Διαστάσεις Χρειάζεται πολιτική βούληση, εντιμότητα και μνήμη

«Η ζωή μου αξίζει άραγε περισσότερο από τη ζωή ενός απλού παλαιστίνιου
πολίτη, από τη ζωή ενός παλαιστινιόπουλου;». Γιασέρ Αραφάτ, σε συνέντευξή του
στο Αλ-Τζαζίρα.

«Επιτέλους! Πέστε κάτι!» «Τι κάνατε τη νύχτα της 10ης προς 11η Σεπτεμβρίου 2001;» (του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

Από τον Απρίλιο του 1992 ώς τον Νοέμβριο του 1995, οι σερβοβοσνιακές δυνάμεις
πολιορκούσαν και βομβάρδιζαν το Σαράγεβο. Στη διάρκεια εκείνων των
βομβαρδισμών σκοτώθηκαν 11.700 άτομα, από τα οποία τουλάχιστον 1.500 ήταν
παιδιά. Η μόνη λύση ήταν μια διεθνής επέμβαση. Αυτό ζητούσε και η διεθνής
κοινή γνώμη. Όχι όμως και ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων, που θεωρούσαν ότι στη
Γιουγκοσλαβία γινόταν ένας «εμφύλιος πόλεμος», και ότι κάθε παρέμβαση των
«ξένων» ήταν από ανεπίτρεπτη ώς ύποπτη. Κάθε φορά που γινόταν ένα μακελειό, το
απέδιδαν ή στα αναπόφευκτα αποτελέσματα του πολέμου ή στη μουσουλμανική
προπαγάνδα. Όταν οι Μουσουλμάνοι προσπαθούσαν να προμηθευτούν όπλα για να
αμυνθούν, οι αμείλικτοι οπαδοί της αυστηρής αδράνειας (δηλαδή της συνενοχής με
τους δημίους) διερρήγνυαν τα ιμάτιά τους: η συσσώρευση όπλων, έλεγαν, θα
τινάξει στον αέρα ολόκληρη την περιοχή. Κι όταν η Δύση βομβάρδισε επιτέλους
τις δυνάμεις του Κάρατζιτς και του Μλάντιτς, στις 30 Αυγούστου 1995, οι
ντόπιοι αντιιμπεριαλιστές (μαζί με τον Τσόμσκι) θυμήθηκαν το Βιετνάμ και τη
Νικαράγουα.

Οι παρομοιώσεις που έκαναν τότε κάποιοι θερμοκέφαλοι ανάμεσα στον Μιλόσεβιτς
και τον Χίτλερ μάς εξαγρίωναν (και ορθώς). Τέτοιου είδους σχήματα είναι
ανιστόρητα, απλουστευτικά και επικίνδυνα. Μια δεκαετία αργότερα, όμως,
παρασυρόμαστε πολύ εύκολα σε συγκρίσεις ανάμεσα στο Ολοκαύτωμα και στο
μαρτύριο των Παλαιστινίων, ανάμεσα στους σιωνιστές και στους Ναζί. Η λέξη
«γενοκτονία», που μας προκαλεί κάτι σαν ηλεκτρική εκκένωση όταν
χρησιμοποιείται για τον Μιλόσεβιτς, έρχεται φυσιολογικά στο στόμα μας
προκειμένου να χαρακτηρίσει την εγκληματική πολιτική του Σαρόν. Οι προσπάθειες
των Παλαιστινίων να προμηθευτούν όπλα για να αμυνθούν δεν μας ενοχλούν (και
ορθώς). Αυτό που μας ενοχλεί (και πάλι ορθώς) είναι ότι η «διεθνής κοινότητα»
(δηλαδή οι Αμερικανοί) παρακολουθεί απαθής τον πόλεμο που έχει κηρύξει ο Σαρόν
και δεν κάνει τίποτα για να τον σταματήσει.

Η εξήγηση γι’ αυτά τα δύο μέτρα και δύο σταθμά να είναι άραγε ιδεολογική ή
συναισθηματική; Οι δύο κρίσεις έχουν βέβαια διαφορετικές ρίζες, αιτίες και
αφορμές. Αλλά και μια θεμελιώδη ομοιότητα: μια εθνότητα (που φέρει χωρίς
αμφιβολία τις δικές της ευθύνες) δέχεται βάναυση επίθεση από έναν πανίσχυρο
στρατό, με την ανοχή ή τη συναίνεση των Ισχυρών της γης. Η πρώτη επιταγή
λοιπόν είναι η διάκριση του θύτη από το θύμα. Όταν αυτή η διάκριση γίνει
σαφής, καθίσταται επιτακτική η παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας για την
υπεράσπιση του θύματος. Να βομβαρδιστεί λοιπόν το Ισραήλ; Όχι βέβαια! Σε
αντίθεση με τους φανατισμένους Σερβοβόσνιους, υπάρχουν πολλοί τρόποι να
ασκηθεί πίεση στο Ισραήλ για να δεχθεί το αναπόφευκτο: την αποχώρηση από τα
παλαιστινιακά εδάφη και την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Πολιτική βούληση
χρειάζεται. Εντιμότητα. Και μνήμη.