[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«Υπάρχουν ψεύτες, υπάρχουν αρχιψεύτες, υπάρχει και η στατιστική», λέει ένα
γνωστό βρετανικό γνωμικό. Η έννοιά του είναι βέβαια ότι μπορεί κάποιος να
χρησιμοποιήσει τη στατιστική για να αποδείξει ό,τι θέλει. Τις τελευταίες
ημέρες δημοσιεύτηκαν στατιστικά στοιχεία που λίγο-πολύ «δείχνουν» ότι το 21%
του ελληνικού πληθυσμού (το ένα πέμπτο δηλαδή) ζει στη φτώχεια και την ανέχεια
και ότι η Ελλάδα είναι η φτωχότερη μετά την Πορτογαλία χώρα-μέλος της Ένωσης.
Ορισμένες στατιστικές φέρνουν μάλιστα την Ελλάδα ως φτωχότερη ακόμα και από
την Πορτογαλία. Πρόκειται για «στατιστική αυτ-απάτη». Όχι με την έννοια ότι τα
στατιστικά στοιχεία είναι απατηλά. Αλλά με την έννοια ότι δεν «συλλαμβάνουν»
τη συνολική πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική απ’
αυτή που φαίνεται να περιγράφει η απλή στατιστική απεικόνιση. Στην Πορτογαλία
– που ο γράφων επισκέπτεται αρκετά συχνά – το φαινόμενο της φτώχειας συνιστά
οπτικό φαινόμενο. Το βλέπεις διά γυμνού οφθαλμού, είτε επισκέπτεσαι τη
Λισαβώνα, είτε ταξιδεύεις στο εσωτερικό της χώρας. Στην Ελλάδα το φαινόμενο
της ανάπτυξης και ευημερίας είναι επίσης οπτικό φαινόμενο. Το παρατηρείς είτε
ζεις στην Αθήνα είτε ταξιδεύεις στην επαρχία. Και η παρατήρηση συνιστά,
σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, μια έγκυρη επιστημονική μέθοδο. Αυτό που
περιγράφουν οι διάφορες στατιστικές και εθνικολογιστικοί λογαριασμοί ελάχιστη
σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Δεν περιγράφουν την εκτεταμένη
παραοικονομία (τη μεγαλύτερη σε μέγεθος στην Ευρώπη). Δεν συμπεριλαμβάνουν τα
εισοδήματα σε είδος (οπωροκηπευτικά, λάδι, κρέας κ.λπ.). Σχεδόν όλοι οι ξένοι
διπλωματικοί εκπρόσωποι στην Ελλάδα μένουν κατάπληκτοι από τα υψηλά επίπεδα
κατανάλωσης, τον αριθμό των πολυτελών αυτοκινήτων, τις επαύλεις και άλλες
συμπεριφορές που κάθε άλλο παρά φτώχεια πιστοποιούν. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια
ότι δεν υπάρχουν «θύλακοι φτώχειας» στη χώρα. Υπάρχουν κυρίως ανάμεσα σε
συνταξιούχους όπως και μισθοσυντήρητους (π.χ. ορισμένοι καθηγητές
Πανεπιστημίου). Όπως υπάρχουν και θύλακοι υπανάπτυξης κυρίως σε ό,τι αφορά
βασικές υποδομές, παροχή δημόσιων υπηρεσιών κ.λπ. Αλλά η Ελλάδα δεν είναι
συνολικά «φτωχή χώρα». Τα τελευταία χρόνια έχει περάσει στη «ζώνη ευημερίας,
σταθερότητας και δημοκρατίας».

Ο καθηγητής Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ) και αναπληρωματικό μέλος της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης.