ΔΡΟΜΟΙ

Μια αυτοβιογραφία…

… των ποδιών; Κάπως έτσι περιγράφει τη φυγή του από το μεταπολεμικό
Μάντσεστερ ο Βρετανός συγγραφέας Τζιμ Πέριν. Και θυμάται τα λόγια των μεγάλων,
όταν ήταν ακόμη παιδί: «Τι θα κάνεις αν χάσεις ποτέ τον δρόμο;», ρωτούσε η
δασκάλα. «Θα ψάξω τα κατατόπια, θα δω προς τα πού πέφτει το σπίτι και θα
αρχίσω να περπατάω…». «Όχι, ανόητε! Θα ρωτήσεις έναν αστυνομικό». Στα παιδιά
έπεφτε παγωμάρα. Γιατί όσο μπορεί να θυμηθεί ο Πέριν, τα παιδιά έπαιρναν τους
αστυνομικούς με τις πέτρες.

Στο Μάντσεστερ…

… εκείνης της εποχής δεν ήξεραν από όπλα ή από ναρκωτικά, ήξεραν όμως από
πέτρες και από στερήσεις, από δρόμους ακόμη χαντακωμένους από τον πόλεμο, από
σπίτια πάνω σε τρεμάμενα θεμέλια, με τα τούβλα τους μουντζουρωμένα από το
φούμο των καμινάδων. Για τον καθαρό ουρανό, τα απέραντα βαλτοτόπια και τα
κυματιστά σύννεφα που σκαρφάλωναν πάνω στους λόφους, τα παιδιά δανείζονταν τις
αναμνήσεις των παππούδων τους, που οι νόμοι της οικονομίας κάποτε τους
υποχρέωσαν να ανταλλάξουν την ελευθερία τους με την τυραννία της πόλης.

Τα πόδια του…

… βοηθούσαν τον Πέριν να ξεφεύγει, να παίρνει δρόμους που έβγαζαν έξω από
την πόλη, διαφορετικούς κάθε φορά. Άραγε ήταν πιο ασφαλείς; Όχι παραπάνω από
όσο είναι σήμερα. Όμως, αυτή η φυγή ήταν μια άσκηση ελευθερίας. Τα δυο του
πόδια τον πήγαιναν μακριά, σε τόπους όπου μονάχα με τα πόδια μπορούσε να πάει
κανείς και όπου μονάχα με τα μάτια και τις αισθήσεις μπορούσε να ζήσει μια
άλλη σχέση με τη φύση και τον χρόνο. Ήταν η ελευθερία που του χάριζαν τα πόδια
του πάνω σε ένα ψηλό βουνό, σε μια άγνωστη χώρα, με πυροστιά τον ήλιο και
στέγη την καταιγίδα, με σκέψεις ζυγιασμένες σαν τα αγριοπούλια πάνω από το
κεφάλι του, που μέσα τους μπορούσαν να χωρέσουν όλοι και να φωνάξουν: «Αφήστε
μας να ζήσουμε και εμείς, στην άκρη από το ρούχο του Θεού, στα ρείκια, στα
ρείκια».

Οι πιο πολλοί…

… από εμάς δεν μπορούμε πια να ζούμε στα ρείκια, μα τα πόδια μας μπορούν
κάπου κάπου να μας πηγαίνουν ώς εκεί ­ και ίσως να πρέπει, αν θέλουμε να
κοιτάζουμε τον κόσμο με πιο ξεκάθαρη ματιά. Υπάρχουν άνθρωποι που είναι
προτιμότερο να διαβάζει κανείς την αυτοβιογραφία των ποδιών του Πέριν παρά τη
δική τους. Άνθρωποι που βρίσκονται στον Λευκό Οίκο και στο Πεντάγωνο και στην
Ντάουνινγκ Στριτ, άνθρωποι που μέσα τους είναι γεμάτοι χολή, άνθρωποι που οι
αποφάσεις τους αφήνουν πίσω τους ανήμπορους γέρους, ακρωτηριασμένα παιδιά,
χαίνουσες πληγές στους δρόμους της Καμπούλ ή της Ιερουσαλήμ. Θα ήταν καλύτερα
για όλους μας, αν άφηναν κάπου κάπου τα ζεστά στρωσίδια τους και έπαιρναν
δρόμο, όποιο δρόμο, με τα πόδια…