Το μετέωρο βήμα του ευρωστρατού

Ερωτηματικά εξακολουθούν να «αιωρούνται» γύρω από το τι συμφωνήθηκε για τον
ευρωστρατό στη σύνοδο κορυφής της Σεβίλλης.

Εάν και μετά κόπων και βασάνων ο Γιώργος Παπανδρέου έπεισε τους ηγέτες της
αντιπολίτευσης πως οι ελληνικές θέσεις ικανοποιήθηκαν στα δύο κείμενα – την
επιστολή Σολάνα και τη διακήρυξη αρχών -, τα υπουργεία Εξωτερικών άλλων χωρών
της Ένωσης δεν έχουν την ίδια πεποίθηση.

«Δεν υπάρχει συμφωνία της Σεβίλλης», τόνιζε τις προάλλες κορυφαίος Βρετανός
διπλωμάτης, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τα όσα δημόσια έχουν δηλώσει οι κ.κ.
Σημίτης και Παπανδρέου. Ακόμη κι ο όρος «πολιτική συμφωνία» που χρησιμοποίησε
τελευταία ο Γιάννος Παπαντωνίου δεν θεωρείται ακριβής από τους Βρετανούς.

Όπως λένε, «στη Σεβίλλη ο Τόνι Μπλερ είχε ξεκαθαρίσει πως η συμφωνία που ήθελε
η Ελλάδα θα ίσχυε υπό την προϋπόθεση πως θα μπορούσε να εφαρμοστεί, δηλαδή θα
είχε και τη συναίνεση της Τουρκίας. Αυτό δε συνέβη – κι άρα δεν υπάρχει καμία
απολύτως συμφωνία».

Στην εύλογη ερώτηση «και εν τοιαύτη περιπτώσει, τι θα γίνει; Ο ευρωστρατός θα
προχωρήσει έτσι, σε ad hoc βάση;», οι Άγγλοι χαμογελούν σιβυλλικά. Και λένε
«εμείς δεν ξέρουμε, θα περιμένουμε να δούμε τι θα πει η προεδρία – δηλαδή, η
Ελλάδα – για τα θέματα άμυνας. Πάντως, ήδη από τη σύνοδο κορυφής της
Βαρκελώνης, η “λύση” ad hoc έχει απορριφθεί».

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Ύπατος Αρμοστής της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, Χαβιέ Σολάνα, έχει δώσει εντολή στις υπηρεσίες του να
προετοιμάσουν τη λειτουργία του ευρωστρατού με την κατάσταση ως έχει. Χωρίς,
δηλαδή, να έχει επιτευχθεί συμφωνία Ε.Ε. – ΝΑΤΟ για τη χρήση των υποδομών της
Συμμαχίας. Το Λονδίνο, όμως, «υπονομεύει» και αυτήν την προοπτική. «Όταν
φτάσουμε στα επιχειρησιακά, θα δούμε ότι ευρωστρατός χωρίς το ΝΑΤΟ απλούστατα
δεν γίνεται», λένε.

Σενάρια για το Κυπριακό

Στο μεταξύ, τη δημιουργία κρίσης στο τέλος του έτους, εάν γίνει δεκτή η Κύπρος
στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς προηγουμένως να έχει επιτευχθεί λύση του Κυπριακού,
δεν αποκλείει έκθεση του ιδρύματος στρατηγικών μελετών Brookings της
Ουάσιγκτον. Η ίδια έκθεση, συντάκτες της οποίας είναι δύο πρώην αξιωματούχοι
της κυβέρνησης Κλίντον, σημειώνει την ανάγκη να παρέμβουν οι Ηνωμένες
Πολιτείες πιο ενεργά στο Κυπριακό, συνδέοντας την επίλυση του προβλήματος με
τη μακροπρόθεσμη προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια
στιγμή, ανάλυση του πρακτορείου Ρώυτερ που μεταδόθηκε χθες υποστηρίζει πως η
πολιτική αστάθεια στην Τουρκία έχει ρίξει νέες σκιές στις συνομιλίες για το
Κυπριακό, οι οποίες – κατά το πρακτορείο – πρέπει να πετύχου, εάν είναι να
προχωρήσει χωρίς προβλήματα η διεύρυνση της Ένωσης.

Η έκθεση του ιδρύματος Brookings προειδοποιεί την αμερικανική κυβέρνηση να μην
επιχειρήσει να πιέσει την Ε.Ε. να απορρίψει την ένταξη της Κύπρου αλλά ούτε
και να προσπαθήσει να επιβάλει η ίδια λύση. Εκτιμά δε πως η ένταξη θα
προχωρήσει ακόμη και χωρίς λύση λόγω δύο σημαντικών παραγόντων: της επιρροής
του ισχυρού ελληνικού λόμπι στην Ουάσιγκτον και του βέτο που διαθέτει η Ελλάδα
στις Βρυξέλλες. Και χαρακτηρίζουν λανθασμένη την εκτίμηση που φέρεται να έχει
η Άγκυρα, σύμφωνα με την οποία η αυξημένη στρατηγική σημασία της Τουρκίας μετά
την 11η Σεπτεμβρίου θα οδηγήσει τις ΗΠΑ να παρέμβουν υπέρ της αναβολής της
ένταξης της Κύπρου στην Ένωση.