Τα 6 «αγκάθια» της Δημόσιας Υγείας

Σε οκτώ σημεία «κρίθηκαν» οι υπηρεσίες υγείας, εντός και εκτός νοσοκομείου,
που προσφέρονται στη χώρα μας. Και η ανταπόκρισή τους στις – απολύτως θεμιτές
– προσδοκίες των πολιτών βρέθηκε μείον στα έξι από αυτά, ιδιαίτερα στον
δημόσιο τομέα – εξωνοσοκομειακό και νοσοκομειακό (ο ιδιωτικός τομέας υπερέχει
του δημόσιου).

Έτσι, επιβεβαιώνονται τα αποτελέσματα έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά
με την ικανοποίηση των πολιτών των κρατών-μελών από τις υπηρεσίες υγείας, όπου
το 53,9% των Ελλήνων εμφανίζονται πολύ έως πάρα πολύ δυσαρεστημένοι από τις
υπηρεσίες υγείας της χώρας, αλλά και άλλων ερευνών που δείχνουν ότι η
δυσαρέσκεια αυτή οφείλονται στις οργανωτικές και ξενοδοχειακές υπηρεσίες των
δημόσιων νοσοκομείων, σε αντίθεση με τις ιατρικές υπηρεσίες οι οποίες
κρίνονται ως υψηλής ποιότητας. Επιπροσθέτως, σύμφωνα με άλλη έρευνα, η
ικανοποίηση από τις προσφερόμενες υπηρεσίες στην πρωτοβάθμια υγεία εμφανίζεται
μέτρια για το ιατρικό και νοσηλευτικό μέρος και μικρή για το
διοικητικό-διαχειριστικό.

Χειρότερη απ΄ όλα κρίθηκε η ποιότητα του περιβάλλοντος σε νοσοκομεία και
ιατρεία (κυρίως του ΙΚΑ, αλλά και άλλων οργανισμών) που ο κόσμος θεωρεί ότι
υστερούν σε ύπαρξη αρκετού χώρου, καθισμάτων και καθαρού αέρα στην αίθουσα
αναμονής, αλλά και της καθαριότητας γενικότερα. Δυσαρεστημένοι φαίνονται οι
πολίτες από την τροφή στα νοσοκομεία που την κρίνουν σχετικά άνοστη και όχι
τόσο υγιεινή. Τα άλλα πέντε θέματα που οι ασθενείς ζητούν είναι:

Αξιοπρέπεια: Ο σεβασμός προς τον ασθενή είναι ελλιπής, ιδιαίτερα όσον
αφορά στο διοικητικό προσωπικό. Εν τούτοις, φαίνεται ότι υπάρχει σε κάποιο
βαθμό σεβασμός στην ιδιωτικότητα (εξετάσεις χωρίς να τον βλέπουν οι άλλοι,
συζήτηση με τον γιατρό χωρίς να ακούν όλοι γύρω), αν και αυτό ισχύει κυρίως
για όσους έχουν καλύτερη εκπαίδευση και υψηλότερο εισόδημα.

Αυτονομία: Παρ’ όλο που φαίνεται να υπάρχει κάποια συζήτηση των
αποφάσεων οι οποίες λαμβάνονται, δεν συνηθίζεται να ζητείται η άδεια του
ασθενούς, πριν αρχίσει κάποια εξέταση ή θεραπεία.

Έγκαιρη προσοχή: Χαμηλό το ποσοστό ικανοποίησης όσον αφορά στην έγκαιρη
προσοχή των ασθενών (γρήγορη μεταφορά, μικρός χρόνος αναμονής, σε ραντεβού
αλλά και στα επείγοντα περιστατικά), κυρίως για τα νοσοκομεία.

Επιλογή: Η επιλογή υγειονομικής μονάδας θεωρείται πιο δύσκολη από την
επιλογή ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού.

Επικοινωνία: Οι υγειονομικοί δεν αφιερώνουν χρόνο για να απαντούν σε
ερωτήσεις ή να εξηγούν τις ιατρικές πράξεις.

Γενικό συμπέρασμα:

– Η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας κρίνεται από μέτρια έως κακή,
ενώ τα ποσοστά ικανοποίησης είναι υψηλότερα για τον ιδιωτικό τομέα, κυρίως
στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Φαίνεται λοιπόν πως ισχύει αυτό που,
υπεραπλουστευμένα, θα έλεγε κανείς: «ο θρίαμβος του ιατρείου και του
εργαστηρίου της γειτονιάς».

– Τα χαμηλότερα κοινωνικο-οικονομικά στρώματα «εισπράττουν» πολύ αρνητική
εικόνα των υπηρεσιών υγείας και μια σχεδόν «ακραία απορριπτική» στάση από το
προσωπικό που, αντίθετα, θεωρείται μέτρια ώς καλή από τα ανώτερα στρώματα.
Ερώτημα: τους συμπεριφέρονται καλύτερα ή είναι πιο ανεκτικοί; Πιθανότατα και
τα δύό.

Όπως διαπιστώνουν οι ερευνητές, η ανταποκρισιμότητα του συστήματος υγείας στη
χώρα μας δεν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.

«Εκτός από την κοινωνική υποστήριξη και την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών,
όλα τα άλλα στοιχεία χρειάζονται βελτίωση, ειδικά δε η ποιότητα του
περιβάλλοντος» τονίζουν, παρατηρούν, όμως, ότι τα στοιχεία αυτά μπορεί να μην
έχουν όλα την ίδια βαρύτητα για τον ελληνικό πληθυσμό.

Άλλωστε, είναι φανερό από τα στοιχεία της έρευνας ότι το πόσο ανταποκρίνονται
οι υπηρεσίες στις προσδοκίες μας (ή εκτιμούμε ότι ανταποκρίνονται) εξαρτάται
σε μεγάλο βαθμό από την εκπαίδευση και το εισόδημα του νοικοκυριού.

Ένα άλλο βασικό παράπονο που εκφράζουν – οι μισοί τουλάχιστον από αυτούς που
είχαν έστω και μία επαφή με υγειονομικούς φορείς σε κάποια υπηρεσία υγείας
(δημόσια η ιδιωτική) – είναι η έλλειψη επικοινωνίας, κάτι που είναι σαφώς
εντονότερο στα δημόσια νοσοκομεία.

Μεγάλο «αγκάθι» αποτελεί το 57,4% (μέσος όρος) που εκφράζεται αρνητικά για τον
τρόπο αντιμετώπισής του, δηλώνοντας ότι παραβιάζεται η αξιοπρέπειά του κυρίως
από τους διοικητικούς υπαλλήλους.

Η «μπάλα» παίρνει και τους υγειονομικούς που «τους αντιμετωπίζουν συχνά ως
έπιπλα στα οποία δεν χρειάζεται να εξηγήσουν τι κάνουν πάνω στο σώμα τους».

Ενδιαφέρον στοιχείο που βγαίνει από την έρευνα είναι, όπως παρατηρεί ο κ.
Κυριόπουλος, ότι αυτοί που έχουν καλύτερη εκπαίδευση και μεγαλύτερο εισόδημα
αξιολογούν την αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετωπίστηκαν καλύτερα, ίσως επειδή
αντιμετωπίζονται με πραγματικά μεγαλύτερο σεβασμό και φροντίδα, αλλά και ίσως
επειδή αυτός που έχει καλύτερη εκπαίδευση ξέρει τι θα ζητήσει και πώς θα το
ζητήσει και τυγχάνει μεγαλύτερης προσοχής.

Τα ανώτερα στρώματα είναι πιο ανεκτικά, δείχνουν περισσότερη κατανόηση, είναι
λιγότερα επιθετικά στην επαφή με το σύστημα από τα κατώτερα στρώματα, αλλά και
αντιμετωπίζονται με «διάκριση».