Ωκεανός πάγου στον Άρη

Υπάρχει ζωή στον Άρη; Το ερώτημα αυτό επανέρχεται δυναμικά στην
επικαιρότητα μετά την ανακάλυψη ενός ωκεανού από πάγο κάτω ακριβώς από την
επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη.

Το διαστημόπλοιο Mars Odyssey στέλνει στη Γη πληροφορίες για τον Άρη. Ο πάγος φαίνεται μπλε στην εικόνα από το φασματοσκόπιο ακτίνων γάμμα

Το διαστημόπλοιο Mars Odyssey της NASA συλλέγει και στέλνει πίσω στη Γη
πληροφορίες για τη σύνθεση της επιφάνειας του Άρη από τα τέλη του περασμένου
έτους. Πρόσφατα, εντόπισε στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη, ένα μόλις μέτρο
κάτω από την επιφάνειά του, μία τεράστια ποσότητα πάγου, η οποία θα κάλυπτε,
εάν έλειωνε, ολόκληρο τον Άρη με έναν ωκεανό βάθους 500 μέτρων. Δεδομένου τού
ότι το νερό είναι ένα συστατικό απαραίτητο για τη ζωή, η ανακάλυψη αυτή, η
σημαντικότερη που έχει γίνει ποτέ γύρω από τον Άρη, ενισχύει τη θεωρία που
θέλει τον πλανήτη αυτό να φιλοξενούσε ζωή στο παρελθόν – ίσως ακόμη και στο
παρόν. Επιπλέον, υποδεικνύει τις περιοχές όπου μπορούν να αναζητήσουν οι
επιστήμονες μορφές ζωής.

Πώς όμως κατάφερε να εντοπίσει το διαστημόπλοιο της NASA αυτόν τον ωκεανό από
πάγο; Χάρη σε δύο συγκεκριμένα όργανα: το φασματόμετρο ακτινών γάμμα και το
φασματόμετρο νετρονίων.

Το φασματοσκόπιο νετρονίων καταγράφει στοιχεία που μαρτυρούν την ύπαρξη πάγου
κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη. Το φασματοσκόπιο ακτίνων γάμμα αναζητεί
ακτίνες γάμμα (ακτινοβολία υψηλής ενέργειας) μιας ειδικής συχνότητας, η οποία
δείχνει ότι προέρχονται από υδρογόνο που βρίσκεται λιγότερο από ένα μέτρο κάτω
από την επιφάνεια του πλανήτη. Με το ίδιο αυτό όργανο ήταν εξοπλισμένο το
διαστημόπλοιο Lunar Prospector, που ανακάλυψε το 1998 πάγο στις σκοτεινές
περιοχές των πόλων της Σελήνης.

Στην περίπτωση του Άρη, όμως, οι επιστήμονες δήλωσαν εντυπωσιασμένοι από τη
δύναμη του σήματος του πάγου. Περίμεναν ότι θα χρειαζόταν περίπου ένας χρόνος
για να συλλέξουν αρκετές αποδείξεις για την ύπαρξή του και τελικά χρειάστηκαν
μόνο λίγες εβδομάδες. Αν και στην πραγματικότητα ο πάγος θα μπορούσε να είχε
ανιχνευθεί από το 1999, εφόσον το Mars Polar Lander δεν είχε υποστεί βλάβη
καθώς ετοιμαζόταν να προσεδαφιστεί στο νότιο ημισφαίριο του Άρη. Για τους
επιστήμονες της NASA, οι οποίοι αναμένεται να ανακοινώσουν επίσημα τα πρόσφατα
ευρήματά τους την ερχόμενη Πέμπτη, προτεραιότητα τώρα έχει να φέρουν δείγμα
από τον πάγο και τον βράχο πίσω στη Γη. Δύο διαστημόπλοια, ένα ευρωπαϊκό και
ένα αμερικανικό, θα επιχειρήσουν να προσεδαφιστούν στον Άρη την επόμενη
χρονιά. Κανένα από τα δύο, όμως, δεν έχει κανονικά προορισμό την περιοχή όπου
εντοπίστηκε ο πάγος – η πρόσφατη ανακάλυψη πιθανώς να τροποποιήσει τα σχέδια.
Και όπως εκτιμούν οι ειδικοί, η NASA θα επικεντρώσει εφεξής τις προσπάθειές
της στην αποστολή επανδρωμένου διαστημόπλοιου στα επόμενα είκοσι χρόνια.