Μαραθώνιος για τη «νέα Αθήνα»

Μία μεταμορφωμένη Αθήνα θα υποδεχθεί τον Αύγουστο του 2004 το ένα
εκατομμύριο τουρίστες των Ολυμπιακών Αγώνων. Αυτό επιδιώκει να πετύχει το
«Επιχειρησιακό σχέδιο των Ολυμπιακών Μεταφορών» που συνέταξε η Οργανωτική
Επιτροπή τού «Αθήνα 2004».

Μια μικρή περιγραφή της Αθήνας του 2004 – αν βεβαίως τα σχέδια δεν μείνουν στα
χαρτιά ή στις μακέτες των αρμοδίων υπηρεσιών – πείθει τον καθένα ότι η
λειτουργία της πόλης θα ανατραπεί πλήρως. Το Μετρό, ο προαστιακός
σιδηρόδρομος, το υπό κατασκευή Τραμ, λεωφορεία και τρόλεϊ (επιλεγμένες
γραμμές) θα λειτουργούν σε 24ωρη βάση. Η κατασκευαστική δραστηριότητα θα
σταματήσει!

Η κυκλοφορία των αυτοκινήτων θα περιορισθεί σε μεγάλα τμήματα της πόλης, ενώ
τα Ι.Χ. που σήμερα παρκάρουν σε κεντρικές οδικές αρτηρίες θα υποχρεωθούν να
φύγουν – το που θα πάνε δεν έχει ακόμα προβλεφθεί. Τα πρόστιμα για τους
παραβάτες, έπειτα από ειδική νομοθετική ρύθμιση, θα αυξηθούν κατά 100%. Οι
δημόσιες υπηρεσίες, τα ξενοδοχεία, οι αθλητικές εγκαταστάσεις και κυρίως οι
δρόμοι, τα πεζοδρόμια και τα μέσα μαζικής μεταφοράς θα γίνουν προσβάσιμα στα
άτομα με ειδικές ανάγκες.

Οι σημαντικότερες αλλαγές, ωστόσο, θα συντελεσθούν στους δρόμους της
πρωτεύουσας. Εν όψει της μεγαλύτερης επίσκεψης ξένων και Ελλήνων τουριστών
στην Ολυμπιακή Αθήνα, οι αρμόδιοι καλούνται να βρουν τρόπους για να
εξασφαλίσουν την… έγκαιρη και έγκυρη μετακίνηση των αθλητών και των θεατών.
Ο κίνδυνος καθυστερήσεων, ειδικά σε ό,τι αφορά τους αθλητές, ισοδυναμεί με
ακύρωση των αγώνων.

Εφαρμόζοντας το τρίπτυχο «ασφάλεια, ταχύτητα, αξιοπιστία», αναζητούν τα μέσα
εκείνα με τα οποία περισσότερα από 500.000 άτομα καθημερινά θα κατευθύνονται
από και προς τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις μέσα σε λίγες μόνο ώρες. Η αναφορά
στα 32.635.000 «οχηματοχιλιόμετρα» που έχει υπολογισθεί ότι θα διανύονται
καθημερινά μόνο στο «κύριο Ολυμπιακό δίκτυο» της πόλης προβληματίζει ακόμη και
τους πλέον έμπειρους στην αντιμετώπιση ειδικών κυκλοφοριακών συνθηκών.

Επιβάτες. Σύμφωνα με τις μελέτες των αρμοδίων υπηρεσιών, τις ημέρες των
Ολυμπιακών Αγώνων η επιβατική κίνηση στα μέσα μαζικής μεταφοράς θα
τριπλασιασθεί, καλύπτοντας το 90% των μετακινήσεων προς τις αθλητικές
εγκαταστάσεις. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση αυτού του τεράστιου κύματος
επιβατών, η μέση ταχύτητα των λεωφορείων του ΟΑΣΑ θα πρέπει να αυξηθεί από 12
χλμ. /ώρα σε 25 χλμ. /ώρα.

Πρόστιμα φωτιά. Κατά τη διάρκεια των κορυφαίων αθλητικών αγώνων, όπως
αναφέρεται στο επιχειρησιακό σχέδιο που συνέταξε η Γενική Διεύθυνση Μεταφορών
του «Αθήνα 2004», η πρωτεύουσα θα αποκτήσει Ολυμπιακό δακτύλιο, ο οποίος θα
εκτείνεται από το Δέλτα Φαλήρου μέχρι το Μαρούσι και από τον Κηφισό μέχρι την
Κηφισίας! Οι κεντρικές οδικές αρτηρίες, που διασχίζουν απ’ άκρη σ’ άκρη το
Λεκανοπέδιο, θα αποτελέσουν το Ολυμπιακό οδικό δίκτυο (κύριο και δευτερεύον),
στο οποίο δεν θα υπάρχει ίχνος σταθμευμένου αυτοκινήτου.

Εξοπλισμένη με 1.000 γερανούς και εκατοντάδες κάμερες που θα κατοπτεύουν τον
χώρο, η Τροχαία θα επεμβαίνει άμεσα, απομακρύνοντας τους παραβάτες, ενώ για
παραδειγματισμό θα τους επιβάλλει επιπλέον και πρόστιμα-φωτιά!

Οι δρόμοι και οι λεωφόροι που οδηγούν στις αθλητικές εγκαταστάσεις θα
αποκτήσουν λωρίδες κυκλοφορίας, στις οποίες θα κινούνται αποκλειστικά οι
αθλητικές αποστολές, τα μέλη της «Ολυμπιακής οικογένειας», οι χορηγοί και οι
δημοσιογράφοι. Η κυκλοφορία των Ι.Χ. αυτοκινήτων θα απαγορευτεί σε μεγάλα
τμήματα της πόλης, ενώ η πρόσβαση των θεατών στα Ολυμπιακά στάδια θα γίνεται
αποκλειστικά με δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς.

Για την αποφυγή κυκλοφοριακών προβλημάτων, η τροφοδοσία των καταστημάτων και
των επιχειρήσεων θα γίνεται τα άγρια χαράματα, από τα μεσάνυχτα μέχρι τις επτά
το πρωί, ενώ θα εξαφανισθούν από την Αττική τα μεγάλα φορτηγά.

Η γλώσσα των αριθμών

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, 4.480.000 θεατές – αριθμός
ισοδύναμος με τον πληθυσμό της Αττικής – θα παρακολουθήσει (στο σύνολο των
ημερών των αγώνων) τους Ολυμπιακούς Αγώνες τού 2004. Από τον αριθμό αυτό, οι
3.885.000 θα βρεθούν στην Αττική.

Η μεγαλύτερη παρουσία θεατών στις αθλητικές εγκαταστάσεις της Αττικής
(320.000) θα παρουσιαστεί στις 22 Αυγούστου. Το Ολυμπιακό Στάδιο θα
συγκεντρώσει τη συντριπτική πλειονότητα των θεατών, με 1.360.000 θεατές.
Ακολουθεί το αθλητικό κέντρο του Ελληνικού/Αγίου Κοσμά με 885.000, του Φαλήρου
με 682.000, του Μαρκόπουλου με 160.000 και του Σχινιά με 100.000.

Οι διαστάσεις του κορυφαίου αθλητικού γεγονότος μπορούν εύκολα να
προσδιοριστούν, εάν αναφερθεί ότι ο αριθμός των εργαζομένων, των εθελοντών και
του προσωπικού ασφαλείας θα ανέλθει περίπου στις 160.000! Μόνο για την
εξυπηρέτηση των επισκεπτών (χορηγοί), που θα διαμείνουν σε κρουαζιερόπλοια
στον Πειραιά, θα απαιτηθούν 7.500 μέλη του βοηθητικού προσωπικού.

Από τις πρώτες εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, προκύπτει ότι το 50% του
συνόλου των θεατών θα είναι αλλοδαποί. Σε ό,τι αφορά τους Έλληνες που θα
παρακολουθήσουν τους αγώνες, το 60% θα είναι από την Αττική και το 40% από την
υπόλοιπη Ελλάδα.

Για τη φιλοξενία των αλλοδαπών θεατών εκτιμάται ότι θα προσφερθούν 65.000
ξενοδοχειακές κλίνες, εκ των οποίων οι 25.000 μόνο βρίσκονται σε ξενοδοχεία
της Αττικής. Για την κάλυψη της ζήτησης θα αξιοποιηθούν ξενοδοχεία γειτονικών
νομών, από τα Καμένα Βούρλα μέχρι το Ναύπλιο! Χαρακτηριστικό είναι ότι στα
ξενοδοχεία lux και Α’ κατηγορίας το 80% των κλινών έχει «δεσμευθεί» από τα
μέλη της «Ολυμπιακής οικογένειας». Παρότι, ωστόσο, ξενοδοχεία που βρίσκονται
εκατοντάδες χιλιόμετρα από την Αθήνα θα φιλοξενήσουν τους ξένους επισκέπτες,
το έλλειμμα των κλινών, που υπερβαίνει τις 100.000, θα καλυφθεί από τις
ιδιωτικές κατοικίες!

Έρχεται στόλος λεωφορείων από τα ΚΤΕΛ της περιφέρειας

Τι γίνεται όταν οι δρόμοι και τα μέσα μαζικής μεταφοράς υπερβαίνουν τα… όριά
τους και αδυνατούν να ανταποκριθούν στον μεγάλο κυκλοφοριακό και επιβατικό
φόρτο που αναμένεται να δεχθούν κατά τις ημέρες διεξαγωγής των Ολυμπιακών
Αγώνων;

Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Κάθε άλλο μάλιστα. Σύμφωνα με τα σενάρια που
επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες, τα υπάρχοντα δίκτυα σε ορισμένες
περιπτώσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν την αναμενόμενη ζήτηση των
μετακινήσεων. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η γραμμή 1
του Μετρό (ΗΣΑΠ), λόγω της μεγάλης ζήτησης που θα παρατηρηθεί προς το
Ολυμπιακό Στάδιο, ο προαστικός σιδηρόδρομος (κυρίως στο τμήμα
Σταυρός-Αεροδρόμιο), λόγω των αναγκών να προσεγγίσουν οι θεατές τις
εγκαταστάσεις στο Μαρκόπουλο (ιππασία) και οι γραμμές τού ΟΣΕ από τη Χαλκίδα
και Κόρινθο προς Αθήνα, καθώς στα ξενοδοχεία των προαναφερόμενων πόλεων
αναμένεται να φιλοξενηθούν αρκετές χιλιάδες ξένων τουριστών.

Ο προαστιακός. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του προαστιακού
σιδηροδρόμου, στο τμήμα που θα συνδέει το Αεροδρόμιο Σπάτων με την Αττική Οδό,
στον Σταυρό. Η επιβατική κίνηση εκτιμάται ότι είναι 2,5 φορές μεγαλύτερη από
τη μέγιστη χωρητικότητα του τρένου. Για την αποφυγή παρόμοιων προβλημάτων, που
υπολογίζεται ότι θα αντιμετωπίσει ο στόλος των λεωφορείων του ΚΤΕΛ Αττικής, ο
οποίος θα συνδέσει τον Σχινιά και το Μαρκόπουλο με τις άλλες περιοχές της
Αττικής, η λύση βρίσκεται στον ερχομό λεωφορείων των ΚΤΕΛ άλλων νομών της
χώρας!

Δυσκολία να απορροφήσουν τον μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο, όπως προέκυψε από τις
έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Ιούλιο, παρουσιάζονται στις
λεωφόρους: Κηφισού (από την Καυταντζόγλου έως την Π. Ράλλη), Κηφισίας και
Καλλιρρόης (από την Καποδιστρίου έως τη Συγγρού), στη Μεσογείων (από τους
Αμπελοκήπους έως το υπουργείο Εθνικής Άμυνας), Βάρης-Κορωπίου και Λαυρίου.

Για τον λόγο αυτό η Οργανωτική Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα αρμόδια
υπουργεία Μεταφορών και ΠΕΧΩΔΕ, αναζητά τρόπους για την επίσπευση των έργων
αναβάθμισης τόσο των μέσων μαζικής μεταφοράς όσο και του οδικού δικτύου.

Εισαγωγή τεχνογνωσίας για τα προγράμματα «διαχείρισης πλήθους»

Αν το δίκτυο μεταφορών αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του συστήματος, που σηκώνει το
κύριο βάρος της διοργάνωσης κάθε Ολυμπιάδας, το επίπεδο εξυπηρέτησης των
εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών, που κατακλύζουν τη διοργανώτρια πόλη, είναι
αυτό που σφραγίζει την επιτυχία της.

Ένα παράδειγμα: ακόμη και οι πιο ευρύχωροι και σύγχρονοι τερματικοί σταθμοί
του Ολυμπιακού συστήματος μεταφορών, δεν επαρκούν για να απορροφήσουν
ικανοποιητικά την αθρόα προσέλευση χιλιάδων ατόμων (στις αποβάθρες), τόσο πριν
όσο και μετά τη διάρκεια των αγώνων. Η ανεξέλεγκτη παρουσία ενός μεγάλου
αριθμού ατόμων εγκυμονεί κινδύνους για την ασφάλειά τους και προκαλεί
προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία του συγκοινωνιακού συστήματος. Ελλείψει
κάθε εμπειρίας αυτού του μεγέθους, οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να
συντάξουν ειδικά προγράμματα «διαχείρισης πλήθους». Αυτό θα γίνει κατορθωτό με
την εισαγωγή σχετικής εμπειρίας από το εξωτερικό. «Πρέπει να εξασφαλιστεί η
μεταφορά τεχνογνωσίας από άλλες αντίστοιχες διοργανώσεις του εξωτερικού,
κατάλληλα προσαρμοσμένη στο ελληνικό πολιτισμικό περιβάλλον», αναφέρεται στο
«επιχειρησιακό σχέδιο» που συνέταξαν οι αρμόδιες υπηρεσίες τού «Αθήνα 2004».