ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Άλλο ένα χαμένο ραντεβού

Το Αφγανιστάν ελευθερώθηκε. Ο Μπιν Λάντεν απομονώθηκε. Και η Αριστερά έχασε
ένα ακόμη ραντεβού με την Ιστορία.

«Ο πόλεμος δεν βοηθά στην επίλυση των προβλημάτων μας». «Ωραία. Ας αλλάξουμε προβλήματα» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

Ζήτημα πρώτον: μία από τις παραμέτρους της τρομοκρατίας είναι πάντα η
γενοκτονία, αφού οι τρομοκράτες σκοτώνουν αδιακρίτως τα μέλη ενός πληθυσμού. Η
τρομοκρατία, κάθε τρομοκρατία, αποτελεί στην πραγματικότητα μια μορφή
εθνοκάθαρσης. Ακόμη και οι Παλαιστίνιοι τρομοκράτες επιδιώκουν την εκδίωξη των
εβραίων από την Παλαιστίνη. Για τον λόγο αυτό, λέει ο Αμερικανός φιλόσοφος και
συγγραφέας Μάικλ Ουόλσερ σε συνέντευξή του στη Στάμπα, η Αριστερά
οφείλει να απορρίψει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο κάθε μορφή τρομοκρατίας.
Οποιοσδήποτε συμβιβασμός είναι αδιανόητος.

Ζήτημα δεύτερον: ο Μπιν Λάντεν και η Αλ-Κάιντα δεν έχουν καμιά σχέση με τη
φτώχεια και την αδικία στον κόσμο. Η φτώχεια και η αδικία, επισημαίνει ο
διευθυντής του περιοδικού Dissent, υπήρχαν πριν από τις 11 Σεπτεμβρίου,
και θα συνεχίσουν να υπάρχουν μετά τη νίκη στο Αφγανιστάν. Οι πιο δραματικές
αδικίες, η πιο ακραία φτώχεια, παρατηρούνται στην Αφρική. Εκεί είναι πιο
σοβαρές και οι ευθύνες των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά η τρομοκρατία δεν βρίσκει
πρόσφορο έδαφος στην αφρικανική διασπορά. Τις πιο καταστροφικές συνέπειες του
αμερικανικού καπιταλισμού τις έχει γνωρίσει η Λατινική Αμερική. Ούτε εκεί όμως
ανθεί η τρομοκρατία. Το φαινόμενο της Αλ-Κάιντα είναι κάτι τελείως
διαφορετικό: το προϊόν μιας θρησκευτικής επανάστασης στους κόλπους του Ισλάμ.

Ζήτημα τρίτον: ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας είναι δίκαιος. Και είναι
δίκαιος, λέει ο Ουόλσερ, επειδή ο σκοπός του είναι να καταστήσει αδύνατη τη
στρατολόγηση τρομοκρατών στο Αφγανιστάν, και άρα την πραγματοποίηση νέων
επιθέσεων. Η σύλληψη των υπευθύνων για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, και
η προσαγωγή τους σε δίκη, έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Μπορεί να γίνει, μπορεί
και όχι.

Ζήτημα τέταρτον: η παραδοσιακή Αριστερά ήταν «καταδικασμένη» να αντιταχθεί σε
αυτόν τον πόλεμο για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή είναι πεισμένη ότι οι Ηνωμένες
Πολιτείες, ως έκφραση του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού, δεν μπορούν να
διεξαγάγουν ένα δίκαιο πόλεμο. Δεύτερον, επειδή αδυνατεί να συλλάβει την
ικανότητα κινητοποίησης των μαζών που έχει η θρησκεία, μια ικανότητα που καμιά
κοσμική ιδεολογία δεν διαθέτει. Η Αριστερά θα μπορούσε να εδραιώσει την ηθική
και πολιτική της ηγεμονία υπερασπιζόμενη τρεις αρχές: ότι ο πόλεμος κατά της
διεθνούς τρομοκρατίας είναι δίκαιος, ότι πρέπει να διεξαχθεί με σεβασμό των
κανόνων της δικαιοσύνης σε καιρό πολέμου, και ότι οι δημοκρατίες πρέπει να
νικήσουν χωρίς να καταργήσουν θεμελιώδεις ελευθερίες. Αντί γι’ αυτό,
περιορίστηκε σε καταγγελίες και γενικόλογα αντιπολεμικά κηρύγματα. Ανίκανη να
αντιληφθεί αυτό που έχει διδάξει ο Χομπς, ότι αποτελεί υποχρέωση του Κράτους
να υπερασπιστεί τους πολίτες από οποιαδήποτε απειλή, παρέδωσε το προνομιακό
πεδίο δράσης της στη Δεξιά.

Όσο για εκείνο το κομμάτι της «Αριστεράς» που αισθάνθηκε κρυφή ή φανερή
ικανοποίηση για τη δίκαιη τιμωρία της υπερδύναμης, αποτελεί μάλλον αρμοδιότη
τα ψυχαναλυτή.