Πρόσωπα Πολιτική που σκοτώνει

Μετά τον Μιλόσεβιτς, τον Σαρόν και τον Πινοσέτ, άλλο ένα όνομα προστίθεται
στον κατάλογο των ανθρώπων που θα μπορούσαν να κατηγορηθούν για εγκλήματα
πολέμου: Τάμπο Μπέκι.

Τάμπο Μπέκι. Η πολιτική της κυβέρνησής του οδηγεί στον θάνατο εκατομμύρια ανθρώπους με AIDS

Η νομική έννοια του «εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας» εισήχθη την επομένη του
Β’ Παγκοσμίου Πολέμου προκειμένου να δικαστούν οι ηγέτες των ναζί για τα
εγκλήματα που διέπραξαν στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Ο ορισμός που δόθηκε
στη δίκη της Νυρεμβέργης είναι «η δολοφονία, η εξόντωση, ο εξαναγκασμός στη
δουλεία, ο εκτοπισμός και οποιαδήποτε απάνθρωπη πράξη διαπράττεται εναντίον
οποιουδήποτε άμαχου πληθυσμού».

Είναι προφανές ότι δεν υπάρχει καμιά αναλογία ανάμεσα στο Ολοκαύτωμα και στην
πολιτική της σημερινής κυβέρνησης της Νότιας Αφρικής. Όπως επισημαίνουν όμως
δύο φοιτητές του Δικαίου στην εφημερίδα «Mail & Guardian» του
Γιοχάνεσμπουργκ, η πολιτική της κυβέρνησης του Τάμπο Μπέκι μπορεί να οδηγήσει
στον θάνατο εκατομμύρια ανθρώπους που έχουν προσβληθεί από τον ιό του AIDS.
Μπορεί λοιπόν να θεωρηθεί έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Στο δυτικό δικαστικό σύστημα, έχει σημασία να αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος
είχε την πρόθεση να προκαλέσει τον θάνατο ώστε να κριθεί ένοχος φόνου. Η
εγκληματική πρόθεση είναι δύο ειδών. Στην πρώτη περίπτωση, dolus directus, ο
στόχος του δράστη είναι σαφώς να σκοτώσει το θύμα. Η πρόθεση αυτή ήταν εμφανής
στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, αλλά όχι και στην περίπτωση που μας
ενδιαφέρει. Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο είδος εγκληματικής πρόθεσης, dolus
eventualis, όπου ο εγκληματίας γνωρίζει πως οι πράξεις του μπορεί να οδηγήσουν
στον θάνατο. Αν αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος γνώριζε και είχε υπολογίσει
αυτό το ενδεχόμενο, τότε αναγνωρίζεται επίσης ένοχος φόνου.

Σύμφωνα με τη Μη Κυβερνητική Νοτιοαφρικανική Οργάνωση αρωγής των θυμάτων του
AIDS (TAC, Treatment Action Campaign), υπάρχουν κάθε χρόνο κάπου 70.000
κρούσματα μετάδοσης του ιού του AIDS από τη μητέρα στο παιδί. Το 40% των
κρουσμάτων αυτών συμβαίνουν κατά τη γέννα. Και όμως, έχει αποδειχθεί ότι η
νεβιραπίνη, ένα φάρμακο κατά των ρετροϊών, μειώνει σχεδόν κατά το ήμισυ τον
κίνδυνο μετάδοσης την ώρα της γέννας. Όταν λοιπόν η κυβέρνηση αρνείται, όπως
πράττει σήμερα, να χορηγήσει νεβιραπίνη στις γυναίκες που είναι φορείς του ιού
και περιμένουν παιδί, παρ’ όλο που γνωρίζει ότι το φάρμακο αυτό μπορεί να
σώσει ζωές, η κατηγορία dolus eventualis τεκμηριώνεται.

Έχει επίσης αποδειχθεί ότι ορισμένες συνθέσεις φαρμάκων κατά των ρετροϊών
παρατείνουν τη ζωή των ανθρώπων που έχουν παρουσιάσει την ασθένεια. Και στην
περίπτωση αυτή λοιπόν, όταν η κυβέρνηση αρνείται να χορηγήσει στους ασθενείς
αυτά τα φάρμακα, προκαλεί εσκεμμένα τον θάναό τους.