Το πέπλο του θανάτου

Κράτησα παραπάνω απ’ όσο συνηθίζεται σ’ έναν χαιρετισμό το χέρι της Χανάν
Ασράουι – γυναίκα σύμβολο του αγώνα των Παλαιστινίων – όταν με κοίταξε στα
μάτια με μία πρωτόγνωρη γι’ αυτήν τη θαρραλέα γυναίκα πίκρα και απόγνωση.

Σημείο ελέγχου Καλάντια: Ισραηλινοί στρατιώτες υποχρεώνουν έναν νεαρό Παλαιστίνιο να ξεκουμπώσει και να σηκώσει το μπουφάν του, προκειμένου να βεβαιωθούν ότι δεν είναι ζωσμένος με εκρηκτικά

«Δεν μπορεί στον 21ο πρώτο αιώνα ένας πρωθυπουργός, ο κ. Σαρόν, να λέει για
τον ηγέτη ενός λαού, τον Αραφάτ, πως ίσως του επιτρέψει να πάρει μόνον ένα
εισιτήριο χωρίς επιστροφή (“one way ticket”), θέλοντάς να τον εξευτελίσει και
να τον στείλει στην εξορία. Δεν αρκούσε που έβαλαν τη ζωή του σε κίνδυνο; Τι
θέλουν; Να τον εξοντώσουν; Και η διεθνής κοινότητα;».

Η ολιγόλεπτη συνομιλία με την Ασράουι έγινε χθες το μεσημέρι στο περιθώριο των
διαβουλεύσεών της με τους διπλωμάτες της Ε.Ε. στην Ιερουσαλήμ, οι οποίοι
αγωνιωδώς – χωρίς αποτέλεσμα – προσπαθούσαν να πάρουν την άδεια από τον
ισραηλινό στρατό για να δουν τους υπηκόους των χωρών τους, στην υπό κατοχήν
Ραμάλα.

«Οι ΗΠΑ έχουν την πρώτη ευθύνη. Τι θα πει δεν δίνουν κάποιοι την άδεια να πάνε
οι διπλωμάτες όχι να δουν τον Αραφάτ, αλλά ούτε και τους αποκλεισμένους
Ευρωπαίους κατοίκους της Ραμάλα και της Βηθλεέμ; Πού ακούστηκε να μην
εφαρμόζονται οι αποφάσεις του ΟΗΕ; Είναι δυνατόν δεκάδες τανκς να έχουν
κλείσει στα σπίτια τους τον κόσμο, να σκοτώνουν και να δημιουργούν ένα πέπλο
απειλής θανάτου στον Γιάσερ Αραφάτ, τον οποίο έχουν περιορίσει από την
Παρασκευή σ’ ένα γραφείο;

Δεν μπορώ να πιστέψω ότι η μοναδική σήμερα υπερδύναμη στον κόσμο δεν έχει τη
δύναμη να σταματήσει τη σύγχρονη ντροπή της ανθρωπότητας. Και το λέω ανοιχτά.
Δεν έχει τη θέληση η Ουάσιγκτον! Πηγαίνετε στα σημεία ελέγχου του ισραηλινού
στρατού στη Ραμάλα να δείτε από μόνος σας τι εννοώ».

Η απόγνωση

Χανάν Ασράουι. Η γυναίκα σύμβολο του αγώνα των Παλαιστινίων για πρώτη φορά είναι τόσο απογοητευμένη

Η Ασράουι – πρώτη φορά τόσο απογοητευμένη – έδειχνε στο πρόσωπό της την
απελπισία του Δαυίδ που έχει να αντιμετωπίσει έναν παντοδύναμο Γολιάθ, αυτή τη
φορά, όμως, με λιγοστές ελπίδες. Είχε την ίδια απόγνωση με τους οπλισμένους
Παλαιστινίους που μπήκαν χθες το απόγευμα μαζί με τραυματίες συντρόφους τους
στον Ναό της Γέννησης, στη Βηθλεέμ.

Την χαιρέτησα και πάλι και βγήκα έξω από το ξενοδοχείο «Αμπάσαντορ». Έβρεχε
καταρρακτωδώς, όταν πήρα τον δρόμο μαζί με τη συνάδελφο Ελένη Καλογεροπούλου –
κάπου 15 χιλιόμετρα από την Ιερουσαλήμ – για να πλησιάσω τη Ραμάλα.

Στα «σύνορα» της Ραμάλα με την Ιερουσαλήμ, στην Καλάντια – ήταν ήδη 1.10 το
μεσημέρι – μας σταμάτησε ο ισραηλινός στρατός.

Βγήκα από το αυτοκίνητο. Μου έδειξαν να περιμένω στην ουρά πίσω από
οικογένειες Παλαιστινίων που περίμεναν να πάρουν άδεια για να προχωρήσουν μέσα
στη λάσπη και με τα πόδια για να πάνε στα σπίτια τους (στη Ραμάλα – το
αντίστροφο δεν επιτρέπεται).

Έδειξα την ταυτότητα που έβγαλα χθες το πρωί στο Κέντρο Τύπου, αλλά δεν
πείσθηκαν. Μου ζήτησαν – από τα δέκα μέτρα που ήταν απέναντί μου – να
ξεκουμπώσω μέσα στη βροχή το μπουφάν, και μετά το σακάκι, και να σηκώσω,
δείχνοντας τη μέση μου ότι ήταν… ελεύθερη (από εκρηκτικά)!

Όταν πείσθηκαν, μου επέτρεψαν να πλησιάσω – υπό καταρρακτώδη πάντα βροχή – και
να τους δείξω από κοντά την ταυτότητα.

«Δεν επιτρέπεται να μπείτε στη Ραμάλα, υπάρχει ανακοίνωση του στρατού», μου
είπε ένας νεαρός, συμπαθής στρατιώτης.

«Από πότε γίνεται αυτό;», ρώτησα.

«Μέρες τώρα, και δεν ξέρουμε πόσο καιρό θα τραβήξει», αποκρίθηκε.

«Βρέχεσθε κι εσείς, ταλαιπωρείσθε», του είπα. Αλλά εκείνος ανένδοτος επανέλαβε
την άρνηση, αποκλείοντάς σ’ εμένα και τη συνάδελφο την είσοδο στη Ραμάλα, όπου
είναι ουσιαστικά υπό… διακριτική κράτηση ο Αραφάτ, χωρίς κανείς να μπορεί να
προδικάσει το μέλλον του.

Καθήσαμε για περίπου μισή ώρα παρακολουθώντας τους Παλαιστινίους που τους
άφηναν ταξί ή λεωφορεία μπροστά στο σημείο ελέγχου της Καλάντια, να κουβαλάνε
τα παιδιά τους και σακούλες με κάποια τρόφιμα και μέσα στη λάσπη να περιμένουν
να πάρουν την άδεια να προχωρήσουν.

Στον δρόμο της επιστροφής έπεφταν πυροβολισμοί και οι φάλαγγες των τανκς
έδιναν ένα απαίσιο… χρώμα κατοχής… Η ωραία, πολυσυλλεκτική (σε λαούς και
θρησκείες) πέτρινη πόλη είχε γίνει σκληρή και ανυπόφορη.

Η διπλωματία του τηλεφώνου

Στην οδό Ναμπλούς, σε ένα παλαιστινιακό κέντρο Τύπου, η διευθύντρια Τζοχάρα
Μπέικερ έδινε τη δική της εικόνα: «Η Αμερικανίδα συνεργάτις μου Τσαρμάιν Σετζ
έχει αποκλεισθεί στη Ραμάλα και δεν μπορεί να φύγει. Έχουμε πόλεμο και δεν
ξέρουμε πού θα βγάλει. Είμαστε μπροστά σε αδιέξοδο».

Το αδιέξοδο αυτό το αντιμετώπισαν χθες πρώτοι οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες. Την ώρα
που στη Ραμάλα και στη Βηθλεέμ τα τανκς έσβηναν κάθε ίχνος ζωής στους δρόμους,
προσπαθούσαν να πάρουν την άδεια να πάνε να δουν τους ομοεθνείς τους.

«Έχουν και διαβατήρια παλαιστινιακά. Δεν θα βγουν. Εάν θέλετε, υποβάλετε
ατομικές αιτήσεις, όχι ομαδικά», ήταν η απάντηση.

Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες το έκαναν κι αυτό. Έστειλαν φαξ χθες το πρωί, αλλά δεν
πήραν απάντηση. Και το χειρότερο, ακόμα και οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ (Άντονι
Ζίνι), Ε.Ε. (Μιγκέλ Μορατίνος), ΟΗΕ (Τέργκε Λάρσεν), Ρωσίας (Αντρέι Ντοβίν)
δεν μπόρεσαν ούτε αυτοί να δουν τον Αραφάτ.

«Περάσαμε την κόκκινη γραμμή», είπε σε Ευρωπαίους διπλωμάτες ο εκπρόσωπος της
Ε.Ε. Μιγκέλ Μορατίνος. «Υποκύψαμε πολλές φορές. Οι Παλαιστίνιοι βγάζουν μία
κραυγή αγωνίας για την ύπαρξή τους και εμείς συνεχίζουμε τη διπλωματία του τηλεφώνου»!

Οι Ευρωπαίοι ειρηνιστές

Όπως ήμουν ξενυχτισμένος – έφτασα χθες τα ξημερώματα στην Ιερουσαλήμ, μέσω Τελ
Αβίβ – και έτοιμος σχεδόν να καταρρεύσω, «έπεσα», με την επιστροφή μου στο
ξενοδοχείο, πάνω στους ειρηνιστές από την Ευρώπη που έχουν έρθει προσπαθώντας
με την παρουσία τους να συμβάλουν να αλλάξει αυτό κλίμα τρέλας και
παραλογισμού που επικρατεί.

«Μπορεί να μας απελάσουν», ήταν κάποιες σκέψεις τους, που όπως διατυπώνονταν
βάραιναν κι αυτές με τη σειρά τους την ατμόσφαιρα.

Ο τραυματισμός του καθολικού παπά στην Βηθλεέμ, οι βομβαρδισμοί, οι πτήσεις
των «διαολεμένων» ελικοπτέρων, οι δεκάδες σκοτωμοί, η σύλληψη 300 Παλαιστινίων
αστυνομικών από τον ισραηλινό στρατό, άλλες 700 συλλήψεις πολιτών στη Ραμάλα
(κύριο θέμα στην ισραηλική εφημερίδα «Jerusalem Post»), τα τανκς, οι σελίδες
στις ισραηλινές εφημερίδες με τις φωτογραφίες των σκοτωμένων Ισραηλινών από
«καμικάζι» Παλαιστινίους, ο μαύρος ουρανός, όλα χθες σε πλάκωναν.

Ποτέ άλλοτε από το ’82 η περιοχή δεν είχε αυτή την όψη. Και ποτέ άλλοτε δεν
υπήρχε τόση αβεβαιότητα για την τύχη κυρίως των Παλαιστινίων και του Αραφάτ,
αλλά και των Ισραηλινών, που κινδυνεύουν εάν εκραγεί ο αραβικός κόσμος από
αγανάκτηση για όσα συμβαίνουν.