Νέο φορολογικό δόγμα μετά το σοκ των προτάσεων

Το πολιτικό σοκ που προκάλεσαν οι προτάσεις της Επιτροπής Γεωργακόπουλου για
τις φορεπιβαρύνσεις στα μικρομεσαία εισοδήματα και τις αυξήσεις στους έμμεσους
φόρους αναγκάζει τώρα την κυβέρνηση να αλλάξει γραμμή πλεύσης στη φορολογική
μεταρρύθμιση.

Η κυβέρνηση φέρεται τώρα αποφασισμένη να παραμερίσει όσες από τις προτάσεις
αυτές επιφέρουν αύξηση των φορολογικών βαρών στα μικρομεσαία εισοδήματα και
μεγάλο πολιτικό κόστος και να εστιάσει τις φοροεπιβαρύνσεις για την αύξηση των
φορολογικών εσόδων στους «έχοντες και κατέχοντες», μεταξύ των οποίων είναι και
όσοι ευνοούνται υπερβολικά από τις φοροαπαλλαγές που τους παρέχει το σημερινό
καθεστώς.

Η φιλοσοφία αυτή θα διαπερνά πλέον την κυβερνητική πρόταση για τη φορολογική
μεταρρύθμιση, που θα ανακοινωθεί από τον υπουργό Οικονομίας κ. Νίκο
Χριστοδουλάκη μετά το τέλος του κοινωνικού διαλόγου (τον Ιούνιο). Το δόγμα
αυτό αποκρυσταλλώθηκε, άλλωστε, στη συνάντηση του Πρωθυπουργού κ. Κώστα Σημίτη
με τον κ. Χριστοδουλάκη, την περασμένη Τρίτη, και αποτελεί πια «ένα το
κρατούμενο» για τη φορολογική πολιτική που θα εφαρμοσθεί τα επόμενα χρόνια.
Και αυτό, παρότι επισήμως, για να τηρηθούν τα προσχήματα και να μη φανεί η
κυβερνητική στροφή, το οικονομικό επιτελείο αναγκάζεται να λέει ότι ο
κοινωνικός διάλογος με τους φορείς για τις φοροαλλαγές ξεκινά από μηδενική
βάση. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν συμβαίνει. Το μέγεθος των αντιδράσεων που
προκλήθηκαν από τις προτάσεις της Επιτροπής Γεωργακόπουλου για την αύξηση των
φόρων στα μικρομεσαία εισοδήματα μέσω της κατάργησης των αφορολόγητων δαπανών
και της αύξησης των έμμεσων φόρων έχει ήδη συμβάλει, ώστε από τώρα κιόλας να
έχουν αποσαφηνιστεί οι κυβερνητικοί στόχοι για τη μεταρρύθμιση και να αφεθούν
στην άκρη οι όποιοι «φοροπειραματισμοί» προκαλούν αναταράξεις στο κόμμα και
στην κυβέρνηση και είναι άκρως επιζήμιοι κοινωνικά και πολιτικά.

Γι’ αυτό, άλλωστε, άλλαξε και η κυβερνητική γραμμή «περί ισοδυνάμου
αποτελέσματος» στα έσοδα από τη μεταρρύθμιση που είχε χαραχθεί αρχικά και εν
πολλοίς συνέβαλε ώστε η Επιτροπή να προτείνει τις αυξήσεις στους έμμεσους
φόρους αλλά και στη φορολογία των μικρομεσαίων εισοδημάτων, προκειμένου να
αντισταθμισθούν οι απώλειες των εσόδων στον προϋπολογισμό από τις
φοροελαφρύνσεις. Την αλλαγή αυτή επιβεβαίωσε στις αρχές της εβδομάδας ο ίδιος
ο κ. Χριστοδουλάκης, όταν άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να μην επιδιωχθεί η
αναπλήρωση του συνόλου των εσόδων που θα απολεσθούν για τον προϋπολογισμό από
την αύξηση του αφορολόγητου ποσού και τις άλλες μειώσεις στη φορολογία.

Έτσι τώρα, με βάση το νέο σκηνικό που έχει διαμορφωθεί, το οικονομικό
επιτελείο προσανατολίζεται στις ακόλουθες κατευθύνσεις για τις αλλαγές στη
φορολογία:

Το αφορολόγητο

* Να υπάρξει μεγαλύτερη αύξηση του αφορολόγητου ποσού εισοδήματος για τους
μισθωτούς και τους συνταξιούχους, καθώς και για τους υπόλοιπους
φορολογουμένους από τα επίπεδα που προτείνονται στο πόρισμα της Επιτροπής. Η
Επιτροπή προτείνει (στο ευνοϊκότερο σενάριο) το αφορολόγητο για τους μισθωτούς
και τους συνταξιούχους να ανέλθει στα 10.000 ευρώ (3,4 εκατ. δρχ.), από 8.400
ευρώ (2,862 εκατ. δρχ.) φέτος και για τους υπόλοιπους φορολογουμένους να
αυξηθεί στα 9.500 ευρώ (3,2 εκατ. δρχ.), από 7.400 ευρώ (2,5 εκατ. δρχ.)
σήμερα.

Δαπάνες που εκπίπτουν

* Να επανεξεταστούν, με κριτήριο την ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης και
όχι αποκλειστικά τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και της αύξησης των
εσόδων, οι δαπάνες που εκπίπτουν από το εισόδημα των φορολογούμενων.

Δηλαδή, οι δαπάνες των ενοικίων, των διδάκτρων, των εξόδων ιατρονοσοκομειακής
περίθαλψης και αυτές που αφορούν στους τόκους των στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας.

Για παράδειγμα, όσον αφορά τους τόκους των στεγαστικών, στόχος είναι να τεθεί
κάποιο πλαφόν που να βάζει φρένο στις υψηλές εκπτώσεις των μεγάλων εισοδημάτων
από αγορές πολυτελών κατοικιών με στεγαστικά δάνεια, αλλά ταυτόχρονα αυτό να
μην επιφέρει επιβάρυνση στα χαμηλά και στα μεσαία εισοδήματα. Ο τρόπος που
προτείνεται να γίνει αυτό στο πόρισμα της Επιτροπής προκαλεί επιβάρυνση ακόμη
και σε χαμηλά εισοδήματα και αποτέλεσε μια από τις εστίες των αντιδράσεων.

Ελαφρύνσεις

* Να υπάρξει κλιμάκωση των ελαφρύνσεων, που θα αποφασιστούν στα επόμενα
χρόνια. Δηλαδή, οι μειώσεις φόρων για τα χαμηλά εισοδήματα να κλιμακωθούν
σταδιακά το 2003, το 2004 και το 2005. Αυτό σημαίνει ότι η εφαρμογή των
αποφάσεων της μεταρρύθμισης δεν θα εξαντληθεί την 1.1.2003.

Έμμεσοι φόροι

* Να μην υπάρξει αύξηση των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ και ειδικών φόρων κατανάλωσης),
όπως προτείνει η Επιτροπή του υπουργείου Οικονομικών, αφενός για να αποφευχθεί
η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης σε όλους ανεξαιρέτως τους φορολογουμένους
και αφετέρου για να μην υπάρξουν πιέσεις στον πληθωρισμό. Το οικονομικό
επιτελείο θα αφήσει την υπόθεση των έμμεσων φόρων αποκλειστικά στα χέρια της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως είναι γνωστό, η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητεί να αυξηθούν
τα ελάχιστα όρια των ειδικών φόρων κατανάλωσης στο πετρέλαιο και τη βενζίνη
στις χώρες μέλη ­ και για περιβαλλοντικούς λόγους. Μάλιστα, η συζήτηση αυτή
βρίσκεται πια στο τελικό της στάδιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα θα τεθεί
στο ΕΚΟΦΙΝ του Μαΐου με στόχο να ληφθούν πολιτικές αποφάσεις. Σε κάθε
περίπτωση, εφόσον υπάρξουν τέτοιες αποφάσεις, που είναι και το πιθανότερο, θα
εναρμονιστεί και η Ελλάδα.

Οι φόροι στα ακίνητα

* Να μετατεθούν για τα επόμενα χρόνια οι όποιες αλλαγές προτείνονται στο
πόρισμα της Επιτροπής Γεωργακόπουλου για τη φορολογία των ακινήτων. Έτσι, στις
προθέσεις του υπουργείου Οικονομικών είναι πλέον να μην εφαρμοσθεί από την
1.1.2003 ο ΦΠΑ 18% στις νέες οικοδομές, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε
γενικότερη αναστάτωση στην αγορά ακινήτων και θα οδηγούσε σε αύξηση του
κόστους για τους αγοραστές καινούργιων κατοικιών.

Επίσης, να μετατεθεί για τα επόμενα χρόνια και η εφαρμογή του νέου ενιαίου
φόρου κατοχής ακίνητης περιουσίας στους φορολογούμενους. Έτσι, δεν θα
καταργηθούν και οι φόροι που θα αντικαθιστούσε ο φόρος αυτός, δηλαδή ο Φόρος
Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας ο Φόρος
Ιδιοκατοίκησης, ο Συμπληρωματικός Φόρος στα εισοδήματα από ακίνητα κ.ά.

Αντίθετα, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στον διπλασιασμό της
φορολογίας στα ακίνητα των οff shore εταιρειών. Η αύξηση της φορολογίας θα
προβλέπεται σε νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί σύντομα στη Βουλή. Με
την κίνηση αυτή, που συζητήθηκε και εγκρίθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο της
Πέμπτης, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επιχειρεί να αυξήσει τη
φορολογική επιβάρυνση των ιδιοκτητών μεγάλης ακίνητης περιουσίας, οι οποίοι
έχουν μεταβιβάσει τα ακίνητά τους σε οff shore εταιρείες και παραμένουν
ουσιαστικά αφορολόγητοι.

Φορολογία επιχειρήσεων

* Να προωθηθεί η σταδιακή μείωση των φόρων στις επιχειρήσεις. Η μείωση αυτή θα
κλιμακωθεί τα επόμενα έτη, ώστε ο συντελεστής φορολογίας των κερδών των
επιχειρήσεων, από 35% που είναι σήμερα να πέσει τελικά στο 25%.

Απλουστεύσεις

* Να προωθηθεί η συντριπτική πλειονότητα των προτάσεων της Επιτροπής
Γεωργακόπουλου που αφορούν την κατάργηση των τελών χαρτοσήμου, καθώς και τις
απλοποιήσεις στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και σε άλλες απλουστεύσεις του
φορολογικού συστήματος.

Πρόσκληση σε διάλογο

Όπως ανακοινώθηκε χθες από το υπουργείο Οικονομικών, μέχρι τις 15 Μαΐου
μπορούν οι κοινωνικοί φορείς που δεν συμμετέχουν στην Επιτροπή Διαλόγου για
την αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος, καθώς και μεμονωμένοι πολίτες, να
υποβάλουν τις προτάσεις τους στη Γραμματεία του Κοινωνικού Διαλόγου, στα
τηλέφωνα 010 3375.051, 010 3375.231 και 010 3375.282, ή στην ηλεκτρονική
διεύθυνση meta@mof-glk.gr