Προχωρημένος ο νέος… «Αρίσταρχος»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
|
Ο «Αρίσταρχος», είναι το καινούργιο τηλεσκόπιο του Εθνικού Αστεροσκοπείου |
Μια σειρά από αστρονομικά φαινόμενα που εξακολουθούν να έχουν αδιερεύνητες
πτυχές θα μπουν σε λίγον καιρό στο στόχαστρο του καινούργιου τηλεσκοπίου
υψηλής τεχνολογίας που αποκτά το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Το τηλεσκόπιο λέγεται «Αρίσταρχος» και αυτόν τον καιρό ολοκληρώνονται οι
εργασίες κατασκευής του στις εγκαταστάσεις μεγάλης εταιρείας στη Γερμανία. Οι
Έλληνες επιστήμονες περιμένουν πολλά από τη λειτουργία του που έχει
προγραμματιστεί για τον επόμενο χρόνο. Φαινόμενα όπως ο μηχανισμός που
μεταβάλλει τον ενεργειακό πυρήνα ενός γαλαξία, οι διπλοί αστέρες με δίσκους
επαυξήσεως, τα πλανητικά νεφελώματα και η μεσοαστρική ύλη θα μπορούν να
μελετηθούν από τη χώρα μας με τη χρήση τού νέου τηλεσκοπίου.
Οι διαστάσεις
Η διάμετρος του κατόπτρου που έχει ο «Αρίσταρχος» φθάνει τα 2,3 μέτρα.
Είναι το πιο μεγάλο τηλεσκόπιο που υπάρχει στα Βαλκάνια, όμως σε παγκόσμιο
επίπεδο θεωρείται ως μεσαίου μεγέθους. Παρ’ όλ’ αυτά έχει ένα πλεονέκτημα που
δεν διαθέτουν σε τόσο μεγάλο βαθμό τα άλλα. «Αυτό είναι ο διαθέσιμος χρόνος
που υπάρχει για την κάθε παρατήρηση», λέει ο κ. Χρήστος Γούδης που είναι
καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών και διευθυντής του Ινστιτούτου Αστρονομίας
και Αστροφυσικής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. «Το σημαντικό στην
Αστρονομία είναι η παρατήρηση να έχει μάκρος χρόνου. Για παράδειγμα όταν
μελετάμε μια πηγή μεταβλητού φωτός όπως είναι ένα άστρο ή ένας γαλαξίας, τότε
θα πρέπει η παρατήρησή μας να διαρκεί κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, ώστε να
εξετάζουμε το φαινόμενο σε όλο του το εύρος. Σε ένα από τα μεγάλα γνωστά
τηλεσκόπια που έχουν διάμετρο κατόπτρου 7 και 8 μέτρα, “συνωστίζονται” πολλοί
επιστήμονες που εργάζονται πάνω σε διαφορετικά προγράμματα. Αυτό σημαίνει ότι
ο χρόνος παρατήρησης είναι περιορισμένος και η γνώση που αποκομίζουμε,
αποσπασματική».
Έτσι λοιπόν το γνωστικό πεδίο της Αστρονομίας αφήνει πολλά περιθώρια στην
ελληνική ερευνητική δραστηριότητα, ακόμα και αν οι διαστάσεις του κατόπτρου
του «Αρίσταρχου» δεν μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες μακρύτερα από ορισμένα
δισεκατομμύρια έτη φωτός.
Απόσταση που σίγουρα περιλαμβάνει ένα σημαντικό κομμάτι των κατ’ εκτίμηση 100
δισεκατομμυρίων γαλαξιών που υπάρχουν στο Σύμπαν.
Το τηλεσκόπιο θα τοποθετηθεί στο όρος Χελμός, στα Καλάβρυτα, στην κορυφή
Νεραϊδοράχη που έχει ύψος 2.340 μέτρα. Στον Χελμό βρίσκονται και οι
εγκαταστάσεις του χιονοδρομικού κέντρου. Αυτός ήταν και ένας από τους βασικούς
λόγους για τον οποίο επιλέχθηκε η συγκεκριμένη τοποθεσία.
Ο άλλος λόγος είναι το ύψος της κορυφής που βρίσκεται μακριά από τα φώτα των
πόλεων που δημιουργούν το φαινόμενο της φωτορρύπανσης και δυσχεραίνουν τις
συνθήκες παρατήρησης.
Τηλεκατευθυνόμενο
Το τηλεσκόπιο είναι τηλεκατευθυνόμενο, γεγονός που σημαίνει ότι η χρήση του
μπορεί να γίνεται και μακριά από τη βάση στα Καλάβρυτα όπου θα είναι
εγκατεστημένο, δηλαδή από το Αστεροσκοπείο στην Πεντέλη.
Οι επιστήμονες που θα εργάζονται με τη βοήθεια του τηλεσκοπίου θα μπορούν να
έχουν στη διάθεσή τους εκτός από την κλασική πολύ κοντινή εικόνα ενός
ουράνιου σώματος, πληροφορίες για τη μορφολογία του καθώς και τη φασματική
ανάλυση της ακτινοβολίας που αυτό εκπέμπει και η οποία φανερώνει στοιχεία για
την ταυτότητά του που είναι μοναδική. Ανάμεσα στον συνοδευτικό εξοπλισμό τού
τηλεσκοπίου θα υπάρχει και ένας φασματογράφος, ο οποίος χρηματοδοτείται από το
Πανεπιστήμιο Πατρών και από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Ο κ. Χρήστος Γουδής τονίζει πως με αφορμή τη λειτουργία του τηλεσκοπίου το
Αστεροσκοπείο Αθηνών μαζί με τον Δήμο Καλαβρύτων σκέφτονται να προχωρήσουν από
κοινού σε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες στην Αχαΐα που θα έχουν επιμορφωτική και
πολιτιστική διάσταση. Στο πνεύμα αυτό υπάρχει η σκέψη για τη δημιουργία ενός
λαϊκού αστεροσκοπείου που θα διαθέτει μικρά τηλεσκόπια και με τα οποία οι
επισκέπτες του χιονοδρομικού κέντρου που ανέρχονται στις 10.000 ετησίως
αλλά και οι άλλοι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να παρατηρούν μέρα – νύχτα ουράνια σώματα.
Google news
