ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Χώρα φαιδράς πορτοκαλέας

Παρακολουθούμε με θλίψη και αγανάκτηση, τη φθορά της πολιτικής και των
πολιτικών: Τις ομαδοποιήσεις, τις φαγωμάρες και τις συγκρούσεις στο εσωτερικό
των δυο μεγάλων κομμάτων. Συγκρούσεις που δεν αφορούν ιδέες και πολιτικές,
αλλά τη νομή της εξουσίας (σημερινή ή αναμενόμενη). Την ξεδιαντροπιά των
δελφίνων. Τις καθημερινές «δημοσκοπήσεις». Τους λόγους αρχηγών ή στελεχών που
μοναδική αγωνία τους είναι αν θα κερδίσουν τις εκλογές και όχι πού πηγαίνει
αυτός ο τόπος. Ενίοτε, βλέπουμε λαϊκίστικα ξεσπάσματα, όπως του κ.
Τσοχατζόπουλου: «Ο λαός μας λέει: ξυπνήστε και κυβερνήστε»! Ώστε το κυβερνών
κόμμα κοιμάται; Ή το κουλτουριάρικο: επιστροφή της πολιτικής! Αλλά, ω νέοι
Ηρόστρατοι: η πολιτική είναι πάντα εδώ! Ας δούμε λοιπόν τι αντιστοιχεί στα
κούφια λόγια: ανάπτυξη, νέα Ελλάδα, ισχυρή Ελλάδα κ.λπ., κ.λπ.

Έχουμε τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ε.Ε. Σωστό. Αλλά πώς; Με το
χαμηλότερο εργατικό κόστος στην Ε.Ε. Συνέπεια: πρώτοι σε αποδοτικότητα του
κεφαλαίου (Ελλάδα 24%, Γερμανία 10%, Γαλλία 15%). Υψηλότερους ρυθμούς
ανάπτυξης και ένας στους πέντε Έλληνες κάτω από το όριο της φτώχειας. Έχουμε
τους χαμηλότερους μισθούς μεταξύ των 15 της Ε.Ε., και ταυτόχρονα το υψηλότερο
κόστος διατροφής (μισθοί Τουρκίας, τιμές Παρισιού). Το κράτος έχει ανάγκες.
Συνέπεια: φόροι. Λοιπόν, το 1996 το μέσο εισόδημα των Ελλήνων βιομηχάνων ήταν
3.077. 073 δραχμές, ενώ το αντίστοιχο των μισθωτών ήταν 3.289.856 δραχμές.
(Σκέπτομαι τι καλά έκανα και δεν έγινα βιομήχανος!). Τα Ταμεία περνούν κρίση.
Αιτίες κατά τον συνάδελφο κ. Σπράο: οι Έλληνες δεν πεθαίνουν! Αλλά γιατί
περνούν κρίση; Το κράτος έχει ληστέψει 20 τρισ. από το ΙΚΑ, και οι εργοδότες
τού οφείλουν 2,5 τρισ. Ανάλογη κατάσταση και με τα άλλα Ταμεία. Λοιπόν; Λύση
κατά κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση: δρακόντειος περιορισμός των
«παροχών» και συμπληρωματική ιδιωτική ασφάλιση. (Μέθοδος ληστείας: μεταξύ 1945
και 1997, ο μέσος όρος του πληθωρισμού ήταν 20%. Τα επιτόκια των δεσμευμένων
περιουσιών των Ταμείων, μεταξύ 1951 και 1974 ήταν 4%. Με λίγη απλή αριθμητική
βγαίνει το συμπέρασμα).

Η εξάρθρωση της αγροτικής οικονομίας, η καταφυγή των πληθυσμών στις πόλεις, η
κρατική πολιτική και η αρπακτικότητα του κεφαλαίου, είχαν ως συνέπεια – μεταξύ
άλλων – τη χαώδη, παρασιτική, αρπακτική, τζογαδόρικη κατάσταση της οικονομίας.
Άλλη, συνακόλουθη πρωτιά: Κατά τον ΟΟΣΑ, η χώρα μας είναι πρώτη στην
παραοικονομία, η οποία αντιστοιχεί στο 35% του ακαθάριστου «εθνικού»
προϊόντος. Και στη χώρα της αρπαχτής, το μαύρο χρήμα που κυκλοφορεί σε καθαρά
χέρια, πλένεται, ξεπλένεται και στην αστροφεγγιά λιάζεται, ανέρχεται στα 15
τρισ. δραχμές (δεν εσυνήθισα ακόμα τα ευρώ). Δεν είναι λοιπόν άξιον απορίας
ότι οι φίλοι μας, μας κατατάσσουν πρώτους σε διαφθορά, μεταξύ των περίφημων 15
της Ε.Ε. Και ενός κακού έτερα έπονται. Στη χώρα της πορτοκαλέας δεν θάλλει
πλέον η ελαία. Θάλλει ο τζόγος, υπό πλήθος κρατικών και ιδιωτικών μορφών. Το
1999, π.χ., η αξία των εισηγμένων εταιρειών στο Χρηματιστήριο ήταν 52,6 τρισ.,
ενώ το ΑΕΠ ήταν μόλις 38 τρισ. Και φυσικά οι νεοέλληνες τρέχουν στον
μητροπολιτικό ναό του τζόγου, ελπίζοντας να πλουτίσουν: 1.200.000 κωδικοί στο
χρηματιστήριο. Το πώς και ποιοι πλούτισαν το είδαμε πριν από δυο χρόνια
περίπου.

Ας περάσουμε όμως και στις υψηλές σφαίρες του πολιτισμού. Η «εθνική παιδεία»
είναι λέει η καλύτερη «επένδυση». (Βλέπετε και στον υπερουράνιο τόπο των
πλατωνικών ιδεών, η γλώσσα μας όλο στο χρήμα στριφογυρίζει). Λοιπόν: Με 100
μέσο όρο των δαπανών των χωρών της Ε.Ε. για την παιδεία, έχουμε: Λουξεμβούργο,
202. Πορτογαλία, 87. Ελλάδα, 43. Πρωτιά κι εδώ, αλλά από τα κάτω. Όμως έχουμε
μια εθνική μοναδικότητα: τα φροντιστήρια. Και προσπαθούμε να βρούμε νομικό
τερτίπι για τη δημιουργία ιδιωτικών «πανεπιστημίων». Και όταν θυσιάζουμε για
την αποχαυνωτική Ολυμπιάδα 2 ή 3 τρισ. (κανείς δεν ξέρει πόσα), δεν έχουμε
λεφτά για τους πανεπιστημιακούς, που οι μισθοί τους είναι 2 και 3 φορές
χαμηλότεροι από των Ευρωπαίων συναδέλφων τους.

Αλλά σ’ αυτό τον σύντομο απολογισμό του μεγαλείου της ισχυρής κ.λπ. Ελλάδας,
δεν πρέπει να λείψει και μια άλλη παγκόσμια πρωτιά. Είμαστε η μόνη χώρα που ο
μισός πληθυσμός της «ζει» στην περιοχή της πρωτεύουσας. Και η μια πρωτιά
φέρνει τις άλλες: Πρώτοι στο νέφος (οξείδια του θείου, του άνθρακα, του
αζώτου, αρωματικοί υδρογονάνθρακες κ.λπ. ). Πρώτοι σε τάση παχυσαρκίας της
νέας γενιάς. Πρώτοι σε εκτρώσεις. Πρώτοι σε αυτοκινητιστικά δυστυχήματα,
πρώτοι στην τάση αύξησης των ναρκωτικών. Αλλά η έκπτωση της πολιτικής, η
αναξιοπιστία των κομμάτων και η γενικευμένη διαφθορά δηλητηριάζουν τις ψυχές
των νέων (και όχι μόνο). Η κρίση της δημοκρατίας και των αξιών εκτρέφει τις
νεοφασιστικές ιδεολογίες. Η ανεργία εκτρέφει την ξενοφοβία, τον ρατσισμό και
τον εθνικισμό. Οριακά, τον μηδενισμό και τον φασισμό.

Πώς να μην αποσαθρωθεί λοιπόν ο κοινωνικός ιστός; Και τι ιδανικά, ποια
ουμανιστική ιδεολογία έχει να προτείνει η «ηγέτις τάξις μας» στη νέα γενιά;
Όταν το σπίτι μας καίγεται, εμείς καλούμαστε να διαλέξουμε ανάμεσα στον κ.
Σημίτη και τον κ. Καραμανλή, ανάμεσα στην κυρία Μπακογιάννη και την κυρία Δαμανάκη!

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.