Οι μαθητευόμενοι μάγοι του DΝΑ

Η στιγμή είναι ιστορική. Για πρώτη φορά στην ιστορία του ελέγχου της ζωής,
επιστήμονες επιχειρούν να δημιουργήσουν νέους οργανισμούς, που ουδόλως
ανταποκρίνονται στους κανόνες του γενετικού κώδικα.

Νέα Γένεση: Ιάπωνες επιστήμονες «εμπλούτισαν» το αλφάβητο της ζωής για να δημιουργήσουν νέους οργανισμούς

Ούτε λίγο ούτε πολύ, Ιάπωνες ειδικοί τροποποίησαν τη δομή του DNA και των
μορίων που εξασφαλίζουν τη μεταβίβαση των κληρονομικών χαρακτήρων. Με τον
τρόπο αυτό άρχισαν να εξερευνούν ένα εντελώς άγνωστο πεδίο, όπου δεν γίνονται
πλέον σεβαστοί οι κανόνες που καθόριζαν μέχρι τώρα την εξέλιξη των οργανισμών.

Κάθε γονίδιο που μεταφέρει το DNA αποτελείται από μια διαδοχή νουκλεοτιδίων,
δηλαδή μικρών βιοχημικών ενοτήτων που περιέχουν μια από τις εξής τέσσερις
βάσεις: Α (αδενίνη), C (κυτοσίνη), G (γουανίνη) και Τ (θυμίνη). Υπό κανονικές
συνθήκες, αυτό το αλφάβητο τεσσάρων γραμμάτων δίνει τη θέση του σε ένα
αλφάβητο 20 γραμμάτων (τα αμινοξέα που περιέχονται στις πρωτεΐνες). Όπως
αναφέρεται στο τελευταίο τεύχος της επιθεώρησης «Nature Biotechnology», η
ομάδα του Σιγκεγιούκι Γιοκοχάμα, από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο, κατάφερε να
διευρύνει και να τροποποιήσει τον γενετικό κώδικα εισαγάγοντας δύο νέα
γράμματα στο αλφάβητο της ζωής: τις βάσεις S και Υ. To αποτέλεσμα είναι να
περιπλακούν αφάνταστα οι συνδυασμοί του γενετικού κώδικα που μέχρι τώρα
θεωρούνταν οριστικοί. Και το ερώτημα είναι: αν οι μαθητευόμενοι μάγοι του DNA
εφευρίσκουν σήμερα μια νέα Γένεση – όπως ορισμένοι απ’ αυτούς αρέσκονται να
λένε – ποιο θα είναι άραγε το επόμενο βήμα;

Αφού κατασκεύασαν στο εργαστήριο τις δύο νέες βάσεις, οι επιστήμονες
κατασκεύασαν και έναν τεχνητό διαβιβαστή RNA, ο οποίος είναι σε θέση να
τροφοδοτήσει την πρωτεϊνική αλυσίδα με ένα 21ο αμινοξύ, παρασκευασμένο κι αυτό
στο εργαστήριο. Στη συνέχεια άφησαν τον μηχανισμό των κυττάρων να κάνει τη
δουλειά του. Το αποτέλεσμα ήταν να ληφθεί μια πρωτεΐνη φαινομενικά όπως οι
άλλες, που περιείχε όμως ένα αμινοξύ το οποίο δεν συναντάται στη φύση.

Οι ερευνητές που ξεκίνησαν αυτή την ιλιγγιώδη περιπέτεια υποστηρίζουν ότι ο
γενετικός κώδικας που γνωρίζουμε είναι ένα σύστημα ξεπερασμένο, και άρα
επιδεχόμενο τροποποιήσεις. Η ανάγνωση του DNA, η σύνθεση των πρωτεϊνών, η
μεταβίβαση των κληρονομικών χαρακτήρων και η εξέλιξη όπως τη γνωρίζουμε, δεν
είναι, κατά τη γνώμη τους, παρά στοιχεία ενός μηχανισμού που μπορεί να
βελτιωθεί, για λόγους τόσο ιατρικούς όσο και βιομηχανικούς.

Οι κανόνες

Η «κατευθυνόμενη εξέλιξη» έχει ήδη δημιουργήσει ζώντες οργανισμούς που δεν θα
είχαν δει ποτέ το φως της ημέρας αν δεν είχαν παραβιαστεί οι θεμελιώδεις
κανόνες του γενετικού κώδικα. Είναι άραγε αυτή η υπέρβαση απαράδεκτη, και άρα
καταδικαστέα; Ή μήπως δεν είναι παρά η λογική συνέχεια μιας επιστημονικής
προσπάθειας που αποσκοπεί τόσο στην κατανόηση όσο και στην «εξημέρωση» της
ζωής; Σε κάθε περίπτωση, η επέμβαση στους μηχανισμούς της ζωής είναι κάτι πολύ
σημαντικό για να αφεθεί αποκλειστικά στους βιολόγους.