Κατ’ αρχήν «ναι» στη Μαδρίτη

Κατ’ αρχήν αποδεκτή κάνει η ελληνική κυβέρνηση την τελευταία πρόταση της
ισπανικής προεδρίας για τον ευρωστρατό – αλλά μέχρι τη σύνοδο κορυφής της
Σεβίλλης, στις 22 Ιουνίου, αναμένεται μια «άγρια μάχη» για τις συγκεκριμένες
διατυπώσεις.

Γιλμάζ – Βενιζέλος. Κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Τούρκο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Μεσούτ Γιλμάζ, είχε χθες ο Ευάγγελος Βενιζέλος, που πήγε στην Κωνσταντινούπολη για το 5ο Ελληνοτουρκικό Συμβούλιο

Η Αθήνα αποφάσισε να δεχθεί τη διαδικαστική πρόταση των Ισπανών, βάσει της
οποίας το λεγόμενο κείμενο της Άγκυρας θα εμπλουτισθεί από διατυπώσεις –
προσθήκες, που θα καλύπτουν τις ελληνικές θέσεις. Επίσης, οι ελληνικές θέσεις
θα καλυφθούν και από άλλα κείμενα, όπως τα συμπεράσματα της συνόδου της
Σεβίλλης και οι συνοδευτικές επιστολές μεταξύ των κ.κ. Σολάνα και Ρόμπερτσον.

Η πρόταση της Μαδρίτης ετέθη επί τάπητος χθες, στη σύσκεψη του Πρωθυπουργού με
τους υπουργούς Άμυνας και Εξωτερικών. Επιβεβαιώθηκε έτσι πως πρώτη
προτεραιότητα της ελληνικής πλευράς είναι ο εμπλουτισμός της παραγράφου 2 του
κειμένου της Άγκυρας, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η αρχή της αμοιβαιότητας. Η
συγκεκριμένη παράγραφος, όπως συμφωνήθηκε από τους Άγγλους, τους Αμερικανούς
και τους Τούρκους στα τέλη του περασμένου έτους, έχει ως εξής: «Για τα
κράτη-μέλη που αφορά, αυτό σημαίνει ότι οι ενέργειες και οι αποφάσεις που
αναλαμβάνουν εντός του πλαισίου της διαχείρισης στρατιωτικών κρίσεων της Ε.Ε.,
θα σέβονται πάντα τις υποχρεώσεις τους ως συμμάχων του ΝΑΤΟ, περιλαμβανομένων
των υποχρεώσεών τους βάσει της Συνθήκης του ΝΑΤΟ για τη διευθέτηση κρίσεων.
Αυτό σημαίνει επίσης πως υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, και σε οποιαδήποτε κρίση,
δεν θα χρησιμοποιηθεί το ESDP (σ.σ. ευρωστρατός) εναντίον ενός συμμάχου».

Η ελληνική πλευρά θα δώσει μάχη ώστε η προσθήκη να καλύπτει και την αντίστοιχη
υποχρέωση εκ μέρους των μελών του ΝΑΤΟ – ότι, δηλαδή, και καμιά χώρα μέλος της
Συμμαχίας δε θα επιτρέπεται να στραφεί εναντίον χώρας μέλους της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.

Οι διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν – ευθύς μόλις οι κ.κ. Σημίτης και
Παπανδρέου επιστρέψουν από την Κίνα – αναμένονται δύσκολες, καθώς δεν είναι
καθόλου βέβαιο πως η Άγκυρα, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, θα συμφωνήσει. Για τον λόγο
αυτό κρίνεται απαραίτητη η άμεση εμπλοκή του γενικού γραμματέα της Συμμαχίας,
λόρδου Ρόμπερτσον, αλλά και των Αμερικανών.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν πως η Ουάσιγκτον έχει κατά πάσα πιθανότητα δώσει το
«πράσινο φως» στην ισπανική προεδρία να επιδείξει ευελιξία και να δεχθεί
προσθήκες στο κείμενο της Άγκυρας. Ερώτημα είναι, ωστόσο, εάν η Ουάσιγκτον θα
πιέσει αντιστοίχως και την Άγκυρα να δεχθεί τη νέα φόρμουλα.

Στο σημείο αυτό υπάρχουν δυο νέα δεδομένα: Το ένα είναι ότι οι Αμερικανοί
εσχάτως εμφανίζονται να αμφιταλαντεύονται όσον αφορά την επίθεση κατά του
Ιράκ. Μάλιστα, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν διαμηνύσει στην Αθήνα πως «για
την όποια επιχείρηση κατά του Ιράκ, η Τουρκία είναι μεν χρήσιμη, δεν είναι
όμως απαραίτητη». Παράλληλα, η νέα συμμαχία των Ηνωμένων Πολιτειών με τη
Ρωσία, που εκδηλώθηκε περίτρανα με τη συμφωνία ΝΑΤΟ – Μόσχας, φέρνει την
Ελλάδα σε πλεονεκτική θέση, αφού η Αθήνα, από όλους τους συμμάχους, έχει την
καλύτερη σχέση με τη Ρωσία και συνεργάζεται συστηματικά μαζί της, εν αντιθέσει
με την Τουρκία.

Κυβερνητικές πηγές εξέφραζαν την ελπίδα τους ότι το θέμα του ευρωστρατού θα
διευθετηθεί τελικώς στη Σεβίλλη και ο κ. Σημίτης δεν θα υποχρεωθεί να κάνει
χρήση του δικαιώματος αρνησικυρίας (βέτο). Διαφορετικά, έλεγαν, ενδέχεται το
θέμα να συνδεθεί στο επόμενο εξάμηνο με άλλα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής
– όπως το Κυπριακό, οι ευρωτουρκικές σχέσεις, η διεύρυνση.