[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Με αφορμή την κακοκαιρία στις αρχές του χρόνου η επίκληση του κράτους («πού
είναι το κράτος») είχε προσλάβει κωμικές διαστάσεις. Τότε είχαμε υποστηρίξει
ότι «το κράτος δεν φταίει για όλα» και «δεν μπορεί να τα κάνει όλα». Υπάρχουν
όμως συγκεκριμένα πράγματα και ευθύνες που ανήκουν στο κράτος, πολύ
περισσότερο σ’ ένα κράτος με κοινωνικό πρόσωπο και αποστολή. Στις ευθύνες και
υποχρεώσεις π.χ. του κράτους ανήκει η εξασφάλιση σχετικά άνετης πρόσβασης στο
αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Ο γράφων για να φθάσει στο αεροδρόμιο θα
πρέπει να περάσει από τη Λεωφόρο (τρόπος του λέγειν) Βάρης – Κορωπίου.
Πρόκειται για εφιαλτική εμπειρία. Ένας δρόμος με μία μόνο λωρίδα κυκλοφορίας
για να δώσει πρόσβαση στο αεροδρόμιο σε όλα τα νότια προάστια. Το
μποτιλιάρισμα απερίγραπτο. Όταν ξεκινάς δεν γνωρίζεις πότε θα φθάσεις. Το
πρόβλημα στη «Λεωφόρο» Βάρης – Κορωπίου είναι ένα απλό, μικρό αλλά εξόχως
χαρακτηριστικό παράδειγμα. Και βεβαίως στα μικρά και καθημερινά κρίνεται η
αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα του κράτους. Στην Ευρώπη, παρά την πολιτική
μετατόπιση στην Κεντροδεξιά που παρατηρείται, έχει ξανανοίξει μια ευρύτατη
συζήτηση για τον ρόλο του κράτους και την ποιότητα της δημοκρατίας. Το
Ινστιτούτο Δημοκρατίας και Εκλογικής Συνδρομής (IDEA – Institute for Democracy
and Electoral Assistance) σε μια εντελώς πρόσφατη και φιλόδοξη έκδοση (βλέπε
«Handbook on Democracy Assessment») επιχειρεί «να μετρήσει» τη
«δημοκρατικότητα» κάθε χώρας (να μετρήσει δηλαδή την ποιότητα της
δημοκρατίας). Ένα βασικό κριτήριο για τις χώρες της Ευρώπης που κρίνει την
ποιότητα είναι η «ανταπόκριση» (responsiveness) του κράτους στα καθημερινά
αιτήματα της κοινωνίας. Η απάθεια, η αποξένωση, η αδιαφορία, ο πολιτικός
κυνισμός και τελικά η χαμηλή συμμετοχή των πολιτών στην πολιτική/εκλογική
διαδικασία αποδίδεται στην αδυναμία ή αποτυχία των αντιπροσωπευτικών θεσμών
και κράτους να ανταποκριθούν στα πραγματικά αιτήματα και ανησυχίες των
πολιτών. Κατά κάποιο τρόπο το πρόβλημα που απαντάται σε παν-ευρωπαϊκό επίπεδο
με τους θεσμούς της Ε.Ε. έχει την αντιστοιχία του στο εθνικό επίπεδο.

Ο καθηγητής Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ) και αν. μέλος της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης.