Ανατρέπονται οι αισιόδοξες προβλέψεις για τις τιμές

Την ανηφόρα τραβά πάλι ο πληθωρισμός, του οποίου η πορεία κατά τους
τελευταίους μήνες θυμίζει ασανσέρ. Τον Μάρτιο, ο πληθωρισμός αναμένεται να
παρουσιάσει νέα, απρόσμενη αύξηση και να σκαρφαλώσει ­ στην καλύτερη περίπτωση
­ στο 3,8%, από 3,4% τον Φεβρουάριο. Μάλιστα, δεν αποκλείεται να ανέλθει και
σε υψηλότερα επίπεδα. Είχε προηγηθεί η έκρηξη του πληθωρισμού τον Ιανουάριο,
στο 4,4% από 3% τον Δεκέμβριο του 2001, και στη συνέχεια η βουτιά που σημείωσε
τον Φεβρουάριο, στο 3,4%.

Ανατροπή των προβλέψεων

Την άνοδο του πληθωρισμού τον Μάρτιο προμηνύουν οι πρώτες εκτιμήσεις που έχει
στα χέρια του το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για την πορεία των τιμών
στην αγορά. Οι εξελίξεις αυτές στο μέτωπο των τιμών προκαλούν πονοκέφαλο στο
οικονομικό επιτελείο, το οποίο προέβλεπε ότι η εκτίναξη του δείκτη τον
Ιανουάριο θα ήταν παροδική και ότι από τον Φεβρουάριο θα άρχιζε η καθοδική
πορεία του πληθωρισμού με ταχείς ρυθμούς, ώστε στο τέλος του έτους να
προσεγγίζει το 2,7%, που είναι ο στόχος που έχει τεθεί στο πρόγραμμα
σταθερότητας και ανάπτυξης.

Ωστόσο, τα νέα δεδομένα ανατρέπουν τις εκτιμήσεις αυτές και καθιστούν ακόμη
πιο δύσκολη την επίτευξη του στόχου για το επίπεδο του πληθωρισμού στο τέλος
του έτους. Θολό είναι το τοπίο για την πορεία του δείκτη τιμών και για τον
Απρίλιο. Στο οικονομικό επιτελείο αδυνατούν τώρα να κάνουν σαφείς προβλέψεις
για την πορεία του πληθωρισμού τον επόμενο μήνα, παρά την αισιοδοξία που
εκφραζόταν αρχικά ότι θα ακολουθούσε καθοδική πορεία. Τώρα, όλα δείχνουν ότι ο
πληθωρισμός, στην καλύτερη περίπτωση, θα βρίσκεται κοντά στο 3% στο τέλος του
έτους και ότι δύσκολα θα κατέβει κάτω από το επίπεδο αυτό.

Όμως, κάτι τέτοιο θα δημιουργήσει πρόβλημα σε βασικά μεγέθη του προγράμματος
σύγκλισης, τόσο για το 2002 όσο και για το 2003, από τα οποία εξαρτώνται οι
στόχοι για το ύψος του πλεονάσματος του προϋπολογισμού, για το δημόσιο χρέος
κ.ά. Για παράδειγμα, μία αύξηση του πληθωρισμού πάνω από τα προβλεπόμενα
επίπεδα θα εντείνει τις πιέσεις προς την κυβέρνηση από τα συνδικάτα για
αυξήσεις στους μισθούς μεγαλύτερες από εκείνες που έχουν προβλεφθεί στο
πρόγραμμα σταθερότητας, με αποτέλεσμα η δαπάνη μισθοδοσίας να ανέλθει σε
υψηλότερα επίπεδα και να ανατρέψει τον στόχο για το ύψος των συνολικών δαπανών
του προϋπολογισμού.

Το άλλο μεγάλο πρόβλημα που δημιουργεί η άνοδος του πληθωρισμού αφορά την
ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Η άνοδος του πληθωρισμού στην
Ελλάδα, σε μια περίοδο που μειώνεται ο πληθωρισμός στις άλλες χώρες- μέλη της
ευρωζώνης, προκαλεί πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων,
δημιουργεί εμπόδια στην επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης της οικονομίας (οι
οποίοι είναι αναγκαίοι για να πραγματοποιηθεί η πραγματική σύγκλιση της
ελληνικής οικονομίας με τις αγορές του εξωτερικού), ενώ δημιουργεί πιέσεις και
στο ισοζύγιο πληρωμών.

Τρεις αιτίες

Το νέο άλμα του πληθωρισμού ­ αν και μικρότερο από αυτά των προηγούμενων μηνών
­ οφείλεται σε τρεις λόγους:

* Στην άνοδο που παρουσίασαν τον Μάρτιο οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, οι
οποίες παρέσυραν προς τα πάνω και τις εγχώριες λιανικές τιμές πώλησης των
καυσίμων. Σημειώνεται ότι η διεθνής τιμή του πετρελαίου βρίσκεται τώρα στα 25
δολάρια το βαρέλι, από 21-22 δολάρια που ήταν τον προηγούμενο μήνα. Από τις
διακυμάνσεις που θα σημειώσει η διεθνής τιμή του πετρελαίου κατά τους
επόμενους μήνες, θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό, και η πορεία του πληθωρισμού
το 2002.

* Στην αύξηση, κατά 5,6%, που παρουσίασαν οι τιμές στα πακέτα των τσιγάρων
εγχώριας παραγωγής, καθώς και στα εισαγόμενα. Σημειώνεται ότι οι αυξήσεις στα
τσιγάρα άρχισαν να «τρέχουν» από τον Μάρτιο, ενώ εκτιμάται ότι θα επηρεάζουν
και τον πληθωρισμό του Απριλίου.

* Στη νέα άνοδο που σημείωσαν οι τιμές των οπωροκηπευτικών ­ κυρίως η τιμή της
τομάτας ­ σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Οι τιμές των οπωροκηπευτικών, σε
συνδυασμό με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, είναι οι μεγάλοι άγνωστοι, που
από την πορεία τους θα εξαρτηθεί η εξέλιξη του πληθωρισμού τους επόμενους
μήνες.