6 πόλεις στενάζουν κάτω από τις ρόδες των Ι.Χ.

Ένδεκα παρεμβάσεις σε ισάριθμους οδικούς άξονες της Αθήνας ετοιμάζει ο
Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών σε συνεργασία με την Τροχαία. Στόχος είναι να
αντιμετωπισθεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα της πρωτεύουσας και η αύξηση της
ταχύτητας των λεωφορείων και των τρόλεϊ κατά 50%. Τα μέτρα «μπάι πας» για την
αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού εμφράγματος περιλαμβάνουν αστυνόμευση και
ρυθμίσεις των φαναριών, ώστε να δίνεται προτεραιότητα στα μέσα μαζικής
μεταφοράς.

Η κατάσταση σε ό,τι αφορά το κυκλοφοριακό, δεν είναι εφιαλτική μόνο στην
Αθήνα. Η Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα, το οποίο δεν θα λυθεί αν
δεν προχωρήσουν μεγάλα έργα υποδομής, στη Λάρισα έχει αποφασισθεί να επιβληθεί
δακτύλιος, ενώ στην Πάτρα το κέντρο της πόλης είναι αδιάβατο. Το Ηράκλειο, που
επίσης αντιμετωπίζει πρόβλημα, κρατάει τις κυκλοφοριακές μελέτες λόγω κόστους
στα χαρτιά, ενώ στα Ιωάννινα η κατάσταση χειροτερεύει από την υπερ-τοπική
κυκλοφορία που δέχεται η πόλη καθημερινά.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΟ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟ

Μαύρα σύννεφα από 10 εκατ. μετακινήσεις την ημέρα

Εφιαλτικά θα είναι, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα επόμενα χρόνια λόγω της
αύξησης της κυκλοφοριακής κίνησης αλλά και των παρενεργειών της στο
περιβάλλον, αν δεν βελτιωθεί το οδικό δίκτυο και δεν διευκολυνθούν τα μέσα
μαζικής μεταφοράς αλλά και τα Ι.Χ..

Αυτή τη στιγμή στην Αττική γίνονται κάθε μέρα 7.000.000 μετακινήσεις με όλα τα
μεταφορικά μέσα. Το 2020 αναμένεται να φθάσουν τα 10.000.000 (και μόνο το 40%
από αυτές θα αφορούν μετακινήσεις από και προς τον τόπο εργασίας).

Αυτές είναι οι εκτιμήσεις τόσο του ομότιμου καθηγητή του Μετσοβίου
Πολυτεχνείου κ. Ι. Φραντζεσκάκη όσο και του λέκτορα κ. Γ. Γιαννή, οι οποίες
περιλαμβάνονται σε πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών
Ερευνών (ΙΟΒΕ) για την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής στην πρωτεύουσα με
αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.

Αυτή την περίοδο το δίκτυο εξυπηρέτησης των αστικών λεωφορείων αποτελείται από
5.000 χλμ. και 7.000 στάσεις. Ακόμη, τα 1.650 αστικά λεωφορεία εκτελούν
καθημερινά 25.000 δρομολόγια και εξυπηρετούν 1.700.000 επιβάτες. Τα τρόλεϊ που
κινούνται καθημερινά στους αθηναϊκούς δρόμους είναι 400, σε 21 γραμμές,
διανύουν 12.000.000 χλμ. ετησίως και προσφέρουν 100.000.000 θέσεις στους
80.000.000 επιβάτες τους.

Στην Αθήνα κινούνται επισήμως 14.000 ταξί, τα οποία μεταφέρουν 700.000
επιβάτες καθημερινώς. Ο μέσος χρόνος λειτουργίας ενός ταξί είναι 18,5 ώρες,
ενώ κινείται 16 ώρες την ημέρα, διανύοντας 358 χλμ.

Ακόμη ο μέσος ημερήσιος αριθμός των Αθηναίων που μεταφέρει ένα ταξί καθημερινά
είναι 49, ενώ το ποσοστό των διπλομισθώσεων ξεπερνά το 12% του συνόλου των
μισθώσεων.

Κάθε χρόνο που περνάει όλο και περισσότεροι Αθηναίοι χρησιμοποιούν τα Ι.Χ.
τους. Χαρακτηριστικά, στην έρευνα του ΕΜΠ σημειώνεται ότι το 1973 το 65% των
μετακινήσεων πραγματοποιούνταν με δημόσια μέσα και το 35% με ιδιωτικά μέσα,
ενώ το 1998 τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 55% και 45%.

ΑΘΗΝΑ

Διαδρομές – εφιάλτης για 2,4 εκατ. επιβάτες

Στους δρόμους, στα λεωφορεία και στα άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς οι Αθηναίοι
καθημερινά αναστενάζουν. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Μετσόβιου
Πολυτεχνείου και του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών της Αθήνας (ΟΑΣΑ), οι
κάτοικοι του Λεκανοπεδίου χάνουν περίπου δύο ώρες την ημέρα κατά μέσον όρο για
τις μετακινήσεις τους με τα μέσα μαζικής μεταφοράς

Συνολικά, με τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ εξυπηρετούνται καθημερινά 1.700.000
επιβάτες, ενώ περίπου άλλοι 700.000 επιβάτες μετακινούνται με τον ηλεκτρικό
σιδηρόδρομο και το Μετρό. Η επιβατική κίνηση στον ηλεκτρικό και το Μετρό ­
σύμφωνα με τους συγκοινωνιολόγους ­ θα μπορούσε να ήταν μεγαλύτερη, αλλά δεν
έχει λυθεί το πρόβλημα της έλλειψης πάρκινγκ στους σταθμούς.

Οι λεωφορειόδρομοι

Η επέκταση των λεωφορειοδρόμων στην Αθήνα και στον Πειραιά είναι, σύμφωνα με
τους συγκοινωνιολόγους και το υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών, το
σημαντικότερο από τα μέτρα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εξυπηρέτηση των
πολιτών.

Ωστόσο, το θέμα της επέκτασης των λεωφορειοδρόμων εδώ και χρόνια σκοντάφτει
μονίμως στην ανασταλτικότητα και τη γραφειοκρατία των υπηρεσιών του ΥΠΕΧΩΔΕ,
καθώς τόσο οι εγκρίσεις για τους νέους λεωφορειοδρόμους όσο και ο
προγραμματισμός κατασκευής τους ακολουθούν ρυθμούς χελώνας. Όπως
χαρακτηριστικά αναφέρουν πηγές του ΟΑΣΑ, παρότι έχει προγραμματιστεί η
κατασκευή λωρίδων αποκλειστικής κυκλοφορίας των μέσων μαζικής μεταφοράς
συνολικού μήκους 45 χιλιομέτρων, αυτές σήμερα δεν ξεπερνούν τα 16,5
χιλιόμετρα.

Κατά την τελευταία δεκαετία σημειώθηκε αύξηση μόλις 4% της κινητικότητας του
πληθυσμού, ενώ τις ώρες κυκλοφοριακής αιχμής στην περιοχή του κέντρου το 85%
των σηματοδοτούμενων κόμβων βρίσκεται σε κατάσταση ασφυξίας.

Η άναρχη δόμηση της πόλης, οι στενοί δρόμοι, το μποτιλιάρισμα των αυτοκινήτων
(μόνο στο Λεκανοπέδιο υπάρχουν περίπου 2.000.000 οχήματα) και η έλλειψη μέτρων
που να ευνοούν την κίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, αποτελούν τις
σημαντικότερες αιτίες που κάνουν τους πολίτες να προτιμούν τη μετακίνηση με
Ι.Χ. αυτοκίνητο.

Διαδρομές-εφιάλτης

Σε πολλές περιοχές της Αττικής η κατάσταση είναι ήδη εφιαλτική. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα είναι ότι για να κατέβει κάποιος από το Ψυχικό στην Αθήνα
χρειάζεται 20-30 λεπτά, ενώ από το Ψυχικό στην Κηφισιά απαιτούνται περισσότερο
από 40 λεπτά.

Άλλο παράδειγμα είναι η διαδρομή Χολαργός – Ομόνοια. Τις πρωινές ώρες το
λεωφορείο, για να διανύσει την απόσταση των 8 χλμ., χρειάζεται μία ώρα, ενώ το
Ι.Χ. αυτοκίνητο 45 λεπτά. Σύμφωνα με τα στοιχεία άλλης έρευνας, που
ολοκληρώθηκε τον περασμένο Ιούλιο από τον τομέα Γεωγραφίας και Περιφερειακού
Σχεδιασμού του ΕΜΠ, δρόμοι όπως η Λεωφόρος Κηφισίας, η Λεωφόρος Βασιλίσσης
Σοφίας, η Μεσογείων, η Κατεχάκη, η Λεωφόρος Αλεξάνδρας, η Πατησίων κ.ά. είναι
μερικές από τις «πληγές» του κυκλοφοριακού προβλήματος στην Αττική. Ενδεικτική
είναι η αναφορά της έρευνας για την αυξημένη κίνηση που παρουσιάζει ο κόμβος
Αλεξάνδρας – Πανόρμου, όπου παρατηρείται έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση, καθώς
σ’ αυτόν συγκλίνουν οδοί μεγάλης κυκλοφορίας, όπως Πανόρμου, Μπουρνάζου,
Σούτσου και Αλεξάνδρας. Στο τέρμα της οδού Πανόρμου προς τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας
καταλήγουν οι κινήσεις των οχημάτων που κατευθύνονται προς τις πλατείες
Ομονοίας και Κάνιγγος, είτε προς τον περιφερειακό του Λυκαβηττού, μέσω της
οδού Μπουρνάζου, είτε ακόμη προς τη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας.

Στον κόμβο Πανόρμου – Κηφισίας και στον κόμβο Πανόρμου – Λαρίσης
παρουσιάζονται πολλά προβλήματα, τα οποία οφείλονται στο γεγονός ότι η οδός
Πανόρμου χρησιμοποιείται ως εναλλακτική διαδρομή στην κατεύθυνση εισόδου προς
την πόλη, προκειμένου να αποσυμφορούνται οι μεγάλες αρτηρίες του κέντρου. Στις
τρεις λωρίδες κυκλοφορίας της οδού Πανόρμου κινούνται καθημερινά 15.000-16.000
αυτοκίνητα.

Στα βόρεια προάστια

Μεγάλες δυσκολίες επίσης αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των βορείων προαστίων λόγω
της μεγάλης επιβάρυνσης, τα τελευταία χρόνια, της Λεωφόρου Κηφισίας. Είναι
χαρακτηριστικό ότι το λεωφορείο 603 για να διανύσει τη διαδρομή Αθήνα – Ψυχικό
χρειάζεται 20 λεπτά, ενώ από το Ψυχικό (στάση Ντάλια) προς την Κηφισιά
απαιτούνται 40 λεπτά.

Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της Εταιρείας Θερμικών Λεωφορείων (ΕΘΕΛ)
εκτιμούν ότι περισσότερο από το 4% του συγκοινωνιακού φόρτου, δηλαδή 600
δρομολόγια, χάνεται καθημερινά εξαιτίας των παράνομα σταθμευμένων οχημάτων και
του κυκλοφοριακού. Την ίδια θέση διατυπώνει και η διοίκηση των ΗΛΠΑΠ.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Αφόρητη κατάσταση από 500.000 οχήματα

Καθημερινή κατάσταση στην Οδό Εγνατίας στη Θεσσαλονίκη, καθώς το 40% των μετακινήσεων γίνεται με Ι.Χ.

Πιεστική είναι η ανάγκη να δοθούν άμεσα λύσεις για το κυκλοφοριακό στη
Θεσσαλονίκη. Τα τελευταία 13 χρόνια η κατάσταση έχει γίνει αφόρητη με τον
διπλασιασμό των οχημάτων που κυκλοφορούν στην πόλη, τα οποία σήμερα
υπολογίζονται σε 350.000 αυτοκίνητα, 100.000 δίκυκλα και 50.000 λεωφορεία,
φορτηγά και άλλα βαρέα οχήματα.

Από τη γενική κυκλοφοριακή μελέτη προκύπτει ότι καθημερινά πραγματοποιούνται
1.600.000 μετακινήσεις ατόμων με όλα τα μέσα μεταφοράς, εκ των οποίων το 40,6%
με ΙΧ αυτοκίνητα.

Το στοιχείο αυτό σε συνδυασμό με τη μείωση της χρήσης των δημόσιων
συγκοινωνιών κατά 25% και των ταξί κατά 30% την τελευταία δεκαετία, την
αντίστοιχη αύξηση της χρήσης των ΙΧ κατά 20% και το περιορισμένο οδικό δίκτυο
που οφείλεται και στη γεωγραφική ανάπτυξη της πόλης εξηγούν το κυκλοφοριακό
χάος που επικρατεί καθημερινά στη Θεσσαλονίκη.

Το πρόβλημα είναι εντονότερο στο κέντρο, διότι το 25% των συνολικών ημερήσιων
μετακινήσεων πραγματοποιείται από και προς το κέντρο, ενώ ένα άλλο ποσοστό της
τάξης του 20% πραγματοποιείται από το ανατολικό προς το δυτικό τμήμα της
πόλης, επιβαρύνοντας δηλαδή το κεντρικό οδικό δίκτυο.

ΛΑΡΙΣΑ

Έρχεται ο δακτύλιος

Δακτύλιο, στα πρότυπα της Αθήνας, θα αποκτήσει σύντομα η Λάρισα, καθώς το
κυκλοφοριακό είναι πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα στην καθημερινή ζωή της πόλης.
Η Λάρισα είναι η τρίτη πόλη στην Ελλάδα στην αναλογία κατοίκων –
κυκλοφορούντων αυτοκινήτων, σύμφωνα με την κυκλοφοριακή μελέτη που έγινε για
την πόλη. Συνολικά, κυκλοφορούν 50.000 αυτοκίνητα και 20.000 δίκυκλα, ενώ
μεγάλη είναι η επιβάρυνση και από την υπερτοπική κυκλοφορία. Ιδιαίτερα έντονο
είναι το κυκλοφοριακό σε κεντρικούς δρόμους της Λάρισας, όπως η Παπαναστασίου,
η Κύπρου, η Βενιζέλου, η Παναγούλη, η Ρούσβελτ. Και αν κάποιος αποφασίσει να
χρησιμοποιήσει την περιφερειακή λεωφόρο Ηρώων Πολυτεχνείου για να αποφύγει το
κέντρο, τώρα πλέον και από εκεί τα πράγματα είναι δύσκολα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι για διαδρομές που λογικά θα χρειάζονταν πέντε λεπτά,
χρειάζεται ο διπλός ή ακόμη και ο τριπλός χρόνος.

ΠΑΤΡΑ

1.000 θέσεις πάρκινγκ!

Καθημερινό πρόβλημα είναι για την Πάτρα το κυκλοφοριακό χάος. Στην πόλη με τα
95.000 αυτοκίνητα υπάρχουν μόλις 1.000 θέσεις στάθμευσης σε κεντρικές
περιοχές, ενώ στο ιστορικό κέντρο της αχαϊκής πρωτεύουσας απαγορεύεται η
δημιουργία υπαίθριων χώρων πάρκινγκ με προεδρικό διάταγμα. Σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις του δήμου, μόνο για το κέντρο είναι αναγκαίες τουλάχιστον 6.000
θέσεις, ενώ σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη η Πάτρα αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο
κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Πελοπόννησο και τη Δυτική Ελλάδα.

Είναι χαρακτηριστικό πως για μια διαδρομή 10 λεπτών στο κέντρο της Πάτρας
χρειάζονται ακόμη και τρία τέταρτα, ενώ το κυκλοφοριακό εντείνουν και τα έργα
του «ράβε-ξήλωνε» στο κέντρο.

Πάντως, η επικείμενη λειτουργία μέχρι το καλοκαίρι της περιμετρικής Λεωφόρου
Πατρών, ενός έργου που κατασκευάζεται επί είκοσι χρόνια, ίσως επιφέρει
ανακούφιση στο κυκλοφοριακό της αχαϊκής πρωτεύουσας.

ΓΙΑΝΝΕΝΑ

509 για διαδρομή 79

Γάγγραινα για την πόλη των Ιωαννίνων είναι το κυκλοφοριακό, αφού ο αριθμός των
αυτοκινήτων έχει πολλαπλασιασθεί, τη στιγμή που οι υποδομές έχουν παραμείνει
οι ίδιες εδώ και δεκαετίες. Μόνο το τελευταίο εξάμηνο, σύμφωνα με στοιχεία της
Διεύθυνσης Συγκοινωνιών Ιωαννίνων, έχουν τεθεί στην κυκλοφορία 3.500
αυτοκίνητα, οξύνοντας το πρόβλημα της στάθμευσης και του μποτιλιαρίσματος σε
όλους τους δρόμους της πόλης όπου κυριαρχεί το διπλό και το τριπλό παρκάρισμα.

Έτσι, κυρίως στο κέντρο των Ιωαννίνων χρειάζονται σαράντα με πενήντα λεπτά για
διαδρομές που σε κανονικές συνθήκες δεν θα χρειάζονταν πάνω από 6 -7 λεπτά.
Στη Μ. Αλεξάνδρου, τη Σπυρίδωνος Λάμπρου, τη Δόμπολη η κατάσταση είναι
εφιαλτική. Οι άξονες αυτοί επιβαρύνονται επιπλέον με την κυκλοφορία των
οχημάτων προς και από την Αλβανία.

ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Σε δρόμους… τουρκοκρατίας

Μεγάλο και στο Ηράκλειο είναι το κυκλοφοριακό πρόβλημα. Στην πόλη κυκλοφορούν
περισσότερα από 100.000 αυτοκίνητα σε δρόμους που είναι στενοί και
χρονολογούνται ­ στο κέντρο της πόλης ­ από την Τουρκοκρατία. Πλέον μια
διαδρομή για παράδειγμα από την αρχή της Λεωφόρου 25ης Αυγούστου μέχρι τη
Μασταμπά, δηλαδή από το βόρειο έως το νότιο τμήμα της κεντρικής πόλης, ένας
οδηγός διανύει την απόσταση σε δέκα λεπτά. Με τις επικρατούσες συνθήκες, όμως,
χρειάζεται το λιγότερο τρία τέταρτα της ώρας. Ίδιο πρόβλημα υπάρχει και στις
εισόδους της πόλης. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση στη δυτική είσοδο, στον
κόμβο του Γιόφυρου. Έτσι, στις ώρες του μποτιλιαρίσματος, από τον Εσταυρωμένο
μέχρι την 62 Μαρτύρων, μέσω του κόμβου, ένας οδηγός μπορεί να χρειαστεί ακόμη
και μιάμιση ώρα.