Η δημοκρατία θα σωθεί με έναν νέο τρόπο διακυβέρνησης

Λιονέλ Ζοσπέν. Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας καταθέτει την ψήφο του

Αν οι ίδιες αιτίες προκαλούν τα ίδια αποτελέσματα, τότε το μάθημα των
βουλευτικών εκλογών δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικό από το μάθημα των
προεδρικών εκλογών. Το γαλλικό πολιτικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση και αν δεν
γίνει τίποτα για να βρεθεί το φάρμακο, τότε η κατάσταση θα συνεχίσει να
επιδεινώνεται – και μάλιστα όχι χωρίς κινδύνους. «Γνωρίζουμε, ή οφείλουμε να
γνωρίζουμε», έγραφε η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ, «ότι κάθε εξασθένιση της εξουσίας
είναι μια σαφής πρόσκληση στη βία». Αυτό που επιβεβαίωσαν οι προεδρικές
εκλογές της 21ης Απριλίου ήταν ότι η εξουσία στη Γαλλία, δηλαδή η πολιτική
εκπροσώπηση των πολιτών της, έχει εξασθενίσει.

Αυτή η εξασθένιση γίνεται έκδηλη με εντυπωσιακό τρόπο από τη μεγάλη αποχή, την
ενίσχυση της εκλογικής δύναμης των άκρων και τις εκλογικές απώλειες των
λεγόμενων κυβερνητικών κομμάτων. Με συνέπεια το ιστορικό ατύχημα να περάσει
για πρώτη φορά στην Πέμπτη Δημοκρατία ο υποψήφιος του Εθνικού Μετώπου στον
δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, να εξουδετερωθεί από τον πρώτο γύρο ο
εκπρόσωπος της Αριστεράς, και δεκαπέντε ημέρες αργότερα να οδηγηθεί
θριαμβευτικά στα Ηλύσια Πεδία ο Ζακ Σιράκ με τις ψήφους της Δεξιάς και της
Αριστεράς, μολονότι στον πρώτο γύρο είχε σημειώσει το χειρότερο αποτέλεσμα που
σημείωσε ποτέ απερχόμενος πρόεδρος.

Δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει το ενδεχόμενο επανάληψης των «εκπλήξεων» των
προεδρικών εκλογών και στις βουλευτικές. Όμως ακόμη και αν ο αρχηγός του
κράτους αποκτήσει την πλειοψηφία που θέλει, ακόμη και αν εγκαταλειφθεί η τόσο
ταλαιπωρημένη σήμερα συγκατοίκηση, ακόμη και αν υποχωρήσουν τα άκρα, είναι
σαφές ότι τίποτα δεν θα έχει διευθετηθεί. Το επιτακτικό καθήκον τώρα είναι να
αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ κυβερνώντων και κυβερνωμένων ώστε να
διασωθεί η δημοκρατία.

Για να γίνει αυτό επιβάλλεται σοβαρός στοχασμός για το Σύνταγμα, όχι για να
επιδοθούμε στα κλασικά θεσμικά παιχνίδια, αλλά για να τροποποιήσουμε τη
συμπεριφορά των πολιτικών ανδρών και τις σχέσεις τους με τον γαλλικό λαό. Για
να γίνει αυτό χρειάζεται, κυρίως, ένας άλλος τρόπος διακυβέρνησης, για τον
οποίο ο Λιονέλ Ζοσπέν είχε δώσει ελπίδες την επαύριον της εκλογής του το 1997,
αντίθετα με τον Ζακ Σιράκ που, για την ώρα, δεν μοιάζει καθόλου διατεθειμένος
να δείξει τις προοπτικές του.