Σκόνη και θρύψαλα

Η γαλλική Αριστερά βγήκε από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών
κατακερματισμένη, ακέφαλη και αβέβαιη αν θα τα καταφέρει να μαζέψει τα
κομμάτια της εγκαίρως, ώστε να πάει με αξιώσεις στις βουλευτικές εκλογές του
Ιουνίου.

Η Αριστερά ­ Σοσιαλιστές, Κομμουνιστές, Πράσινοι και άλλα μικρότερα κόμματα ­
που εδώ και πέντε χρόνια αποτελούσε τον πλουραλιστικό κυβερνητικό συνασπισμό
του Λιονέλ Ζοσπέν, κατέβηκε στις προεδρικές εκλογές διαιρεμένη σε οκτώ
κόμματα, που καθένα από αυτά διεκδικούσε την ψήφο ενός αδιάφορου εκλογικού
σώματος. Προεκλογικά αντιπαρατέθηκαν μεταξύ τους, ίσως περισσότερο από ό,τι με
τη Δεξιά, με αποτέλεσμα να καταλήξουν μειοψηφία στο σύνολο του εκλογικού
σώματος.

«Η Αριστερά έπεσε θύμα του εαυτού της και της νοοτροπίας των μικρομάγαζων που
είχαν οι αρχηγοί της», σχολιάζει εύστοχα η εφημερίδα «Λε Μοντ». «Για να
διαφοροποιηθούν μεταξύ τους, καθένας από αυτούς άρχισε να επικρίνει τον Λιονέλ
Ζοσπέν και το έργο του. Εισακούστηκαν».

Πολλοί Σοσιαλιστές, αναζητώντας υπαίτιους για την ήττα τους, δείχνουν έναν
πρώην δικό τους, τον Ζαν-Πιερ Σεβενμάν, πρώην υπουργό Εσωτερικών του Ζοσπέν, ο
οποίος κατέβηκε στις εκλογές με πατριωτικό πρόγραμμα και απέσπασε παραπάνω από
5%, με ψήφους από την Αριστερά και τη Δεξιά.

Κομμουνιστές και Πράσινοι

Ταπεινωτική μπορεί να χαρακτηριστεί η εμφάνιση του κομμουνιστή Ρομπέρ Υ. Ο
ηγέτης του ιστορικού κόμματος του Μορίς Τορέζ και του Ζορζ Μαρσέ μόλις που
κατόρθωσε να ξεπεράσει το 3%, ενώ οι Πράσινοι σημείωσαν κέρδη σε σχέση με τις
προεδρικές εκλογές του 1995.

Τα σενάρια

Μολονότι ο δεύτερος γύρος είναι χαμένος για την Αριστερά, το αναπόφευκτο
αποτέλεσμά του ενδέχεται να βοηθήσει τα αριστερά κόμματα στις βουλευτικές
εκλογές στις 9 και 16 Ιουνίου. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών των Σοσιαλιστών
Ντομινίκ Στρος-Καν ανέλαβε ήδη πρωτοβουλία για τη διοργάνωση μεγάλης πορείας
διαμαρτυρίας της Αριστεράς την Πρωτομαγιά. «Όταν ένα σπίτι καταρρέει, υπάρχουν
εκείνοι που ξεφωνίζουν και εκείνοι που ξαναρχίζουν να χτίζουν», δήλωσε χθες.
«Εγώ είμαι από εκείνους που χτίζουν».

Το όνομα του Στρος-Καν αναφέρεται ως επικρατέστερο στη διαδοχολογία που έχει
ήδη αρχίσει μετά την ανακοίνωση της πρόθεσης του Ζοσπέν να παραιτηθεί από την
πολιτική. Για την ώρα, ο πρώτος γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Φρανσουά
Ολάντ είναι εκείνος που θα ηγηθεί της προεκλογικής εκστρατείας των Σοσιαλιστών
στις προσεχείς βουλευτικές εκλογές.

Γιατί απέτυχαν οι δημοσκοπήσεις

Στην αστάθεια του εκλογικού σώματος και τα… κρυφο-ρατσιστικά αισθήματα
αρκετών ψηφοφόρων επέρριψαν οι γαλλικές εταιρείες δημοσκοπήσεων την ευθύνη για
την αποτυχία τους να προβλέψουν ότι ο Ζαν-Μαρί Λεπέν θα περνούσε στον δεύτερο
γύρο των προεδρικών εκλογών.

Όλες οι εταιρείες δημοσκοπήσεων είχαν στοιχηματίσει σε μία τελική αναμέτρηση
Σιράκ – Ζοσπέν. Και η εξήγηση που έδωσαν για την αστοχία τους ήταν, αφ’ ενός,
το μεγάλο ποσοστό των ψηφοφόρων που δήλωναν αναποφάσιστοι ακόμα και την
τελευταία στιγμή -40% -και, αφ’ ετέρου, το γεγονός ότι πολλοί οπαδοί του Λεπέν
δεν ήταν ειλικρινείς όταν ερωτούνταν για την πρόθεση ψήφου τους.

Αποτυχημένο τέχνασμα

«Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι ψηφίζουν τον Λεπέν, αλλά ντρέπονται να το
ομολογήσουν», δήλωσε ο Ζαν-Μαρς Λεκ, συν-πρόεδρος της εταιρείας Ipsos. Αυτό
βέβαια οι δημοσκόποι το γνώριζαν από καιρό, γι’ αυτό και προσέθεταν πάντα
«κάτι» στο ποσοστό που συγκέντρωνε η γαλλική ακροδεξιά. Αυτή τη φορά, ωστόσο,
και αυτό το τέχνασμα ακόμα αποδείχθηκε ανεπαρκές.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι γαλλικές εταιρείες πέφτουν τόσο «έξω» στις
προβλέψεις τους. Το 1997, για παράδειγμα, λίγο πριν διαλύσει ο Σιράκ τη
γαλλική Εθνοσυνέλευση, οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν μία άνετη νίκη της Δεξιάς.
Και εντούτοις, ο Σιράκ εισέπραξε τελικά τη χειρότερη ήττα της καριέρας του.

Δύο χρόνια νωρίτερα, οι δημοσκόποι είχαν αποτύχει να προβλέψουν ότι αντίπαλος
του Σιράκ στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών θα ήταν ο Ζοσπέν, ο οποίος
τελικά είχε χάσει.

Οι κατηγορίες

Αυτή τη φορά, όμως, ορισμένοι αναλυτές έφθασαν στο σημείο να κατηγορήσουν τις
εταιρείες δημοσκοπήσεων ότι «προώθησαν» ουσιαστικά τον Λεπέν προβλέποντας ένα
ασφαλές πέρασμα στον δεύτερο γύρο του Σιράκ και του Ζοσπέν. Η απάντηση ήλθε
από τον Φιλίπ Μεσέτ, του ινστιτούτου Sofres: «Οι δημοσκόποι δεν μπορεί να
είναι οι αποδιοπομπαίοι τράγοι σε κάθε εκλογική μάχη».