ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Με δύο δολάρια την ημέρα

«Καταδίκαζα ανέκαθεν την τρομοκρατία, είτε προερχόταν από τον Μπιν Λάντεν
είτε από τους Παλαιστίνιους ή από οποιονδήποτε άλλον. Αυτό δεν εμποδίζει να
ερμηνεύουν συχνά τις δηλώσεις μου σαν να αντιπροσωπεύω τους τρομοκράτες».
Έντουαρντ Σαΐντ

Αρχή: Ο Αραφάτ αναζητεί την εξουσία του (του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου φάνηκε αρχικά ότι θα άνοιγαν κάποιες
συζητήσεις. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ας πούμε, έγινε μια προσπάθεια να
κατανοηθεί τι έγινε, και γιατί έγινε. Αλλά δεν κράτησε πολύ. Επικράτησε ο
ισχυρισμός ότι η προσπάθεια κατανόησης ισοδυναμεί με δικαιολόγηση. Και το
επιχείρημα ότι οι τρομοκράτες κτύπησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή είναι μια
τέλεια δημοκρατία. Οι διανοούμενοι κρύφτηκαν ξανά στο καβούκι τους. Και ο
Τύπος λογοκρίθηκε, ή αυτολογοκρίθηκε, πράγμα που είναι το ίδιο. Στα αραβικά
μέσα ενημέρωσης, σημειώνει ο Έντουαρντ Σαΐντ, μπορεί κανείς να πει σήμερα
περισσότερα πράγματα για τις αραβικές χώρες απ’ ό,τι στον αμερικανικό Τύπο για
τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για τον Παλαιστίνιο διανοητή, οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους δεν έχουν
καμιά σχέση με γεγονότα που επικαλούνται συχνά οι «αντιιμπεριαλιστές» στη
Δύση, δηλαδή την αμερικανική παρουσία στη Σαουδική Αραβία, το εμπάργκο κατά
του Ιράκ ή το Παλαιστινιακό. Αλλού πρέπει να αναζητηθούν οι αιτίες. Πρώτον,
στον Ψυχρό Πόλεμο, όταν αποφασίστηκε να ενισχυθούν τα ισλαμικά αισθήματα ως
αντίβαρο στον κομμουνισμό. Δεύτερον, στην αποτυχία των κυβερνήσεων της
Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου, της Τυνησίας, της Αλγερίας και άλλων χωρών.
Τρίτον, στην επικράτηση της ιδέας, όχι μόνο στον αραβικό κόσμο αλλά παντού,
ότι η λύση των προβλημάτων βρίσκεται στη θρησκεία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και
ορισμένα από τα καθεστώτα της Μέσης Ανατολής συμφώνησαν ότι το κοσμικό μοντέλο
δεν είναι αρκετό, πρέπει να αγκαλιάσουμε και πάλι την πίστη και τις
παραδόσεις.

Η 11η Σεπτεμβρίου συνδέθηκε, βέβαια, με το Παλαιστινιακό ­ αλλά με ανορθόδοξο
τρόπο. Αντί να πιεστεί το Ισραήλ να αναζητήσει λύση (δηλαδή να αποσύρει τα
στρατεύματά του από τα κατεχόμενα εδάφη), παρομοιάζεται όλο και συχνότερα ο
Αραφάτ με τον Μπιν Λάντεν, και η παλαιστινιακή αντίσταση με την τρομοκρατία.
Με τον τρόπο αυτό, οι Ισραηλινοί απαλλάσσονται από το καθήκον να σκεφτούν τι
έγινε το 1948 και το 1967. Το κίνημα των νέων ιστορικών έκανε μια προσπάθεια,
χωρίς να μπορέσει όμως να διεισδύσει στην ισραηλινή κοινωνία, η οποία
εξακολουθεί να μη γνωρίζει ότι το 1948 εκτοπίστηκε ένας λαός και καταστράφηκε
μια κοινωνία. Οι Ισραηλινοί εξακολουθούν να μη «βλέπουν» τους Παλαιστίνιους,
παρόλο που τους απασχολούν στα σπίτια τους και στα μαγαζιά τους. Και αυτό
ισχύει ιδιαίτερα για την Αριστερά. Οι Ισραηλινοί δεν ξέρουν ότι οι
περισσότεροι Παλαιστίνιοι ζουν με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα. Κι είναι
χρέος των Παλαιστινίων να ανοίξουν αυτή τη συζήτηση, να διαλαλήσουν παντού τα
καθημερινά τους προβλήματα. Αντί γι’αυτό όμως ­ καταλήγει ο Σαΐντ ­ βάζουμε
βόμβες σε λεωφορεία και εστιατόρια. Και χάνουμε το δίκιο μας.