Ώρα να μπει στο παιχνίδι

Η αντιπαράθεση στη Βηθλεέμ τερματίστηκε. Η επίθεση στη Γάζα αναβλήθηκε. Ο
Σιμόν Πέρες δήλωσε πως μια ειρηνευτική διάσκεψη πιθανόν να πραγματοποιηθεί τον
Ιούνιο στην Ιταλία. Έφτασε, λοιπόν, η στιγμή να σημειωθούν βήματα προς τη
συμφιλίωση στη Μέση Ανατολή; Κι αν ναι, ποιον ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η
Ευρώπη;

Βηθλεέμ, Ισραήλ. Παλαιστίνια Χριστιανή Ορθόδοξη παρακο-λουθεί τη λειτουργία στο Ναό της Γεννήσεως

Η συμφωνία για τη άρση της πολιορκίας στον Ναό της Γεννήσεως καταγράφηκε ως
διπλωματική επιτυχία της Ευρώπης. Προσέφερε, σύμφωνα με αρκετούς Ευρωπαίους
διπλωμάτες, ένα παράδειγμα του ρόλου που μπορεί να παίξει η Γηραιά Ήπειρος στη
Μέση Ανατολή – έναν διαμεσολαβητικό ρόλο ισότιμο, αν όχι σημαντικότερο,
εκείνου των ΗΠΑ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιάζει, πράγματι, να έχει όλες τις προϋποθέσεις για κάτι
τέτοιο. Είναι η μεγαλύτερη αγορά του Ισραήλ και ένας από τους σημαντικότερους
χρηματοδότες της Παλαιστινιακής Αρχής. Όπως επισημαίνουν, ωστόσο, οι πολιτικοί
αναλυτές, η επιφυλακτικότητα που εμπνέει στο Ισραήλ, η διστακτικότητά της να
χρησιμοποιήσει το εμπόριο ως μοχλό πίεσης και οι εσωτερικές διχόνοιες που την
χαρακτηρίζουν, απειλούν να την κρατήσουν, και πάλι, στο διπλωματικό περιθώριο.

Οι αναλυτές

«Για τους Ευρωπαίους», έγραφε πρόσφατα ο Φίλιπ Στίβενς στην Financial
Times, «είναι προφανές ότι μπορείς να νιώθεις αποτροπιασμό για τις
παλαιστινιακές επιθέσεις αυτοκτονίας και να καταγγέλλεις, ταυτόχρονα, τις
ισραηλινές εισβολές στα παλαιστινιακά εδάφη ή τη σταθερή επέκταση των εβραϊκών
οικισμών». Για το Ισραήλ, ωστόσο, αυτό δεν είναι τόσο προφανές. Και η έλλειψη
κοινής εξωτερικής πολιτικής υπονομεύει ακόμη περισσότερο τη θέση της Ε.Ε.

Τον περασμένο Μάρτιο, για παράδειγμα, η Γαλλία προώθησε ένα σχέδιο που
περιελάμβανε την άμεση κήρυξη ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους. Η
Γερμανία, ωστόσο, συμπαρατάχθηκε με τη θέση των ΗΠΑ ότι πρώτα έπρεπε να
διευθετηθούν τα ζητήματα ασφαλείας ανάμεσα στο Ισραήλ και τους
Παλαιστίνιους…

Όσο, λοιπόν, η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητεί έναν ρόλο, οι τρεις πιο
σημαντικοί «παίκτες» στη Μέση Ανατολή θα παραμένουν ο Σαρόν, ο Αραφάτ και ο
Μπους. Καθένας απ’ αυτούς, επισημαίνει η εφημερίδα The New York Times,
έχει ένα ειρηνευτικό σχέδιο. Μπορούμε, λοιπόν, να ατενίζουμε με αισιοδοξία την
ειρηνευτική διάσκεψη που πρότεινε να φιλοξενήσει η Ιταλία και αντιμετώπισε
τόσο θετικά ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών;

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, προτεραιότητα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή
εξακολουθεί να είναι η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν – και ο χειρισμός της
ισραηλινο-παλαιστινιακής κρίσης εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα
μέσον για την επίτευξη αυτού του σκοπού. Όσο για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό,
αυτός έχει ξεκαθαρίσει ότι προέχουν οι συμφωνίες σε θέματα ασφαλείας – καθώς
και ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες δεν μπορεί καν να ξεκινήσουν, έως ότου
πάψει να είναι μοναδικός ηγέτης της Παλαιστινιακής Αρχής ο Αραφάτ. Ο ίδιος ο
Παλαιστίνιος ηγέτης, τέλος, γνωρίζει ότι μακροπρόθεσμα, οι δημογραφικοί
συσχετισμοί, η παγκόσμια κοινή γνώμη, ίσως ακόμα και ο ρους της Ιστορίας, θα
«δουλέψουν» υπέρ της δημιουργίας ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους. Το
συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι παρ’ όλο που όλοι έχουν ένα ειρηνευτικό σχέδιο,
έχουν δείξει επίσης ότι βλέπουν περισσότερους λόγους να περιμένουν, παρά να
πιέσουν για μία οριστική συμφωνία.