Τους «οδηγεί» και σήμερα η Στάζι

Ο απόστρατος αρχηγός της αστυνομίας Μάνφρεντ Κίτλαους κοίταξε τους θυμωμένους
μαθητές και συνειδητοποίησε ότι είχε κάνει ένα ανόητο λάθος. Αποκάλυψε τον
θαυμασμό του για τους Αμερικανούς κατά τη διάρκεια διάλεξης σε Λύκειο του
Ανατολικού Βερολίνου, με αφορμή το μάθημα της Αγωγής του Πολίτη. Τα 17χρονα
και 18χρονα παιδιά της τάξης εξοργίστηκαν. Πώς είναι δυνατόν να θαυμάζει
κανείς το έθνος που είναι υπεύθυνο για τη Χιροσίμα, τον πόλεμο του Βιετνάμ και
τον αφανισμό του βούβαλου; Ο Κίτλαους όφειλε να γνωρίζει. Στα σχολεία της
Ανατολικής Γερμανίας είναι διαδεδομένος ο αντιαμερικανισμός.

Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου επανασχεδίασε τον χάρτη της Γερμανίας, αλλά αυτό
ήταν το εύκολο μέρος. Πολλές από τις συμπεριφορές που καλλιεργήθηκαν σε 40
χρόνια κυβερνητικής προπαγάνδας, παραμένουν. Οι δημοσκοπήσεις λένε ότι οι
«Ossies» (Ανατολικογερμανοί) που πιστεύουν ότι η ζωή ήταν καλύτερη υπό το
ολοκληρωτικό καθεστώς, χρόνο με τον χρόνο αυξάνονται. Η απογοήτευση αυτή έχει
τροφοδοτήσει ίσως την πιο ανησυχητική εξέλιξη στη Γερμανία σήμερα: την
αυξανόμενη επιρροή κάποιων από εκείνους που κατέστησαν την Ανατολική Γερμανία
περιβόητη για την πλύση εγκεφάλου και την καταπίεση. Είναι οι δάσκαλοι που
λένε στους μαθητές ότι το να συστρατευτείς σε μια δικτατορία είναι καλύτερο
από την «κοινωνία των λύκων» στη δημοκρατία, όπως το θέτει ένας εκπαιδευτικός
του Ανατολικού Βερολίνου. Είναι οι αυτουργοί της μυστικής αστυνομίας Στάζι,
που όπως και οι ναζί, πριν από αυτούς, δεν νιώθουν τύψεις. Και είναι και η
αιφνίδια ανάκαμψη του Κομμουνιστικού Κόμματος, το οποίο στις πρόσφατες
δημοτικές εκλογές στο Βερολίνο απέσπασε το 50% των «ανατολικών» ψήφων. Οι
Γερμανοί είναι μάλλον θύμα των ίδιων των καλών προθέσεών τους. Όπως
επισημαίνουν αναλυτές, στο όνομα της ανοχής και της κοινωνικής ειρήνης, το
επανενωμένο έθνος δεν ενήργησε ώστε να εξαγνιστεί από τους προνομιούχους
Ανατολικούς. Μόνο μερικοί από τους χειρότερους έχασαν τις δουλειές τους. Η
Στάζι ήταν η πιο «ενοχλητική» μυστική αστυνομία στην ιστορία. Το έργο της
παρήγαγε 250.000 πολιτικούς κρατουμένους. Εκατοντάδες πέθαναν.

Πολύ περισσότεροι παραμένουν τραυματισμένοι. Γερμανικό δικαστήριο όμως
χορήγησε αμνηστία, ουσιαστικά, στους βασανιστές, αποφαινόμενο το 1993 ότι οι
εκτελεστές των ενεργειών δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για πράξεις που
εντάσσονται στη «συνήθη τακτική» υπό τον κομμουνισμό. Ούτε ένας ανακριτής της
Στάζι, πράκτορας ή διοικητικός, δεν έχει καταδικαστεί για τον πόνο που
προκάλεσε. Αντίθετα μάλιστα.

Ο Χάινς Σμιτ, πρώην αρχηγός της Στάζι, δηλώνει ότι ο ίδιος και πρώην
συνεργάτες του αισθάνονται «υπερήφανοι» που υπερασπίστηκαν τη χώρα τους
ενάντια στα «παράσιτα και τους σαμποτέρ».

Ο Stefan Theil είναι αρθρογράφος στην εφημερίδα Newsweek