[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Τι μπορεί να σημαίνει μια δεκαετία στην ιστορία μιας χώρας; Τίποτα και ίσως
πολλά. «Μια εβδομάδα είναι μεγάλος χρόνος στην πολιτική» συνήθιζε να λέει ο Χ.
Ουίλσον. Μια δεκαετία είναι εξαιρετικά πολύ μεγάλος χρόνος εάν μάλιστα μέσα σ’
αυτόν τον χρόνο γίνουν καθοριστικά γεγονότα για την πορεία μιας χώρας. Πριν
από ακριβώς δέκα χρόνια, στις 7 Φεβρουαρίου 1992, υπογράφηκε η Συνθήκη του
Μάαστριχτ, με την οποία εγκαινιάστηκε η διαδικασία εγκαθίδρυσης της ΟΝΕ και
της δημιουργίας του ενιαίου νομίσματος, ευρώ. Ο γράφων ήταν εκεί, παρών στην
τελετή της υπογραφής. Και θυμάται τη μελαγχολία της ελληνικής πλευράς μπροστά
σε μια Συνθήκη που αισθανόταν ότι ελάχιστα την αφορούσε: αφού τα τότε
οικονομικά δεδομένα της χώρας καθιστούσαν «όνειρο απατηλό» οποιαδήποτε σκέψη
για συμμετοχή στο ενιαίο νόμισμα. Πριν από δέκα χρόνια επίσης (9 Μαΐου 1992),
ο «Economist» σε άρθρο του με τίτλο «The sick man of Europe» («Ο ασθενής της
Ευρώπης») διατύπωνε την αγανάκτησή του που δεν υπήρχε άρθρο στη Συνθήκη για
την εκδίωξη χώρας από την Ένωση, ώστε να χρησιμοποιηθεί για την αποπομπή της
Ελλάδας. Πριν από έξι χρόνια περίπου, τον Δεκέμβριο 1995, στο Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο της Μαδρίτης όπου αποφασίστηκε η ονομασία του ενιαίου νομίσματος σε
euro, ο γράφων, που ήταν επίσης εκεί, θυμάται ότι η Ελλάδα έδωσε μάχη
(επιτυχή) για την ελληνική γραφή του euro (σε ευρώ) χωρίς όμως να πιστεύει ότι
υπήρχε ορατή προοπτική για συμμετοχή.

Σήμερα, λίγα χρόνια μετά, το ευρώ είναι ήδη το εθνικό μας και το ενιαίο
νόμισμα της Ένωσης. Μέσα στα ελάχιστα αυτά χρόνια, η Ελλάδα ανέτρεψε όλες τις
δυσμενείς προοπτικές. Ακολούθησε με επιμονή και πολιτική αποφασιστικότητα μια
στρατηγική που την έφερε στο ενιαίο νόμισμα και στον εσωτερικό πυρήνα των
κρατών – μελών της Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τα προβλήματα, ελλείμματα
και αδυναμίες, η χώρα μπορεί να αλλάξει ριζικά τώρα που με την είσοδό της στο
ευρώ έκλεισε οριστικά ένα μεγάλο ιστορικό κεφάλαιο αβεβαιότητας.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).