Μέλισσες εντοπίζουν εκρηκτικά και βόμβες!

Επιστήμονες που συνεργάζονται με το αμερικανικό Πεντάγωνο εκπαιδεύουν
μέλισσες ώστε να αγνοούν τα λουλούδια και να προτιμούν τις… βόμβες και τα
εκρηκτικά. Το πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, βρίσκεται
ακόμη στην αρχή, αλλά έχει περάσει το πρώτο στάδιο.

Μέλισσα… ντεμοντέ: ο εκσυγχρονισμός απαιτεί να αναζητεί εκρηκτικές ουσίες, όχι λουλούδια

Οι μέλισσες εκπαιδεύτηκαν κατ’ αρχάς να βοηθούν στον εντοπισμό ναρκών και τώρα
εκπαιδεύονται να εντοπίζουν ένα φορτηγό που φέρει ίχνη εκρηκτικών.

Η όσφρηση των μελισσών, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες ενός ερευνητικού
εργαστηρίου της Πολεμικής Αεροπορίας στο Τέξας, είναι αξιόπιστη σε ποσοστό άνω
του 99%. Έτσι, μελίσσια θα μπορούν να τοποθετούνται σε σημεία όπου γίνονται
έλεγχοι ασφαλείας, ενώ πολύ αργότερα οι μέλισσες θα μπορούν επίσης να
χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό βιολογικών ή χημικών επιθέσεων. Οι
ερευνητές σκέπτονται στη συνέχεια να εφοδιάσουν τις μέλισσες με πομπούς
μεγέθους όσο οι κόκκοι ρυζιού, ώστε να μπορούν να τις παρακολουθούν.

Ως ανταμοιβή, οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Μοντάνα που συμμετέχουν στο
πρόγραμμα δίνουν στις μέλισσες ζάχαρη. Όταν μια μέλισσα μάθει τη «δουλειά»,
μεταφέρει τις γνώσεις της στις άλλες. Μέσα σε λίγες ώρες, ολόκληρη η κυψέλη –
μερικές φορές και οι γειτονικές κυψέλες – ξεχύνεται να αναζητήσει το νέο
«άρωμα». Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι απαιτούνται λιγότερες από δύο ώρες για
να μάθει μια κυψέλη να αποφεύγει τα λουλούδια και να αναζητεί 2, 4 –
δινιτροτολουόλιο, ένα ίζημα της τρινιτροτολουόλης. Και μάλιστα, σε πυκνότητα
μόλις μερικών χιλιοστών μερών ανά τρισεκατομμύριο.

Οι περιορισμοί

Οι υπεύθυνοι του Πενταγώνου παραδέχονται πως τα τα πειράματα αυτά μπορεί να
αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό ή και να προκαλούν κοροϊδίες, αλλά είναι
σίγουροι ότι θα έχουν αποτελέσματα. Οι μέλισσες έχουν βέβαια αρκετούς
περιορισμούς. Δεν «δουλεύουν» τη νύχτα και δεν τους αρέσει ούτε το κρύο ούτε η
βροχή. Επιπλέον, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς να στέλνουν οι υπεύθυνοι
ασφαλείας ένα σμήνος από μέλισσες για να ελέγξει αποσκευές σε ένα αεροδρόμιο.
Οι ικανότητές τους όμως είναι ζηλευτές. «Πιστεύουμε ότι οι μέλισσες είναι
εξίσου, αν όχι περισσότερο ευαίσθητες από τα σκυλιά», δηλώνει ο δρ Άλαν
Ρούντολφ, από την Υπηρεσία Αμυντικών Προχωρημένων Ερευνητικών Προγραμμάτων που
εποπτεύει τα πειράματα.

Από το 1998, το Πεντάγωνο δαπανά 25 εκατομμύρια δολάρια για το πρόγραμμα αυτό,
καθώς και για άλλα ανάλογα που αφορούν ζώα. Σύμφωνα με ορισμένους από τους
επιστήμονες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, οι μέλισσες θα μπορούσαν να
χρησιμοποιηθούν και για τον εντοπισμό παράνομων ναρκωτικών, τα οποία εκπέμπουν
χημικές ουσίες μεγαλύτερης πτητικότητας από εκείνες που εκπέμπουν τα εκρηκτικά.