Φόροι σε ακίνητα, καύσιμα και ΦΠΑ, οι σκόπελοι της μεταρρύθμισης

Τρεις φορολογίες αναμένεται να αποτελέσουν τα μεγάλα αγκάθια στον διάλογο για
τη φορολογική μεταρρύθμιση που πρόκειται να ξεκινήσει τον Απρίλιο μεταξύ της
κυβέρνησης, των συνδικαλιστικών οργανώσεων (ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ, ΓΣΕΒΕΕ κ.ά.) και των
φορέων της αγοράς.

Πρόκειται για την αύξηση της φορολογίας του πετρελαίου και της βενζίνης, την
αύξηση του ΦΠΑ για ορισμένα είδη, καθώς και τον φόρο κατοχής ακίνητης
περιουσίας. Τους φόρους αυτούς θα εισηγείται στην κυβέρνηση η αρμόδια για τη
φορολογική μεταρρύθμιση Επιτροπή των καθηγητών και των στελεχών του υπουργείου
Οικονομικών. Στόχος της Επιτροπής είναι με τις φορολογίες αυτές να
αναπληρωθούν οι απώλειες εσόδων που θα υπάρξουν στον προϋπολογισμό από τα άλλα
μέτρα που θα προτείνει και τα οποία θα οδηγούν σε μείωση της φορολογίας για
τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τις άλλες κατηγορίες φορολογουμένων
(αύξηση αφορολόγητου ποσού εισοδήματος, αύξηση εκπτώσεων φόρου για τα παιδιά).

Η Επιτροπή για έναν περίπου χρόνο μελέτησε το φορολογικό σύστημα της χώρας και
τώρα ήρθε η ώρα να υποβάλει τις προτάσεις της για τις αλλαγές που πρέπει να
γίνουν σε όλους τους τομείς, οι οποίες πρέπει να κινούνται στους άξονες των
αρχικών κυβερνητικών κατευθύνσεων για μείωση των φορολογικών βαρών, απλοποίηση
του φορολογικού συστήματος, αλλά και αποφυγή απωλειών στα έσοδα του
προϋπολογισμού από αυτές. Τα πορίσματα της Επιτροπής αναμένεται να υποβληθούν
σύντομα (μέσα στο επόμενο δεκαήμερο) στην ηγεσία του οικονομικού επιτελείου
και αμέσως μετά θα κατατεθούν στο τραπέζι του κοινωνικού διαλόγου με βάση τον
οποίο η κυβέρνηση θα λάβει τις τελικές της αποφάσεις το φθινόπωρο. Τα μέτρα
που θα αποφασιστούν, θα τεθούν σε ισχύ σταδιακά από το 2003.

Όμως, παρά τη γενική παραδοχή που αναμένεται να συναντήσουν από όλους τους
φορείς οι φοροελαφρύνσεις που θα προτείνονται στα πορίσματα της Επιτροπής, δεν
συμβαίνει το ίδιο και με τις προτάσεις για την αύξηση των φορολογικών εσόδων
για την κάλυψη των απωλειών στον προϋπολογισμό από τις μειώσεις στη φορολογία
των εργαζόμενων και των επιχειρήσεων. Οι κυριότερες από αυτές είναι οι τρεις
αυξήσεις στη φορολογία, οι οποίες σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναμένεται να
αποτελέσουν «κόκκινο πανί» για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων,
καθώς και για τους ιδιοκτήτες ακινήτων.

Η αύξηση των έμμεσων φόρων

Όσον αφορά τις δύο προτάσεις για αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στο
πετρέλαιο και τη βενζίνη, καθώς και την αύξηση του ΦΠΑ σε ορισμένα είδη, όχι
μόνο αναμένεται να προκαλέσουν φορολογική επιβάρυνση σε όλους τους
φορολογουμένους, αλλά και εκ των πραγμάτων θα καλλιεργήσουν υποψίες στα
συνδικάτα ότι το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επιδιώκει να συνδέσει τη
μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού με αυτήν της φορολογίας. Άλλωστε, τόσο η ΓΣΕΕ
όσο και οι άλλες συνδικαλιστικές οργανώσεις, από τότε που άνοιξε το θέμα των
αλλαγών στο ασφαλιστικό καθεστώς έχουν αντιταχθεί σε ανάλογες προτάσεις
επιβολής φόρου για τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων της κοινωνικής ασφάλισης
τα επόμενα χρόνια.

Φόρος κατοχής χωρίς αφορολόγητο όριο

Παράλληλα, η πρόταση για τη θέσπιση ενός ενιαίου φόρου στην ακίνητη περιουσία
αναμένεται, όπως φοβούνται στελέχη και του υπουργείου Οικονομικών, να
προκαλέσει τις αντιδράσεις όχι μόνο των ιδιοκτητών μεγάλης ακίνητης
περιουσίας, αλλά και των μικροϊδιοκτητών. Δηλαδή της μεγάλης μερίδας των
φορολογουμένων. Στην προκειμένη περίπτωση το «σημείο τριβής» θα είναι το
γεγονός ότι ο φόρος αυτός θα προτείνεται να ισχύσει για όλους τους ιδιοκτήτες,
μικρούς και μεγάλους, χωρίς αφορολόγητο όριο, προκειμένου να συμπεριλάβει και
τους ιδιοκτήτες μικρού αριθμού ακινήτων, αλλά πολυτελών, που σήμερα
απαλλάσσονται από τον φόρο. Κάτι τέτοιο αναμένεται να πυροδοτήσει αντιδράσεις
από τους μικροϊδιοκτήτες ακινήτων που σήμερα απαλλάσσονται από τον Φόρο
Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ), ο οποίος έχει αφορολόγητο όριο τα 72 εκατ.
δρχ. Βεβαίως, το σκεπτικό της Επιτροπής είναι ότι ο φόρος αυτός θα
αντικαταστήσει όχι μόνο τον ΦΜΑΠ, αλλά και άλλους φόρους που επιβάλλονται
σήμερα στα ακίνητα και στα εισοδήματα από αυτά που επιβαρύνουν τους
μικροϊδιοκτήτες ακινήτων. Επιπροσθέτως, θα προβλέπεται η σημαντική μείωση και
των φόρων στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στις κληρονομιές και στις γονικές
παροχές. Ωστόσο, ο φόρος αυτός δεν θα πάψει, στον βαθμό που εφαρμοστεί, να
οδηγεί σε επιβάρυνση των ιδιοκτητών. Γι’ αυτό και στο υπουργείο Οικονομικών
θεωρούν από τώρα ότι η υιοθέτησή του θα είναι μια δύσκολη υπόθεση.

Από την πλευρά της η Επιτροπή, δεδομένων των στενών δημοσιονομικών περιθωρίων
της χώρας, εκτιμά ότι με τις τρεις αυτές κινήσεις στη φορολογία επιτυγχάνεται
η κυβερνητική κατεύθυνση να μην υπάρξουν απώλειες εσόδων για το δημόσιο από τη
μεταρρύθμιση. Όσον αφορά στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης καυσίμων, η
Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα, τόσο στο πετρέλαιο όσο και στη βενζίνη,
βρίσκεται στα χαμηλότερα κοινοτικά όρια φορολογίας και άρα υπάρχουν περιθώρια
για αύξησή τους. Αντίθετα, η Επιτροπή από την έρευνά της διαπιστώνει ότι η
Ελλάδα βρίσκεται αρκετά πιο ψηλά από το κατώτατο κοινοτικό όριο όσον αφορά στη
φορολογία του μαζούτ που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία, γι’ αυτό και θα
προτείνει τη μείωσή του σε χαμηλότερα επίπεδα, προκειμένου να μειωθεί το
κόστος της βιομηχανίας και να γίνουν πιο ανταγωνιστικά τα ελληνικά προϊόντα.

Αντιδράσεις αναμένεται να προκαλέσουν και οι προτάσεις της Επιτροπής για την
κατάργηση των περισσότερων από τις δαπάνες που εκπίπτουν σήμερα από το
εισόδημα των φορολογουμένων.