«Καμπανάκι» για τις θέσεις εργασίας και τις αμοιβές

Όλες οι υποδείξεις που έκανε την περασμένη Δευτέρα ο κ. Λουκάς Παπαδήμος, στην
αποχαιρετιστήρια ομιλία του ως διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, όπως και τα
νεώτερα στοιχεία που τοποθετούν την Ελλάδα στην 36η θέση στην παγκόσμια
κατάταξη της ανταγωνιστικότητας, κατατείνουν στο ίδιο συμπέρασμα: η καμπάνα
χτυπά για τις θέσεις εργασίας και τις αμοιβές μας.

Η ανταγωνιστικότητα είναι μια θεωρητική έννοια, την οποία δύσκολα
αντιπαραθέτει κανείς στα αιτήματα για βελτίωση των μισθών, μείωση των φόρων,
αύξηση των συντάξεων. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι ένα υψηλό επίπεδο
ανταγωνιστικότητας είναι προϋπόθεση, όχι μόνο για να μπορούμε να βελτιώσουμε
τις αμοιβές μας αλλά και για να υπάρχει απασχόληση για όλους.

Ο κ. Παπαδήμος δεν είναι ο πρώτος που μιλάει γι’ αυτό ­ ούτε μίλησε γι’ αυτό
τη Δευτέρα για πρώτη φορά. Ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος
Χριστοδουλάκης ανέδειξε την ανάγκη βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας σε πρώτη
προτεραιότητα, όταν ανέλαβε τα σημερινά του καθήκοντα, πριν από μερικούς
μήνες. Και, όπως ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, ο κ. Χριστοδουλάκης
είχε κι αυτός συνδέσει τότε τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας με την αύξηση
της απασχόλησης. Όλες μας οι πολιτικές, είχε πει, πρέπει να υπηρετούν τον
στόχο της αύξησης της απασχόλησης.

Από τότε, όμως, η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης έχει σκοντάψει τόσο στην
προβληματική κατάσταση των διεθνών αγορών, που έχουν εμποδίσει τις
ιδιωτικοποιήσεις και έχουν συμβάλει στην καθήλωση σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα
της Σοφοκλέους, όσο και στην εσωκομματική αντιπαράθεση. Με τη βοήθεια,
επιπλέον, των λανθασμένων χειρισμών που έγιναν, στο φορολογικό για παράδειγμα,
η ουσία της προσπάθειας της οικονομικής πολιτικής έχει παραμεριστεί. Κανείς
δεν μιλάει και δεν αναζητεί πλέον τα σωστά μέτρα πολιτικής για τη βελτίωση της
ανταγωνιστικότητας, αλλά όλοι κινούνται με γνώμονα πώς θα αποφευχθεί το
πολιτικό κόστος από τις επικίνδυνες πολιτικές, όπως είναι το Ασφαλιστικό, και
πώς θα αντληθεί πολιτικό όφελος, απ’ όπου αυτό είναι δυνατόν.

Ανανέωση του σκηνικού

Με αυτή την έννοια, η ομιλία του κ. Παπαδήμου ήταν μία πολύ ευπρόσδεκτη
ανανέωση του σκηνικού, χάρη στην οποία μπόρεσαν να επανατοποθετηθούν οι
προτεραιότητες, να φανεί ποιο είναι το ουσιώδες, χωρίς τη μικροκομματική
σκοπιά. Ασφαλώς, ορισμένες από τις υποδείξεις του κ. Παπαδήμου είναι
αντιδημοφιλείς. Και ασφαλώς, η κυβέρνηση έχει το δικό της πολιτικό κριτήριο
για να υιοθετήσει ορισμένες και να απορρίψει άλλες. Αλλά η τοποθέτηση του κ.
Παπαδήμου τής δίνει μια ευκαιρία να επιστρέψει στην ουσία, ακόμη και να
στηρίξει δικές της «δύσκολες» πολιτικές, εν ονόματι της πιο σημαντικής αξίας,
που είναι να υπάρχουν αρκετές θέσεις εργασίας και αξιοπρεπή εισοδήματα για
όλους. Το μήνυμα αυτό, ότι δηλαδή η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας συνδέεται
με τις δουλειές και τις αμοιβές, δεν το έχει μεταδώσει με επιτυχία μέχρι τώρα
η κυβέρνηση.

Είναι καιρός να ξεκινήσει αυτή η προσπάθεια. Σχεδόν ο ένας στους τέσσερις
νέους που είναι άνεργος και οι γονείς του θα ταυτισθούν, όπως επίσης και ο
ένας στους τρεις οικογενειάρχες που ζουν με πολύ χαμηλά εισοδήματα. Αν αυτοί
δεν είναι η εκλογική βάση, στην οποία θέλει να απευθυνθεί η κυβέρνηση, τότε
ποιοι είναι;

Πώς θα επιτευχθεί ο στόχος

Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, βεβαίως, έχει πολλές παραμέτρους. Δεν
απαιτεί μόνο να λυθεί το ασφαλιστικό σύστημα, με τρόπο που να μην υπονομεύει
τους προϋπολογισμούς του αύριο. Δεν αφορά μόνο την παροχή φορολογικών κινήτρων
στις επιχειρήσεις για να επενδύουν στην Ελλάδα. Δεν προϋποθέτει απλώς την
ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων και την κατάργηση κρατικών και ιδιωτικών
μονοπωλίων, ώστε να αυξηθεί ο ανταγωνισμός, να βελτιωθεί η ποιότητα και να
πέσουν οι τιμές. Δεν είναι μόνο θέμα συγκράτησης των αμοιβών των εργαζομένων,
ώστε να μην επιβαρυνθεί το παραγωγικό κόστος και κατά συνέπεια οι τιμές των
προϊόντων και των υπηρεσιών.

Είναι και θέμα επιχειρήσεων, που καλούνται να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να
περιορίσουν τα περιθώρια κέρδους τους, για τον ίδιο λόγο, δηλαδή για να μην
αυξηθούν οι τιμές των προϊόντων. Είναι και θέμα κράτους, που πρέπει να μπορεί
να λειτουργεί ανταγωνιστικά κι αυτό – και να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τους
πολίτες. Η αναμόρφωση της δημόσιας διοίκησης είναι μία από τις μεγαλύτερες
διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν.

Τα είπε και αυτά ο κ. Παπαδήμος στην ομιλία του, με τον έναν ή με τον άλλο
τρόπο. Αντί να αισθάνεται θιγμένη, η κυβέρνηση δεν έχει παρά να αξιοποιήσει
την ευκαιρία που τής δόθηκε.