Προτελευταίοι στις ετήσιες άδειες

Οι Έλληνες εργαζόμενοι εργάζονται περισσότερο στον χώρο της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, αλλά είναι προτελευταίοι στις ημέρες ετήσιας αδείας! Τα νέα στοιχεία
του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Εργασιακών Σχέσεων αποκαλύπτουν ότι οι Έλληνες
εργαζόμενοι βρίσκονται στην προτελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά
την πληρωμένη μέση ετήσια άδεια (σε ημέρες του 2001) αφού έχουν 23 ημέρες
έναντι 25,7 του μέσου όρου της Ε.Ε. Μάλιστα, αν δεν υπήρχε η Ιρλανδία με τις
20 ημέρες, η χώρα μας θα βρισκόταν στην τελευταία θέση όσον αφορά τη μέση
ετήσια άδεια.

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι πρώτη στον χώρο της Ε.Ε. στον
πίνακα των συμφωνηθεισών ωρών εργασίας την εβδομάδα (40 ώρες). Θα πρέπει να
τονιστεί ότι η διεύρυνση των ημερών αδείας αποτελεί πάγιο αίτημα των εργατικών
συνδικάτων, ενώ στη νέα Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, η ΓΣΕΕ ζητεί
από τις εργοδοτικές οργανώσεις την κατάργηση της προηγούμενης υπηρεσίας ή
προϋπηρεσίας ως προϋπόθεση της κανονικής αδείας των 30 ή 25 εργάσιμων ημερών,
σε εξαήμερη ή σε πενθήμερη απασχόληση αντίστοιχα και γενικότερα την κατάργηση
του βασικού χρόνου για τη λήψη κανονικής αδείας.

Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία στη χώρα μας, οι εργαζόμενοι
ανεξάρτητα από την ιδιότητά τους (υπάλληλοι, εργάτες κ.λπ.) ή την ιδιότητα του
εργοδότη (επιχείρηση, οργανισμός, Δημόσιο κ.λπ.) δικαιούνται κάθε χρόνο άδεια
ανάπαυσης με πλήρεις αποδοχές και επίδομα αδείας.

* Η άδεια είναι δικαίωμα όλων των εργαζομένων, αρκεί να έχουν
συμπληρώσει δωδεκάμηνη συνεχή υπηρεσία στον ίδιο εργοδότη. Μετά τη συμπλήρωση
του βασικού χρόνου, ο εργαζόμενος δικαιούται να παίρνει την άδειά του
οποτεδήποτε στη διάρκεια του κάθε επόμενου ημερολογιακού έτους.

* Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγεί σε όλο το προσωπικό του άδεια
μέχρι τη λήξη του ημερολογιακού έτους. Οι μισές άδειες πρέπει να δίνονται στο
διάστημα 1 Μαΐου – 30 Σεπτεμβρίου.

* Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις επιτρέπεται να δοθεί τμηματικά η
άδεια σε δύο περιόδους.

* Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να εγκριθεί η τμηματική χορήγηση από την
αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας. Πάντως, το πρώτο τμήμα της αδείας πρέπει να
περιλαμβάνει τουλάχιστον έξι (6) εργάσιμες ημέρες ή δώδεκα (12) εργάσιμες
ημέρες, αν πρόκειται για ανήλικο.

Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου για τη διάρκεια της
αδείας και τον χρόνο χορήγσής της, αποφασίζει τριμελής Επιτροπή της αρμόδιας
Επιθεώρησης Εργασίας, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων.

* Ο εργοδότης απαγορεύεται να απολύσει τον εργαζόμενο κατά τη διάρκεια
της άδειάς του.

* Εάν λήξει η σύμβαση εργασίας με οποιονδήποτε τρόπο (απόλυση,
παραίτηση, θάνατος εργαζομένου, λήξη ορισμένου χρόνου), ο εργαζόμενος
δικαιούται να πάρει αποζημίωση αδείας και επίδομα αδείας, εφόσον δεν πρόλαβε
να πάρει την άδεια του έτους.

Αν δεν έχει συμπληρώσει δωδεκάμηνη υπηρεσία, δικαιούται διπλάσιο αριθμό
ημερομισθίων από τον αριθμό μηνών απασχόλησης (π.χ. για 5 μήνες απασχόληση η
αποζημίωση είναι 10 ημερομίσθια ή 10/25 του μισθού).

Αν έχει συμπληρώσει χρόνο, η αποζημίωση είναι ίση με τις αποδοχές ολόκληρης
της αδείας του.

Οι ημέρες και οι αποδοχές

Η άδεια χορηγείται κάθε ημερολογιακό έτος. Για τον 1ο χρόνο απασχόλησης στον
ίδιο εργοδότη ο εργαζόμενος δικαιούται 24 εργάσιμες ημέρες. Στις ημέρες αυτές
υπολογίζονται και τα Σάββατα.

* Συνεπώς, εάν η επιχείρηση λειτουργεί με πενθήμερο, η πρώτη άδεια
είναι 20 εργάσιμες ημέρες.

* Τον δεύτερο χρόνο 25 εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη απασχόληση και 21
εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερη απασχόληση.

* Τον τρίτο χρόνο μέχρι και δέκα χρόνια υπηρεσίας 26 εργάσιμες ημέρες
σε επιχειρήσεις με εξαήμερη απασχόληση και 22 εργάσιμες ημέρες σε επιχειρήσεις
με πενθήμερη απασχόληση.

Από 1-1-2000 εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει υπηρεσία 10 ετών στον ίδιο
εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 ετών σε οποιοδήποτε εργοδότη και με οποιαδήποτε
σχέση εργασίας, δικαιούνται άδεια 30 εργασίμων ημερών αν ο εργαζόμενος
εργάζεται εξαήμερο ή 25 εργασίμων ημερών αν ο εργαζόμενος εργάζεται πενθήμερο
(ΕΓΣΣΕ ετών 2000-2001).

* Ο εργαζόμενος δικαιούται στη διάρκεια της άδειάς του τις αποδοχές που
θα έπαιρνε αν εργαζόταν κανονικά με πλήρη απασχόληση. Στις αποδοχές αυτές
συμπεριλαμβάνονται όλα τα καταβαλλόμενα επιδόματα και οι προσαυξήσεις.

* Δικαιούται επίσης επίδομα αδείας, το οποίο είναι ίσο με τις αποδοχές
των ημερών αδείας, με ανώτατο όριο τον μισθό ενός 15ημέρου για τους
αμειβόμενους με μισθό ή 13 ημερομισθίων για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.

* Ο εργοδότης υποχρεούται να προκαταβάλλει τις αποδοχές και το επίδομα
αδείας στον εργαζόμενο στην αρχή της αδείας.

* Αν από υπαιτιότητα του εργοδότη δεν χορηγηθεί η άδεια μέχρι το τέλος
του ημερολογιακού έτους, ο εργαζόμενος δικαιούται τις αποδοχές της αδείας
αυξημένες στο 100% (διπλάσιο). Δεν διπλασιάζεται όμως το επίδομα αδείας.