ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Συν-θύματα

Άνοιξα τότε την εφημερίδα να δω αν σκοτώθηκες

Έξω γαυγίζαν δύσκολοι καιροί

Λεωνίδα Παπαδάκη, Τύχη

Ξεμείνανε από συνθήματα. Οι πολιτικοί μας δεν γεννάνε πλέον τίποτε το
καινούργιο, καθώς τα επικοινωνιακά τους κλισέ και σλόγκαν, μη βρίσκοντας
κάποια αντιστοίχηση με τις κοινωνικές διεργασίες, πέφτουν στο πολιτικό κενό ή
ξεφτίζουν σαν τις ατάκες της μίας χρήσης.

Οι μεν, είκοσι χρόνια αλαζόνες, ξεπουλάνε τα πάντα για έστω και λίγα ακόμα
ψίχουλα εξουσίας, για μια κουτσή Ολυμπιάδα, για κάποιες επιπλέον ώρες
τηλεμφανίσεων.

Οι δε, είκοσι χρόνια με σύνδρομο αποστέρησης, απορούν που δεν πιάνουν τα παλιά
κόλπα κι επεξεργάζονται νέες φόρμουλες εξουσίας. Τόσο οι μεν όσο και οι δε
στρέφονται προς την Αριστερά, από τη μία για να τους «ξεπλύνει» ιδεολογικά
(και όχι μόνο) κι από την άλλη για να τους ενισχύσει εκλογικά.

Απευθύνονται προς την ηθική τού αριστερού, ζητώντας του – εν είδει αμλετικού
διλήμματος – να Συν-θυσιαστεί μαζί τους στο όνομα της κεντροαριστερής
αποφυάδας ή της κεντροδεξιάς απόκλισης.

Είναι βέβαιο ότι στις πολιτικές αναμετρήσεις – ιδίως τις βουλευτικές εκλογές –
η στρατηγική τής σκοπιμότητας, δηλαδή η στρατηγική της νίκης, έχει ειδικό
βάρος. Είναι όμως εξίσου βέβαιο ότι η στρατηγική αυτή έχει νομιμοποιήσει ή και
δικαιολογήσει ή και καλύψει πλείστα όσα πολιτικά λάθη και εγκλήματα. Δεν αρκεί
λοιπόν η επίκληση της νίκης κατά τών (εκάστοτε) «κακών», αφού σήμερα ο «κακός»
δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τον αντίπαλο. Οι «κακοί» – όπως οι δόλιοι, οι
προδότες, οι ριψάσπιδες, οι αργυρώνητοι – βρίσκονται παντού, παίζουν με όλους,
κινούνται οριζόντια και μόνον την κρίσιμη στιγμή αποφασίζουν ποια από τις
πολιτικές τους ταυτότητες θα επιδείξουν για να διασωθούν ή για να ξαναμπούν
στο παιχνίδι.

Το μέγα πολιτικό και ηθικό πρόβλημα των καιρών δεν είναι τα φρουτάκια ή η
κυβερνητική δυσπραγία. Είναι η σχεδόν παντελής έλλειψη φαντασίας,
δημιουργικότητας και ντομπροσύνης από τη μεριά των κυβερνώντων, η χρυσή
μετριότητα και η υποκριτική / επιλεκτική ευαισθησία από τη μεριά της
συντηρητικής παράταξης και – κυρίως – η ρήξη του ομφάλιου λώρου της
εμπιστοσύνης που συνέδεε τους πολιτικούς με τους πολίτες. Ακόμα κι αυτοί οι
πολίτες που θεωρούν εαυτούς ενεργούς επειδή τρέχουν πίσω από έναν (απόντα)
υπουργό, ακόμα κι αυτοί οι πολίτες που μάχονται στα καφενεία και στις πλατείες
υπέρ του (αόμματου) κόμματός τους, ακόμα κι αυτοί οι πολίτες που
κινητοποιούνται, απεργούν, διαμαρτύρονται για ν’ αφυπνίσουν τις (αγκυλωμένες)
συνειδήσεις των αρμοδίων, ακόμα κι αυτοί όλοι κατά βάθος ό,τι πράττουν το
πράττουν «γιατί έτσι έμαθαν να ζουν και ν’ αγωνίζονται» και όχι γιατί
περιμένουν ν’ αλλάξει κάτι.

Μικρόνοες που «ντύνονται υπουργοί», διαπλεκόμενοι που «υποδύονται τ’ αθώα
θύματα», αριβίστες που «μασκαρεύονται σε ένθερμους επαναστάτες» άρχισαν να
κτυπούν τα τύμπανα του πολέμου και να καλούν κάθε αριστερό να συν-ενωθεί μαζί
τους (ή ακόμα και να γίνει ίδιος κι όμοιος μ’ αυτούς) στο όνομα της
συσπείρωσης υπέρ τής (για εκείνους αυτονόητες) διατήρησης και νομής της
εξουσίας.

Οι μοναχοφάηδες ορκίζονται ότι θα μοιράσουν δίκαια την πίττα του Γ’ ΚΠΣ. Οι
αετονύχηδες ορκίζονται ότι από ‘δώ και μπρος θα ‘ναι τίμιοι. Οι Ο(που)
Φ(υσάει) Α(νεμος) ορκίζονται ότι θ’ αποκτήσουν ιδεολογική συνέπεια. Όλοι
ορκίζονται για όλα, που σημαίνει ότι ουδείς πιστεύει ουδέν / ουδένα.

Ξέμειναν κι από τρικ, ξέμειναν κι από συνθήματα, ξέμειναν κι από καλή πίστη
και φιλότιμο.

Από το μόνο που δεν ξέμειναν είναι το περισσό θράσος ή η υπερχειλίζουσα
βεβαιότητα ότι τελικά θα μας τουμπάρουν.

Όσοι δεν θέλουν να συγκαταλεγούν στα (συν-)θύματα των πολιτικών τζογαδόρων μια
πρέπει να ‘ναι – από τώρα – η απάντηση: rien ne va plus.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.