Απειλούνται με ερημοποίηση

Μεγάλες περιοχές της Ελλάδας, η Κεντρική και η Νοτιοανατολική Ισπανία, η
Κεντρική και η Νότια Ιταλία, η Νότια Γαλλία και η Πορτογαλία αντιμετωπίζουν
αυξημένο κίνδυνο ερημοποίησης. Και οι υπουργοί Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης υπογράμμισαν πως απαιτούνται κοινές πολιτικές για να προστατευτεί το
έδαφος σ’ ολόκληρη την Ένωση.

Τον κώδωνα του κινδύνου για τις προαναφερθείσες περιοχές της Ευρώπης κρούει
μελέτη του ΟΗΕ, τα πορίσματα της οποίας περιελήφθησαν στην ανακοίνωση της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής που συζήτησαν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Περιβάλλοντος κατά
την άτυπη διήμερη σύνοδο που ολοκλήρωσαν το Σάββατο στη Μαγιόρκα. Και καθώς η
ερημοποίηση πλήττει ιδιαίτερα την προεδρεύουσα Ισπανία, η πίεση της προεδρίας
για την υιοθέτηση μιας συνολικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την προστασία του
εδάφους ήταν έντονη. «Επιτύχαμε να βάλουμε την πολιτική για το έδαφος στην
περιβαλλοντική ατζέντα της Ε.Ε. Η πρωτοβουλία κέρδισε την έντονη υποστήριξη
των χωρών- μελών της Ε.Ε.», δήλωσε ο Ισπανός υπουργός Περιβάλλοντος Χάουμε
Μάτας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, έκταση που υπερβαίνει το 16% των
χερσαίων εδαφών της Ε.Ε., πλήττεται από κάποιο είδος υποβάθμισης του εδάφους.
Στις 13 χώρες που είναι υποψήφιες για ένταξη στην Ε.Ε., κυρίως από την
Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 35%.

Πέραν του ότι έχει ουσιώδη σημασία για την παραγωγή τροφής, το έδαφος
αποθηκεύει και φιλτράρει το νερό και προσφέρει ένα οικοσύστημα σε πολλά είδη
ζωής. Στις απειλές που αντιμετωπίζει, και οι οποίες έχουν ενταθεί από τις
βιομηχανίες, τα ορυχεία και τις καλλιέργειες, περιλαμβάνονται η διάβρωση, η
απώλεια των ενόργανων υλικών, η μόλυνση, η απώλεια της βιοποικιλότητας και η
αύξηση της αλμυρότητάς του. Άλλες απειλές είναι το «σφράγισμα εδαφών» ­ όταν
εδάφη καλύπτονται από σπίτια και δρόμους ­, το οποίο μειώνει την ικανότητα του
εδάφους να απορροφά το νερό της βροχής, και η συμπίεσή του με τη χρήση βαριών
μηχανημάτων ή την υπερβολική βοσκή. Ακραία μορφή υποβάθμισης του εδάφους είναι
η ερημοποίηση, η οποία προκαλείται από την ξηρασία, την αποδάσωση και την
υπερβολική βοσκή. Το έδαφος χρειάζεται πολύ καιρό για να αναγεννηθεί. Σε υγρά
κλίματα, μπορεί να χρειαστούν 500 χρόνια για να σχηματιστούν μόλις 2,5
εκατοστά εδάφους.

«Η εντατικοποίηση των διαδικασιών υποβάθμισης του εδάφους αυξάνει τις απειλές
για το νερό και κατά συνέπεια για την ανθρώπινη ζωή», σύμφωνα με τα
συμπεράσματα της συνόδου των Ευρωπαίων υπουργών Περιβάλλοντος, οι οποίοι όμως
δεν μπορούσαν να λάβουν επίσημες αποφάσεις επειδή η σύνοδός τους ήταν άτυπη. Ο
Μάτας δήλωσε πως στόχος της Ισπανίας είναι οι υπουργοί Περιβάλλοντος να λάβουν
επίσημη απόφαση για την προστασία του εδάφους «με συγκεκριμένους στόχους και
δράσεις» κατά την επίσημη σύνοδό τους τον Ιούνιο στο Λουξεμβούργο.

LINKS:

* www.unccd.int/

* www.desertification.it/

* www.fao.org/desertification/

* www.ncl.ac.uk/wrgi/wrsrl/projects/medalus/medalus