Το αίμα της «δεύτερης γενιάς»

Παλιά ερωτήματα απασχολούν τους Ιταλούς, καθώς η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι
υποχρεώνεται πάλι να δώσει εξηγήσεις για τη δολοφονία Μπιάτζι. Ποια συμφέροντα
εξυπηρετούν οι τρομοκράτες; Ποιος ωφελείται από τη δράση τους; Τι απέγιναν οι
Ερυθρές Ταξιαρχίες που όλοι πίστευαν ότι είχε ολοκληρωθεί η εξάρθρωσή τους;

Στο Μιλάνο. Η αρχή του τέλους για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες ήρθε με τη σύλληψη του Ρενάτο Κούρτσιο (στο κέντρο, με το μούσι) και άλλων πέντε μελών της οργάνωσης

Την ώρα που ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι προσπαθούσε να πείσει την ιταλική Βουλή ότι
ο κρατικός μηχανισμός δεν άφησε στο έλεος της τύχης του τον σύμβουλο του
υπουργείου Εργασίας Μάρκο Μπιάτζι, ο οποίος δολοφονήθηκε πριν από δύο μήνες
από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες – Μαχόμενο Κομμουνιστικό Κόμμα, λίγες ημέρες αφότου
το υπουργείο Εσωτερικών ανακάλεσε την προσωπική του φρουρά για λόγους
οικονομίας, οι Ιταλοί ξαναθυμούνταν εκείνα τα παλιά ερωτήματα. Ξαναθυμούνταν
επίσης τις μεγάλες και επιτυχημένες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις που πριν από
δύο δεκαετίες οδήγησαν στην εξάρθρωση των Ερυθρών Ταξιαρχιών.

Και το Μαχόμενο Κομμουνιστικό Κόμμα; Ιταλοί πολιτικοί αναλυτές καταλήγουν στο
συμπέρασμα ότι αυτή η οργάνωση ανήκει στη «δεύτερη γενιά» των Ερυθρών
Ταξιαρχιών, στην οποία κατόρθωσαν να διεισδύσουν κύκλοι των ιταλικών και ίσως
και ξένων μυστικών υπηρεσιών. Θεωρείται ότι δεν έχουν καμία σχέση με τον
λεγόμενο ιδρυτικό «ιστορικό πυρήνα» των Ερυθρών Ταξιαρχιών, του οποίου όλα
σχεδόν τα μέλη συνελήφθησαν και πολλά από αυτά αποκήρυξαν ως αναχρονισμό την
ένοπλη δράση.

Το σλόγκαν των Ερυθρών Ταξιαρχιών «σκοτώνουμε για ένα ιδανικό» έγινε «ο φόνος είναι το ιδανικό». Η οργάνωση διέθετε μεγάλο οπλοστάσιο προκειμένου να πετύχει τους στόχους της

Το ξήλωμα άρχισε με τη σύλληψη του αρχηγού Ρενάτο Κούρτσιο, το 1974, μαζί με
άλλα πέντε από τα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης, που προήλθε από το κίνημα της
εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς του Μιλάνου. Τον επόμενο χρόνο σκοτώθηκε η
σύντροφός του Μαργκερίτα Καγκόλ, στη προσπάθειά της να ξεφύγει από τους
διώκτες της, σύμφωνα με την αστυνομία. Πυροβολήθηκε άοπλη και εν ψυχρώ,
σύμφωνα με τις Ερυθρές Ταξιαρχίες. Με τον φόνο της Καγκόλ, η αντικρατική
εκστρατεία της οργάνωσης βάφεται με το χρώμα του αίματος. Από τα μέσα της
δεκαετίας του 1970 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι Ερυθρές
Ταξιαρχίες κάνουν περισσότερες από 10.000 πράξεις πολιτικής βίας, σκοτώνοντας
περισσότερους από 400 ανθρώπους, με κορύφωση τη δολοφονία του Ιταλού
πρωθυπουργού Άλντο Μόρο, το 1978.

Στην έξαρση της βίας, οι ιταλικές αρχές απαντούν με ενίσχυση της δικαιοδοσίας
της αστυνομίας να σταματάει, να ερευνά και να κρατάει υπόπτους. Άτομα που
αρνούνται να δώσουν στοιχεία της ταυτότητάς τους κρατούνται και ανακρίνονται
χωρίς την παρουσία δικηγόρου, χαλαρώνουν οι περιορισμοί στις παρακολουθήσεις
των τηλεφώνων υπόπτων και χαρακτηρίζεται εγκληματική ενέργεια η συμμετοχή σε
οργάνωση ή η υποστήριξη οργάνωσης η οποία αποσκοπεί στην διά βιαίων μέσων
ανατροπή του δημοκρατικού συστήματος.

Δολοφονία Μόρο. Προκάλεσε συγκίνηση στον ιταλικό λαό, στέρησε από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες ένα μεγάλο μέρος από το όποιο λαϊκό τους έρεισμα και οδήγησε στην αρχή του τέλους τους

Οι αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις συντονίζονται από τον αρχηγό των
Καραμπινιέρων Κάρλο Αλμπέρτο Ντάλα Κιέζα. Μετά την απαγωγή του Αμερικανού
στρατηγού Ντοζίερ και τη διάσωσή του από την αστυνομία, το 1982, περισσότερα
από 800 μέλη της οργάνωσης συλλαμβάνονται και καταλήγουν στις φυλακές. Μία από
τις πιο έξυπνες τακτικές που ακολούθησαν οι ιταλικές αρχές ήταν η μείωση της
ποινής των καταδικασθέντων τρομοκρατών που προσφέρονταν να δώσουν πληροφορίες
για τους ηγέτες και τη δράση των Ερυθρών Ταξιαρχιών. Η αντιτρομοκρατική
νομοθεσία του 1979-1980, η οποία προσέφερε ευνοϊκή μεταχείριση σε όσους
τρομοκράτες ήταν διατεθειμένοι να επιδείξουν πνεύμα συνεργασίας με τις αρχές,
υπήρξε το κυριότερο «εργαλείο» με το οποίο το ιταλικό κράτος έπληξε τους
αντιπάλους του. Πολλοί νεαροί ερυθροταξιαρχίτες, πίσω από τα κάγκελα της
φυλακής, «επέλεξαν» τη συνεργασία με τις αρχές. Ήταν η αρχή του τέλους για τις
Ερυθρές Ταξιαρχίες. Ακολούθησαν νέες συλλήψεις ηγετικών στελεχών, όπως του
Πατρίτσιο Πέτσι, επικεφαλής της ομάδας του Τορίνου. Αντίθετα με τους άλλους
αρχηγούς που είχαν συλληφθεί νωρίτερα, ο Πέτσι «μίλησε». Ένα νέο κύμα
συλλήψεων έφερε την ανακάλυψη σημαντικών κρησφυγέτων γεμάτων από όπλα. Εκτός
από τις όποιες συμπάθειες είχαν οι ερυθροταξιαρχίτες σε μέρος του λαού, που
τις έχασαν με τη δολοφονία του Μόρο, τώρα στερούνταν και τον μύθο ότι ήταν
ανίκητοι.

Στην προσπάθειά τους να στρατολογήσουν νέα μέλη, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες
κατέφυγαν στον υπόκοσμο, γεγονός που τις εξασθένησε ακόμη περισσότερο. Η παλιά
εσωτερική διαμάχη για το αν οι φόνοι μπορούν να αποτελέσουν πολιτικό εργαλείο
ξαναφούντωσε στους κόλπους της οργάνωσης, οδηγώντας την σε διάσπαση. Το
σλόγκαν «σκοτώνουμε για ένα ιδανικό» έγινε «ο φόνος είναι το ιδανικό».

Το 1983, περίπου 1.350 μέλη και συνεργάτες των Ερυθρών Ταξιαρχιών βρίσκονταν
στα χέρια της αστυνομίας. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, η οργάνωση είχε
εξαρθρωθεί. Υπάρχουν σήμερα μονάχα τα απομεινάρια της, η «δεύτερη γενιά», που
όμως ελάχιστοι πιστεύουν πως είναι αυθεντική.

Το επίτευγμα των ιταλικών αρχών είναι ότι κατόρθωσε να βγάλει τη χώρα από τα
«μολυβένια χρόνια», χωρίς ιδιαίτερες «εκπτώσεις» στις ελευθερίες των πολιτών.
Αν υποχρεωνόταν να τις καταπατήσει, τότε θα ήταν σαν να χάριζε τη νίκη στους
τρομοκράτες.