Ξενιτεμένες καριέρες…

Κατέχουν διευθυντικές θέσεις, έχουν επιστημονική κατάρτιση, αμείβονται
ικανοποιητικά, δίνουν σημασία στην καριέρα τους. Εργάζονται όμως, εκτός
Ελλάδας. Είναι οι 15.000 Έλληνες που επιλέγουν, για λίγα χρόνια, το εξωτερικό.
Οι χώρες των Βαλκανίων είναι αυτές στις οποίες δραστηριοποιούνται περισσότερο.

«Αποκτάς επιχειρηματική κουλτούρα εργαζόμενος σε διοικητική θέση του εξωτερικού» τονίζει ο κ. Σπύρος Πυργίδης, γενικός διευθυντής ελληνικής πολυεθνικής στη Γιουγκοσλαβία. Ο ίδιος έρχεται τουλάχιστον δύο φορές τον μήνα στην Ελλάδα

«Την ημέρα που έφευγα, ένιωσα ένα “μούδιασμα”. Η επαγγελματική θέση για την
οποία προοριζόμουν ήταν εξαιρετικά καλή, ο μισθός που μου είχαν υποσχεθεί
εντυπωσιακός. Όμως εγκατέλειπα την οικογένειά μου, τους φίλους μου, τις
συνήθειές μου. Ναι, εκείνη τη στιγμή στο αεροδρόμιο του Ελληνικού – τότε –
κοντοστάθηκα με τις βαλίτσες στο χέρι. Το ξανασκέφτηκα. Τελικά μπήκα στο
αεροπλάνο με βαριά βήματα».

Ο κ. Σπύρος Πυργίδης, γενικός διευθυντής της θυγατρικής, στη Σερβία, ελληνικής
εταιρείας γαλακτοκομικών είναι ένας από τους 15.000 Έλληνες που τα τελευταία
επτά – οχτώ χρόνια επέλεξαν να κάνουν καριέρα στο εξωτερικό.

«Πρόκειται για μια καινούργια επαγγελματική τάση που έχει διαμορφωθεί μετά το
άνοιγμα των αγορών στις χώρες των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης» εξηγεί
ο κ. Ιωάννης Κουζής, καθηγητής Παντείου, ειδικός σε θέματα εργασιακών σχέσεων.
«Ουσιαστικά έχει δημιουργηθεί μια καινούργια κατηγορία διευθυντικών στελεχών
και κατόχων ανώτερων διοικητικών θέσεων που επιλέγουν να εργασθούν για λίγα
χρόνια σε χώρες, κυρίως, της Βαλκανικής. Οι περισσότεροι από αυτούς (γύρω στα
2.000 άτομα) εργάζονται στη Βουλγαρία. Είναι καλά αμειβόμενοι, έχουν
δυνατότητες γρήγορης επαγγελματικής ανέλιξης, το επίπεδο ζωής τους στις χώρες
όπου εργάζονται είναι ζηλευτό και… δεν αδειάζουν ποτέ τη βαλίτσα τους αφού
πραγματοποιούν συχνά ταξίδια από και προς την Ελλάδα».

Στους 15.000 Έλληνες που κάνουν καριέρα σε χώρες του εξωτερικού πρέπει να
προστεθούν άλλες 3.000 που ουσιαστικά… πηγαινοέρχονται. «Είναι συνήθως
επιστήμονες (μηχανολόγοι, ναυπηγοί κ.λπ.) που κατέχουν θέσεις εργασίας σε
ελληνικές εταιρείες, οι οποίες απαιτούν την απασχόλησή τους στο εξωτερικό»
συμπληρώνει ο κ. Κουζής.

Απαιτούν κατάρτιση

«Ευελιξία αντίληψης και τεράστια δύναμη κατανόησης και υπομονής». Αυτά τα προσόντα θεωρεί απαραίτητα ο κ. Ιωάννης Καβαλλιεράτος, αναπληρωτής γενικός διευθυντής ελληνικής εταιρείας στα Σκόπια, προκειμένου ένας Έλληνας να κάνει καριέρα στο εξωτερικό

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, περισσότεροι από
τους μισούς Έλληνες (51,8%) που εργάζονται σε χώρες της Βαλκανικής, της Μέσης
Ανατολής, αλλά και της Ευρώπης, κατέχουν θέσεις που απαιτούν επιστημονική
κατάρτιση ή θέσεις που ανήκουν στην κατηγορία των ανώτερων διοικητικών
υπαλλήλων από άποψη αμοιβής και ιεραρχίας. Ποσοστό 27,4% κατέχει θέσεις
υπαλλήλων γραφείου και παροχής υπηρεσιών. 838 άτομα εργάζονται στις υπηρεσίες
της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως υπάλληλοι.

«Είναι λογικό. Το τίμημα για να ζήσει κανείς μακριά από την οικογένειά του
πρέπει να είναι σημαντικό. Εγώ δύο φορές τον μήνα τουλάχιστον θα έρθω στην
Αθήνα. Η γυναίκα μου κατοικεί εδώ. Το σπίτι μου είναι εδώ» λέει ο κ. Πυργίδης.
Και όταν βρίσκομαι στη Σερβία, μιλάω μαζί της τέσσερις με πέντε φορές στο
τηλέφωνο. Προσπαθώ με κάθε τρόπο να καλύψω το κενό της φυσικής μου απουσίας»
συμπληρώνει. Ο ίδιος ωστόσο τονίζει ότι το επαγγελματικό κέρδος από μια τέτοια
εμπειρία είναι αναμφισβήτητο. «Δεν είναι μόνο τα λεφτά και η θέση. Αποκτάς
επιχειρηματική κουλτούρα. Αναπτύσσεις διοικητικές ικανότητες. Δημιουργείς.
Μαθαίνεις να αντιμετωπίζεις με πιο πρακτικό και αποτελεσματικό τρόπο
δυσκολίες, αντιξοότητες, αναποδιές. Παίρνεις πρωτοβουλίες και δεν υπάρχει
δυνατότητα αποτυχίας. Εμείς εδώ ξεκινήσαμε από το μηδέν και τώρα ελέγχουμε τη
μισή αγορά».

Πρόκληση με ρίσκο

Οι επαγγελματικές δυνατότητες που προσφέρονται είναι σημαντικές. «Η εργασία
στο εξωτερικό και ειδικά σε χώρες όπου η νοοτροπία είναι τελείως διαφορετική
από τη δική μας και η επικοινωνία λόγω γλώσσας είναι δύσκολη, είναι μια
τεράστια πρόκληση με ρίσκο. Οι δυνατότητες προαγωγής όμως με την επιστροφή
πολλαπλασιάζονται» εξηγεί ο κ. Ιωάννης Καβαλλιεράτος, αναπληρωτής γενικός
διευθυντής ελληνικής εταιρείας στα Σκόπια. Το ενδιαφέρον των ελληνικών
επιχειρήσεων για διείσδυση στις αγορές των πρώην ανατολικών χωρών ήταν μεγάλο.
«Ήταν η μεγάλη μας ευκαιρία και την αρπάξαμε» εξηγεί ο κ. Γιάννης
Πολυκανδριώτης, γενικός διευθυντής διεθνών δραστηριοτήτων ομίλου εταιρειών
τροφίμων. «Για να μπορέσουμε να τα καταφέρουμε, χρειαζόμασταν έμπειρα “χέρια”.
Προσφύγαμε στα ήδη υπάρχοντα στελέχη μας και τους κάναμε μια σοβαρή πρόταση».

Τα στελέχη που συνήθως αποδέχονται αυτή την… πρόκληση είναι, σύμφωνα με
μελέτη του Παντείου Πανεπιστημίου, ηλικίας 30 έως και 35 ετών. Το 63% δεν έχει
οικογένεια. Από αυτούς που έχουν, μόλις το 12% επιλέγει να την πάρει μαζί του.
«Είναι συνειδητή επιλογή των περισσοτέρων να μην αποκόπτουν τα παιδιά τους από
τον εθνικό κορμό. Θέλουν να πάνε σε ελληνικά σχολεία, να έχουν Έλληνες φίλους,
να μιλάνε την ελληνική ως πρώτη γλώσσα» εξηγεί ο κ. Πυργίδης.

Διπλάσιες αμοιβές από ό,τι στην Ελλάδα

Οι αποδοχές όσων κάνουν καριέρα στο εξωτερικό θεωρούνται από ανθρώπους της
αγοράς ικανοποιητικές. «Προσφέρουμε συνήθως ένα δελεαστικό πακέτο», εξηγεί ο
γενικός διευθυντής διεθνών δραστηριοτήτων ελληνικής πολυεθνικής εταιρείας κ.
Γιάννης Πολυκανδριώτης.

Υπάρχει μια άτυπη συμφωνία μεταξύ των μεγάλων ελληνικών εταιρειών που
δραστηριοποιούνται στις χώρες των Βαλκανίων κυρίως, για τις αμοιβές των
στελεχών. Σύμφωνα με αυτήν, όποιος εργάζεται σε μια θέση και αμείβεται στην
Ελλάδα π.χ., με 1.500 ευρώ τον μήνα, στο εξωτερικό θα παίρνει ακριβώς τα
διπλάσια. Επίσης, στη συμφωνία περιλαμβάνονται τουλάχιστον τέσσερα με πέντε
ταξίδια στην Ελλάδα, δωρεάν διαμονή και αυτοκίνητο.

Ζητούν διευθυντικές θέσεις σε πωλήσεις και μάρκετινγκ

Σπάνια κάποιος αναζητάει μόνος του μια θέση στο εξωτερικό. «Είναι πολύ λίγες
οι περιπτώσεις», εξηγεί ο κ. Χρήστος Μισαηλίδης, γενικός διευθυντής
πολυεθνικής εταιρείας ευρέσεως εργασίας. «Πρόκειται για άτομα με ιδιαίτερο
προφίλ που έχουν βάλει στόχο στη ζωή τους να κάνουν καριέρα. Κυρίως ζητούν
διευθυντικές θέσεις στους τομείς των πωλήσεων και του μάρκετινγκ και επιθυμούν
μια θέση στην Αμερική ή στην Αγγλία. Το ποσοστό των ενδιαφερομένων για μια
θέση στο εξωτερικό είναι μικρό, περίπου το 1%, σε σύγκριση με αυτούς που
ψάχνουν δουλειά στην Ελλάδα».

Αισθάνονται ανασφαλείς

«Είναι αναμενόμενο. Ο κάθε άνθρωπος δημιουργεί τον μικρόκοσμό του», εξηγεί η
καθηγήτρια της Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστημίου κ. Κούλα Κασιμάτη. «Σε
αυτόν περιλαμβάνονται ο τόπος του, η οικογένειά του, οι φίλοι του, οι γνωστοί
του, οι γείτονες. Όταν κάποιος επιλέγει να χάσει αυτόν τον μικρόκοσμο,
αισθάνεται ξαφνικά ανασφαλής. Δεν είναι διατεθειμένος να πληρώσει αυτό το
τίμημα εκτός εάν η φιλοδοξία του για την επαγγελματική του ανέλιξη είναι
τέτοια που καλύπτει οποιαδήποτε άλλη συναισθηματική του ανάγκη».

Ο κ. Ιωάννης Καβαλιεράτος, αναπληρωτής γενικός διευθυντής ελληνικής εταιρείας
στα Σκόπια, πιστεύει ότι σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική.
«Μεγιστοποιείται το δίλημμα. Οι πραγματικές του διαστάσεις είναι μικρότερες.
Οι αποστάσεις έχουν μειωθεί εντυπωσιακά. Από οποιαδήποτε χώρα των Βαλκανίων
και αν ξεκινήσεις, σε μιάμιση ώρα το πολύ, το αεροπλάνο προσγειώνεται στο
αεροδρόμιο των Σπάτων.

Αν λάβει κανείς υπόψη του ότι οι κάτοχοι αυτών των θέσεων αμείβονται
ικανοποιητικά, και έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν αυτά τα ταξίδια όποτε
το επιθυμούν, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Την εποχή των τηλεφώνων και των mail
δεν υπάρχει θέμα απομόνωσης από κανένα δικό σου άνθρωπο, όπου και αν βρίσκεται».