΗΛΠΑΠ από τη μη ακύρωση
εισιτηρίων υπολογίζονται στο 15-20% των συνολικών εσόδων, που άγγιξαν τα 8
δισεκατομμύρια δραχμές. «Τα διαφυγόντα έσοδα αντιστοιχούν σε δέκα τρόλεϊ.
Πρόκειται για χρήματα που έτσι κι αλλιώς στον ίδιο τον πελάτη επιστρέφουν, με
την έννοια ότι βελτιώνονται οι παρεχόμενες υπηρεσίες».

Σύμφωνα με τις οδηγίες τόσο του ΗΛΠΑΠ όσο και της ΕΘΕΛ, οι ελεγκτές θα πρέπει
να φορούν την υπηρεσιακή τους στολή, η υπηρεσιακή τους ταυτότητα να
επιδεικνύεται πάντα και ο έλεγχος να γίνεται με ευγένεια και λεπτότητά…
«Έχουμε ήδη ξεκινήσει σεμινάρια», λέει ο κ. Κώστας Κόκκορης, πρόεδρος της ΕΘΕΛ.

Είναι εργαζόμενοι στον ΗΛΠΑΠ και την ΕΘΕΛ

Οι ελεγκτές είναι εργαζόμενοι στον ΗΛΠΑΠ ή την ΕΘΕΛ, που κάνουν την
συγκεκριμένη δουλειά εθελοντικά, σε ώρες που δεν δουλεύουν ως οδηγοί ή
τεχνικοί. Από κάθε κλήση που κόβουν, οι ίδιοι παίρνουν το 40% και τα χρήματα
αυτά είναι η αμοιβή τους για τις υπηρεσίες τους ως ελεγκτές. Οι οδηγοί όπως
και οι ελεγκτές περνούν από σεμινάρια. Για να γίνει κανείς ελεγκτής, η
υπηρεσία αποτιμά παράλληλα και την εικόνα του εργαζομένου από τον φάκελο που
ήδη έχει. Στον ΗΛΠΑΠ υπάρχουν σήμερα 30-40 ενεργοί ελεγκτές και στην ΕΘΕΛ οι
έλεγχοι γίνονται από 120 εργαζομένους.

Σε περίπτωση παράβασης, οι επιβάτες θα πρέπει να πληρώσουν το προβλεπόμενο
πρόστιμο είτε ενώ βρίσκονται μέσα στο μέσο μεταφοράς, είτε σε διάστημα έως 20
ημέρες από τη στιγμή που θα πάρουν την κλήση. Διαφορετικά, το ποσό θα πάει
στην Εφορία και θα συνυπολογιστεί στις υποχρεώσεις τού κάθε πολίτη. Από την
πλευρά του, το επιβατικό κοινό μπορεί να απευθύνεται στα γραφεία της ΕΘΕΛ ή
του ΗΛΠΑΠ τηλεφωνικά ή εγγράφως για οποιοδήποτε αίτημα ή παράπονο.