Ένα αστέρι μάς κλείνει το μάτι

Ένα νεαρό αστέρι που μοιάζει με τον ήλιο και γύρω του περιφέρονται σκόνη
και βράχοι είναι πιθανό να σχηματίζει πλανήτες, προσφέροντας έτσι στους
αστρονόμους την πρώτη ευκαιρία να παρατηρήσουν την εξέλιξη ενός πλανητικού
συστήματος όπως το δικό μας.

Αναπαράσταση της έκλειψης του αστεριού ΚΗ 15D που μοιάζει με τον Ήλιο

Το αστέρι, το οποίο ονομάσθηκε ΚΗ 15D, είναι μοναδικό στην αστρονομία επειδή
κατά περιόδους σκιάζεται από σύννεφα ύλης που κινούνται ανάμεσα στο αστέρι και
τους παρατηρητές του στη Γη, δήλωσε ο Ουΐλιαμ Χερμπστ του πανεπιστημίου
Ουέσλιαν στο Μίντλταουν του Κονέκτικατ. Ο Χερμπστ εξήγησε χθες ότι αυτά τα
κινούμενα σύννεφα ύλης είναι πιθανό να φτιάχνουν πλανήτες, ακολουθώντας ίσως
την ίδια εξελικτική διαδικασία με την οποία σχηματίσθηκαν η Γη και οι αδελφοί
πλανήτες. «Οι διαδικασίες στην περιοχή αυτή μπορεί να είναι ανάλογες με αυτές
που συνέβησαν κατά τον σχηματισμό της Γης», λέει ο Χερμπστ. «Μπορεί να ρίξουν
φως στις ρίζες μας, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε πώς δημιουργήθηκαν η Γη μας
και οι πλανήτες στο ηλιακό σύστημα». Μολονότι έχουν παρατηρηθεί πολλά
απομακρυσμένα αστέρια γύρω από τα οποία περιφέρονται θραύσματα, ο Χερμπστ
τόνισε πως το ΚΗ 15D «είναι το μοναδικό που συμπεριφέρεται μ’ αυτό τον τρόπο»
και το μοναδικό που εθεάθη με ύλη να περιφέρεται τόσο κοντά του. «Η ύλη που
στρέφεται γύρω του το κάνει να χάνεται», λέει ο Χερμπστ. «Στην ουσία, το
αστέρι μάς κλείνει το μάτι».

Η έκλειψή του συμβαίνει σε πολύ τακτικά διαστήματα, με το αστέρι να θαμπώνει
επί δύο ημέρες και να γίνεται ξανά φωτεινό μετά την έκλειψη. «Παραμένει
φωτεινό και μετά, κάθε 48,36 ημέρες γίνεται σκιά του εαυτού του – περιορίζεται
σε μόλις 4% της κανονικής του λαμπρότητας», λέει ο Χερμπστ. Η Κατρίνα
Χάμιλτον, επίσης του πανεπιστημίου Ουέσλιαν, υποστηρίζει πως μπορεί να
υπάρχουν δύο «κηλίδες» ύλης σε διαμετρικά αντίθετες τροχιές. Αυτό σημαίνει
πως, ενώ το ένα σύννεφο ύλης προκαλεί έκλειψη του αστεριού, όταν το βλέπει
κανείς από τη Γη, το άλλο σύννεφο ύλης βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά του
αστεριού.

Το αστέρι μοιάζει να θαμπώνει σε τακτά διαστήματα

Το ΚΗ 15D βρίσκεται σε απόσταση 2.400 ετών φωτός από τη Γη (κάθε έτος φωτός
είναι περίπου 9,3 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα), στον αστερισμό του Μονόκερω. Οι
αστρονόμοι του Ουέσλιαν παρουσίασαν την Τετάρτη τα ευρήματά τους σε
αστρονομικό συνέδριο. Μέχρι στιγμής οι αστρονόμοι έχουν βρει σχεδόν 100
τέτοιους πλανήτες – σχεδόν όλοι μεγάλα ουράνια σώματα από αέρια, στο μέγεθος
του Δία ή μεγαλύτερα. «Δεν είναι ακριβώς ανάλογο του δικού μας συστήματος»,
δήλωσε ο Άλαν Μπος, αστρονόμος του Ιδρύματος Κάρνεγκι της Ουάσινγκτον, «αλλά
το ΚΗ 15D θα επιτρέψει στους αστρονόμους να μελετήσουν σημαντικές φάσεις του
σχηματισμού ενός πλανητικού συστήματος».